مهدی علی میرزایی
محمدمهدی آصفی (زادهٔ ۱۳۱۷ در نجف -درگذشت ۱۴ خرداد ۱۳۹۴ در قم) از مجتهدان حوزه علمیه نجف و از فعالان سیاسی در عراق بود. آصفی در فقه، اصول، تفسیر و فلسفه و برخی مسائل اقتصادی و اجتماعی صاحبنظر و دارای تألیفات است. آصفی از روحانیان فعال علیه حزب بعث عراق بود و مدتی نیز به عنوان یکی از اعضای اصلی حزب الدعوة الاسلامیة فعالیت میکرد. آصفی در ایران و کویت فعالیت دینی و اجتماعی داشت و بعد از سقوط حکومت حزب بعث به عراق بازگشت. آصفی همچنین از اعضای شورای عالی مجمع جهانی اهلبیت و نیز مدتی دبیرکل آن بود.
محمدمهدی آصفی در سال ۱۳۱۷ شمسی در نجف به دنیا آمد.[۱] پدرش علیمحمد بروجردی آصفی از علمای نجف بود. مادرش نیز دختر شیخ محمدتقی بروجردی بود که از عالمان حوزه علمیه نجف به شمار میآمد. او تحصیلات حوزوی را در نجف شروع کرد و همزمان در دانشگاه بغداد در رشته معارف اسلامی تا دوره فوق لیسانس تحصیل نمود.[۲] او اجازه اجتهاد خود را از میرزا هاشم آملی و شیخ مرتضی آل یاسین دریافت کرد.
آصفی در سال ۱۳۴۹شمسی به دستور دولت عراق بههمراه عراقیهای ایرانی الاصل از عراق اخراج شد و سالها در ایران و کویت زندگی کرد. او پس از سقوط حکومت صدام حسین به عراق بازگشت و در حوزه علمیه نجف به فعالیتهای علمی مشغول شد.
محمد مهدی آصفی در ۱۴ خرداد سال ۱۳۹۴ مصادف با ۱۶ شعبان سال ۱۴۳ قمریق درگذشت.[۳] پیکر او در جمعه ۱۶ خرداد در قم تشییع و بعد از اقامه نماز میت توسط ناصر مکارم شیرازی از مراجع تقلید شیعه برای تدفین به نجف منتقل شد.[۴] و پس از آنکه محمداسحاق فياض از مراجع تقلید شیعه در نجف، بر او نماز گزارد، در قبرستان وادی السلام دفن گردید.[۵]
از آصفی تا کنون بیش از ۳۷ مقاله علمی منتشر شده است.[۶] او همچنین کتابهای متعددی در حوزههای مختلف فکری نگاشته است.
بیشتر آثار او به زبان عربی است. برخی از این آثار به زبانهای دیگر از جمله فارسی و اردو ترجمه شده است:
محمد مهدی آصفی در سال ۱۳۵۴ / ۱۹۵۷ میلادی از اعضای رهبری کل (القیادة العامة) حزب الدعوة الاسلامیة بود.[۸] در مهر-آبان سال ۱۳۵۷/ اکتبر ۱۹۷۸ میلادی حزب الدعوة طی بیانیهای حمایت کامل خود را از انقلاب اسلامی ایران اعلام کرد و محمد مهدی آصفی به نمایندگی از این حزب به پاریس رفت و ضمن دیدار با امام خمینی پشتیبانی حزب را از ایشان به اطلاع وی رساند.[۹]
با به قدرت رسیدن صدام حسین در عراق در ۲۵ تیر ۱۳۵۸ / ۱۶ ژوئیه ۱۹۷۹ میلادی، روند سرکوب حزب شدت گرفت و واکنش حزب در پیش گرفتن مبارزۀ مسلحانه بود. رژیم صدام اعضای حزب را دستگیر و صدها تن از آنان را پس از محاکمههای فرمایشی اعدام کرد.[۱۰] در چنین اوضاعی، حزب الدعوة مرکز فعالیت خود را به ایران منتقل کرد و محمد مهدی آصفی در تابستان ۱۳۵۸ ه.ش/ ۱۹۷۹ به ایران آمد.
محمد مهدی آصفی در ساختار جدید حزب الدعوه عضو شورای مرکزی[۱۱] و در ۱۳۵۹ ه.ش / ۱۹۸۰ م سخنگوی رسمی حزب شد.[۱۲] وی در انتخابات بهمن اسفند ۱۳۵۹/ فوریۀ ۱۹۸۱ میلادی جزء ۱۲ عضو شورای عالی رهبری برگزیده شد.[۱۳] وی همچنین به عنوان یکی از اعضای شورای فقهی این حزب انتخاب شد. آصفی به خاطر اختلافاتی که در کنگرۀ عمومی حزب در ۱۳۶۸ / ۱۹۸۹ میلادی پیش آمد، از سخنگویی حزب کناره گیری کرد.[۱۴]
آیتالله محمد مهدی آصفی از سال ۱۳۸۱ تا ابتدای سال ۱۳۸۳ دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت و تا پایان عمر نیز عضو شورای عالی این مجمع بود.
مؤسسه خیریه امام باقر(ع) تحت نظارت محمدمهدی آصفی تأسیس شده و تقریباً ۶۷۰۰ خانواده پناهنده عراقی و افغانی را در بیش از ۳۳ نقطه از ایران سرویسدهی میکند. ایجاد مجتمعهای مسکونی (حدود ۱۱۰ واحد مسکونی) برای ایتام در قم و ۲۲۰ واحد مسکونی برای کمکهای مادی و معنوی به مؤمنین در داخل عراق و داخل کشور افغانستان از دیگر فعالیتهای این مؤسسه است.[۱۵]
در ۲۹ آبان سال ۱۳۹۳ آیین بزرگداشتی برای آصفی با عنوان کنگره اسوه زهد، جهاد و اجتهاد در قم برگزار شد. این همایش بهکوشش مجمع جهانی اهلبیت علیهم السلام، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، جامعة المصطفی العالمیة و مرکز مدیریت حوزههای علمیه برگزار شد.[۱۶]
در هفدهمین دوره همایش کتاب سال حوزه که در سال ۱۳۹۴ در شهر قم برگزار شد محمد مهدی آصفی بهعنوان شخصیت برجسته علمی حوزه معرفی شد و به پاس خدمات علمی، فرهنگی، تدریس و تألیفات مورد تقدیر در این دوره از همایش قرار گرفت.[۱۷]
1405/06/21
به روز رسانی : 1405/06/07