محسن پرویز (زاده ۱۳۴۲ در تهران) پزشک، پژوهشگر حوزه فیزیولوژی، نویسنده و فعال فرهنگی ایرانی است که علاوه بر فعالیتهای دانشگاهی و علمی در حوزه پزشکی، بهعنوان نویسنده داستان و پژوهشگر ادبی نیز شناخته میشود.
او دانشآموختۀ پزشکی است و مدرک دکترای عمومی پزشکی را در سال ۱۳۷۱ (دکترای طب عمومی) از دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی اخذ کرده است؛ سپس در سال ۱۳۷۷ دکترای تخصصی در رشته فیزیولوژی از دانشگاه علوم پزشکی تهران دریافت کرد و از سالهای پس از آن عضو هیئتعلمی گروه فیزیولوژی دانشگاه بوده و به تدریس و پژوهش در این حوزه اشتغال دارد.
علاوهبر پیشه پزشکی و دانشگاهی، محسن پرویز چهرهای فعال در حوزه ادبیات داستانی و نقد ادبی است؛ او از بنیانگذاران و اعضای مؤسس انجمن قلم ایران (کانون نویسندگان ایرانی) بوده و در دورههای مختلف در هیئتمدیره و بهعنوان سخنگوی انجمن قلم فعالیت داشته است. در حوزه نشر آثار داستانی نیز فعال است و مجموعههایی از داستان کوتاه و منتخب آثار او توسط ناشران مختلف عرضه شده است. در سالهای اخیر برگزیدههایی از آثار او تحت عناوینی چون «با پرستوهای مهاجر»، «عکسی در آیینه دلم»، «زائران دیار زخم» و «قاب عکسهای روی دیوار» منتشر شده است.
در عرصه مدیریتی_فرهنگی، محسن پرویز سابقۀ تصدی یک سمت مهم دولتی را نیز دارد. او در دولتهای نهم و دهم (نزدیک به نیمه دهه ۱۳۸۰ شمسی) مسئولیت معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را بر عهده داشت؛ در آن دوره بهعنوان سیاستگذار و مجری برنامههای فرهنگی دستگاه وزارت فرهنگ و ارشاد ظاهر شد و نظرات و مواضع او درباره اولویتهای فرهنگی و رویکردهای ادبی در رسانهها پوشش داده شد. دوره کاری معاونت وی در آن سالها مورد توجه مطبوعات فرهنگی قرار داشت.
محسن پرویز علاوهبر حوزههای یادشده، در نهادهای فرهنگی و جایزههای ادبی نیز حضور داشته است؛ از جمله دبیر علمی جایزه جهانی ادبیات فلسطین (اطلاعرسانی و نقشآفرینی در فرایند داوری و ساختاردهی جایزه) و عضویت در کمیتهها و کارگروههای سیاستسازی فرهنگی (مانند کار در اسناد و کمیتههای شورای عالی انقلاب فرهنگی) که نشاندهندۀ نقش او در تدوین و راهبری برخی سیاستهای فرهنگی و ادبی کشور است.
برخی از کتابهای منتشرشده یا مجموعههای منتخب از محسن پرویز عبارتاند از «با پرستوهای مهاجر»، «عکسی در آیینه دلم»، «زائران دیار زخم»، «قاب عکسهای روی دیوار»، و مجموعههایی که بهعنوان برگزیده آثارش منتشر شدهاند. در سالهای اخیر (اطراف ۱۳۹۸) مجموعه منتخب آثار وی توسط انتشارات انجمن قلم منتشر شد که بازنشر برخی داستانها و گزیدههایی از کارنامه ادبی او را در بردارد؛ پیش از این نیز آثار پراکنده او در نشریات ادبی و مجموعههای داستانی منتشر شدهاند.
پرویز از فعالان حوزه گفتگوهای ادبی و پژوهش در ادبیات داستانی دفاع مقدس و ادبیات معاصر است و در رسانهها بارها درباره وضعیت داستاننویسی در دهههای مختلف، نقش انجمنهای ادبی و لزوم توجه به کیفیت آثار ادبی اظهار نظر کرده است. او در مجامع علمی و صنفی سخنرانی و کارگاه برگزار کرده و در نشریات تخصصی نقد ادبی مقاله منتشر نموده است. همچنین در زمینه کارهای علمی پزشکی و تألیف در حوزه فیزیولوژی نیز دارای مقالات و فعالیتهای دانشگاهی است.
محسن پرویز بعد از گذراندن دوران خدمت سربازی و حضور در مناطق جنگی غرب، وارد دانشکده پزشکی دانشگاه شهید بهشتی تهران شد و سال ۱۳۷۱ دکترای طب عمومی گرفت. پس از آن در سال ۱۳۷۷ دوره تخصصی فیزیولوژی را در دانشگاه علوم پزشکی تهران گذراند.
پرویز از سال ۱۳۷۴ همزمان با تحصیلات تکمیلی و تخصصی خود به تدریس در دانشگاه پرداخت و در عین حال از فعالیتهای فرهنگی و مطبوعاتی نیز غافل نماند
به گزارش فرهنگی خبرگزاری دانشجو، دکتر پرویز در صفحه شخصیاش درخصوص ویژه برنامه رمضانی «زندگی پس از زندگی» نوشت: باید به سازندگان این برنامه خوب تبریک گفت؛ و البته مثل هر برنامه دیگری نقائصی هم دارد. همه آنها که تجربههای مشابه (نزدیک به مرگ) داشته اند، میدانند که بیشتر آنچه در برنامه «زندگی پس از زندگی» گفته میشود، رخ نموده و حاصل توهمات تجربه گران نیست. (و البته این به معنای حجیت داشتن فرمایشات تجربه گران نیست؛ چه بسا برخی برداشتها و گفتهها قابل تشکیک باشد، ولی اصل موضوع خدشه ناپذیر است.) بهعنوان یک فیزیولوژیست که کار تخصصیاش در حوزه علوم اعصاب است و خودم دست کم دوبار تجربه مشابه داشتهام، عرض میکنم که آنچه در آن لحظات دیده میشود، توهمات ذهنی نیست و چیزی فراتر از ماده و فعل و انفعالات سیستم عصبی است. دانش بشری هنوز در توجیه ارتباط روح و دستگاه عصبی ناتوان است و روانپزشکان یا نورولوژیستها یا نوروفیزیولوژیستهایی که ادعای دیگری دارند (غیر آنچه در این برنامه مطرح میشود)، باید دلایل علمی مدعایشان را عرضه کنند.[۱]