بیجه (مستند)
 سردر ساختمان وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی | |
| نام سازمان | وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی |
|---|---|
| بنیانگذار | دولت جمهوری اسلامی ایران |
| بنیادگذاری | ۱۳۹۸ |
| پیشین | سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری |
| گونهٔ سازمان | دولتی |
| زمینه فعالیت | حفاظت، احیا، توسعه و حمایت از میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی |
| وضعیت | فعال |
| نام وزیر | سید عزتالله ضرغامی |
وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی یکی از وزارتخانههای دولت جمهوری اسلامی ایران است.
مفهوم و جایگاه
میراث فرهنگی هر کشور اساسیترین ارکان تحکیم هویت، ایجاد خلاقیت و خودباوری ملتها بهشمار میرود. پژوهش در زمینههای مختلف آن موجب روشن شدن ابهامات تاریخی، شناخت ارزشهای حاصل از میراث طولانی جامعه و تسریع در شناخت ارزشهای نهفته در میراث فرهنگی هر کشور میشود.
میراث فرهنگی دارای دو بعد متفاوت است:
میراث فرهنگی مادی: به آثاری گفته میشود که قابل دیدن و لمس کردن است، مثل بناهای تاریخی، اشیای موزهای و…از این رو ابعاد مادی میراث فرهنگی از دیرباز به سبب ماهیت و ویژگیهای صوری خود شناخته شده بودند، ارزشهای آن کم و بیش در هر دوره مورد تأکید قرار گرفتند، تخریب آن محسوس و قابل دیدن بود و اهمیت بازسازی، حفاظت و نگهداری آن پیوسته آشکار بوده است.
میراث فرهنگی معنوی: میراث فرهنگی معنوی گنجینه زنده بشری بهشمار میرود و بازتاب مجموعهای از فرآیندهای ذهنی است که در یک جامعه در دورههای گوناگون تاریخی شکل میگیرد و با اصولی ثابت و قابل شناخت به خلاقیتهای صوری و مادی منجر شده و پیوسته بازتابی از نیازها و نیز پاسخ به آن نیاز را در خود داراست. هنجارها و قانونمندیهای این مجموعه پیوسته به گونهای ناخودآگاه و روایی و سنتی از نسلی به نسل دیگر منتقل و آموخته شده و معیارهای ارزشی آنها همیشه مورد احترام جمعی قرار میگیرد مانند:
- زبان: شامل گویشهای رایج، گنجینه نامها
- دانش سنتی: شامل فناوری سنتی (معماری سنتی، طب سنتی، نجوم سنتی و…)
- اساطیر: شامل باورداشتها و اعتقادات تاریخ روایی، آیینها و مراسم
- فولکلور: شامل نمودهای روایی (قصهها و ادبیات روایی) نمودهای موسیقایی (موسیقی سنتی، ترانهها و آوازهای سنتی) نمودهای حرکتی (حرکات موزون، نمایش سنتی و ارزشهای سنتی، اشکال گوناگون نمایشهای آیینی، بازیهای سنتی) و نمودهای مادی صنایع دستی (طرحها و نمادهای سنتی، نقاشی، کنده کاری، مجسمهسازی، سفال، موزاییک و کاشی، صنایع چوب، جواهرسازی، پوشاک، نساجی، فرش، سوزن کاری).
وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی از وزارتخانههای دولت ایران است، که وظیفهٔ ادارهٔ مسائل مربوط به آثار تاریخی و باستانی و نیز مدیریت گردشگری در کشور را برعهده دارد. این وزارتخانه تا ۱۴ مرداد ۱۳۹۸ در قالب سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و در زیرمجموعهٔ دولت فعالیت میکرد. در تاریخ مذکور، طرح مجلس شورای اسلامی مبنیبر تبدیل این سازمان به وزارتخانه مورد تأیید شورای نگهبان قرار گرفت و رئیسجمهور وقت موظف شد در مدت مشخصی وزیر میراث فرهنگی را به مجلس معرفی کند.
تاریخچه
گردشگری در سرزمین ایران از پیشینههای چند هزارساله برخوردار است. در تمامی دوران باستان، تا قبل از اسلام مستندات تاریخی حکایت از گسترش شهرها، راهها و اقامتگاهها در سرزمین پهناور ایران دارد. آثار مکتوب بر جای مانده حاکی از سفر یونانیان و رومیان به ایران است، اگرچه از سیاحانی که قبل از اسلام به ایران سفر کردهاند اطلاع دقیقی در دست نیست. در قرون اولیه پس از اسلام، بعد از پشت سر نهادن یک دوره بحرانی، رویکرد ادبی، فرهنگی و علمی در ایران آغاز شد و از رونقی بینظیر برخورداد گردید. شاعران و نویسندگان به گشت و گذار در سرزمین اسلامی پرداختند که حاصل آن سفرنامههایی بود که اکنون بر جای مانده و از خلال آنها میتوان با جغرافیا، فرهنگ و تمدن آن روزگار آشنا شد.
از جمله معروفترین این جهانگردان میتوان به ناصرخسرو قبادیانی شاعر، فیلسوف و سفرنامهنویس قرن پنجم اشاره کرد. از سوی دیگر به تدریج و به ویژه طی قرون هفتم به بعد جهانگردان غربی نیز در پی سفر به شرق و از جمله ایران برآمدند. در همان دوران اقامتگاههایی در ایران تأسیس شد که بسیاری از آنها همچنان بر جای مانده است. ایران در دوران صفویه و علیالخصوص در دوره شاه عباس اول به عنوان کشوری جذاب نظر بسیاری از جهانگردان اروپایی را به خود جلب کرد. به همین دلیل میتوان دوره سلطنت شاه عباس اول تا انقراض سلسله صفوی را یکی از مهمترین ادوار توسعه جهانگردی در ایران به حساب آورد.
پس از دوران صفویه به دلیل ناآرامیها و بیثباتی تا سالها سرزمین ایران دچار هرج و مرج پی در پی شد اما از اواسط دوران قاجاریه با ثبات تدریجی داخلی از یک سو و گسترش پدیده استعمار و رقابت بین کشورهای قدرتمند اروپایی سفر به ایران رازهای باستانشناسی و تاریخی بسیاری را در ایران گشود. سیر و سیاحت ایرانیان و میل آنها به گردشگری در اروپا از عصر مشروطیت رو به فزونی نهاد.
هر چند پس از انقلاب مشروطیت ورود گردشگران خارجی به ایران رو به افزایش بود لیکن هیچگاه گردشگری به عنوان صنعت به شکل امروزی که دارای تشکیلات منظم و قوانین و مقررات ویژهای باشد و درآمدزایی نماید مورد توجه نبوده است. صنعت گردشگری در ایران از نیم قرن پیش به این طرف به منظور شناساندن مفاخر و تمدن ایران رسماً شکل گرفت و برای اولین بار از سال ۱۳۱۴ ادارهای در وزارت داخله (وزارت کشور) به نام «اداره سیاحان خارجی و تبلیغات» تأسیس شد که فعالیت آن محدود به چاپ نشریات و کتابچههای راهنمای گردشگری ایران بود. بعد از شهریور ۱۳۲۰، اداره مذکور جای خود را به «شورای عالی جهانگردی» داد که زیرنظر وزارت کشور بود و در نهایت در سال ۱۳۴۲ هیئت وزیران تأسیس «سازمان جلب سیاحان» را تصویب و این سازمان رسماً کار خود را آغاز کرد.
در سال ۱۳۵۳ با الحاق سازمان جلب سیاحان در وزارت اطلاعات این وزارتخانه به عنوان «وزارت اطلاعات و جهانگردی» تغییر نام یافت. با پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ وزارت ارشاد اسلامی از ادغام وزارتخانههای «اطلاعات و جهانگردی» و «فرهنگ و هنر» تشکیل شد و تمامی وظایف مربوط به امور سیاحتی، زیارتی، ایرانگردی و جهانگردی در قالب معاونت امور سیاحتی و زیارتی در این وزارتخانه سازماندهی شد. سپس به موجب مصوبه شورای عالی اداری، تمامی وظایف و مأموریتهای معاونت امور سیاحتی و زیارتی در وزارت ارشاد به «سازمان ایرانگردی و جهانگردی» منتقل شد تا در قالب سازمان به فعالیت خود ادامه دهد.[۱]
پیروزی انقلاب اسلامی و انحلال وزارت فرهنگ و هنر
با پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی، وزارت فرهنگ و هنر منحل و برخی از وظایف این وزارتخانه که ماموریتهای میراث فرهنگی داشتند به دو وزارتخانه انتقال داده شد؛ وزارت فرهنگ و آموزش عالی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. با توجه به فروپاشی حکومت سلطنتی، کاخهای سلطنتی به عنوان مراکز فرهنگی اعلام شدند. کارشناسان آثار تاریخی بر آن شدند تا با ثبت و ساماندهی آثار فرهنگی موجود در کاخها، درهای آن را به روی مردم بگشایند. واحدهای انتقال داده شده از وزارت فرهنگ و هنر به دو وزارتخانه بدین شرح است:
- وزارت فرهنگ و آموزش عالی
- اداره کل هنرهای سنتی
- مرکز باستانشناسی ایران
- مرکز موزه مردمشناسی
- موزه ایران باستان
- دفتر آثار تاریخی
- سازمان ملی حفاظت از آثار باستانی
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
- اداره حفاظت میراث فرهنگی شهرستانها
- اداره کل موزهها
- اداره کل بناهای تاریخی
- اداره کل کاخها
- در این دوره کاخ گلستان که پیش از انقلاب به اداره کل بیوتات سلطنتی تعلق داشت، به مرکز فرهنگی تبدیل و زیر نظر امور اقتصادی و دارایی قرار گرفت.
تشکیل سازمان میراث فرهنگی
در تاریخ ۱۰/۱۱/۱۳۶۴ به موجب قانون، سازمان میراث فرهنگی شکل گرفت. براساس این قانون، به وزارت فرهنگ و آموزش عالی اجازه داده شد تا از ادغام ۱۱ واحد پراکنده در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و نیز وزارت فرهنگ و آموزش عالی، سازمان میراث فرهنگی را به صورت سازمانی وابسته به خود تشکیل دهد. این قانون در روز پنجشنبه دهم بهمن ماه ۱۳۶۴در مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۶۴ به تأیید شورای نگهبان رسید.
تشکیل سازمان میراث فرهنگی و گردشگری
سازمان میراث فرهنگی- براساس قانون، به وزارت فرهنگ و آموزش عالی سپرده شد. در سال ۱۳۷۲ شورای عالی اداری طی جلسه ۱۸/۱/۱۳۷۲ به پیشنهاد سازمان امور اداری و استخدامی کشور و به منظورهماهنگی و افزایش کارایی و اثربخشی سازمان میراث فرهنگی کشور و تمرکز در مدیریت دستگاههای فرهنگی، سازمان میراث فرهنگی کشور از وزارت فرهنگ و آموزش عالی منفک و به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ملحق شد براساس بند ۳ مصوبه مزبور، تمامی اختیارات و مسئولیتهای وزیر و وزارت فرهنگ و آموزش عالی در رابطه با موضوع وظایف اجرایی سازمان میراث فرهنگی به وزیر و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انتقال پیدا میکند.
همچنین به منظور حسن اجرای قانون اساسنامه سازمان میراث فرهنگی مصوب مجلس شورای اسلامی و مطالعه و تحقیق در آثار باقی مانده از گذشتگان جهت معرفی ارزشهای نهفته در آنها با برخورداری از توان و اطلاعات علمی از طریق استفاده هرچه مطلوبتر از امکانات بالقوه و بالفعل، نیروی انسانی کارا، آزمایشگاهها ولوازم، کتابخانه و سایر وسایل پژوهشی موجود، سازمان میراث فرهنگی وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که در این اساسنامه به اختصار پژوهشگاه نامیده میشود، تشکیل شد.
در جلسه علنی ۲۳ دی ماه سال ۸۲ مجلس شورای اسلامی، سازمانهای میراث فرهنگی کشور و ایرانگردی و جهانگردی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی جدا و از ادغام آنها «سازمان میراث فرهنگی و گردشگری» با تمامی اختیارات زیر نظر رئیسجمهور فعالیت خود را آغاز میکند. با تصویب این قانون وظایف حاکمیتی سازمان ایرانگردی و جهانگردی به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری منتقل و وظایف اجرایی و امور تصدی آن با همه امکانات، نیروی انسانی، اموال و داراییها، تعهدات و اعتبارات در قالب یک شرکت دولتی با عنوان شرکت توسعه ایرانگردی و جهانگردی به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری وابسته شد. در این بخش به پیشینه گردشگری در ایران تا تشکیل سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اشاره میکنیم:
توجه به صنایع دستی
تاریخچه
آنچه در گذشتهای دور، بخش تفکیکناپذیری از زندگی روزمره مردم بوده: فرشی که بر آن پای نهاد و چراغی که از آن خانهاش را روشن میکرده در فرهنگ امروز میراث فرهنگی نام گرفته و با احترام از آن یاد میشود. در واقع آنچه امروزه در موزهها به عنوان بخشی از میراث فرهنگی ما نگهداری میشود همان دست ساخته گذشتگانی است که از دوران باستان تا به حال با مصون ماندن از گزند روزگار به جای مانده و اکنون نماد و نشانهای از فرهنگ، هنر و تمدن مردمانی است که آنها را ساختهاند. پس از انقلاب صنعتی، به واسطه تولید انبوه و ارزان در عرصههای مختلف، صنایعدستی رو به کاهش و نابودی نهاد. وضعیت صنایعدستی ایران نیز از این قاعده مستثنی نبود، به همین دلیل در اواسط قرن نوزده میلادی، زمانی که هنرهای دستی ایران به واسطه ورود کالاهای اروپایی رو به نابودی نهاده بود، عدهای از ایرانیان به فکر احیاء و گسترش صنایعدستی افتادند.
در اواخر قرن ۱۹ چند روحانی و تاجر مانند مجدالاسلام کرمانی، سیدجمالالدین واعظ اصفهانی، میرزا نصرالله ملکالمتکلمین و حاج محمد حسین کازرونی انجمنی برای پیشرفت مصرف تولیدات بومی در اصفهان افتتاح کردند. میرزا تقیخان امیرکبیر نیز تعدادی کارگاه محلی برای تولید لباس نظامی، پارچه، سرامیک، ظروف بلور، درشکه و لوازم مختلف خانگی احداث کرد. با این حال تا پیش از انقلاب مشروطیت هیچ قانونی دربارهٔ صنایعدستی تدوین نشد.
در سال ۱۳۲۸ هجری قمری، مجلس شورا «قانون اداری وزارت معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه» را تصویب کرد و بعد از انقلاب مشروطیت نام وزارت معارف به وزرات معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه تغییر کرد. اما پس از آن دوباره همه چیز به دست فراموشی سپرده شد در سال ۱۳۴۷ شمسی با تصویب هیئت وزیران، مرکز صنایعدستی وابسته به وزارت اقتصاد وظیفه ساماندهی و هماهنگکردن وضعیت صنایعدستی کشور را به عهده گرفت. در سال ۱۳۵۴ مرکز مذکور به دو بخش سازمان صنایعدستی و شرکت سهامی فروشگاههای صنایعدستی تقسیم و تحت نظر وزارت صنایع و معادن به فعالیت خود ادامه داد.
در سال ۱۳۶۰ مجدداً این دو بخش در یکدیگر ادغام و طبق اساسنامه جدید به صورت یک شرکت دولتی زیرنظر وزارت صنایع با عنوان سازمان صنایعدستی ایران قرار گرفت. در دوران سازندگی در سال ۱۳۶۹ سازمان صنایعدستی فعالیتهای خود را در قالب ۱۰ شرکت منطقهای در سراسر کشور ساماندهی کرد و امور بازرگانی سازمان نیز به شرکتهای مذکور محول شد. در سال ۱۳۷۶، حدود ۹ شرکت منطقهای منحل شد و یک شرکت به نام شرکت بازرگانی صنایعدستی تمامی فعالیتهای بازرگانی و سازمان را برعهده گرفت در سال ۱۳۸۳ قانون تأسیس سازمان صنایعدستی ایران به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و نهایتاً پس از دگرگونیهای فراوان در سال ۱۳۸۵ به عنوان یکی از معاونتهای سازمان میراث فرهنگی به این سازمان پیوست.
تشکیل سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
با تصویب شورای عالی اداری در یکصد وسی امین جلسه مورخ ۱۶/۱/۸۵ به منظور تقویت و توسعه صنایع دستی کشور و ایجاد هماهنگی با سیاستهای توسعه صنعت گردشگری، سازمان صنایع دستی ایران با تمام وظایف، اختیارات، مسوولیتهای قانونی، داراییها، تعهدات، اعتبارات، امکانات و نیروی انسانی از وزارت صنایع و معادن منتزع و در سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ادغام و به «سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری» تغییر نام یافت. آنچه در پی میآید نگاهی به تاریخچه صنایع دستی در کشورمان تا قبل از ادغام است.
تشکیل وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی
در تاریخ ۱۰/۵/۱۳۹۸ شورای نگهبان با لایحه تشکیل وزارتخانه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری موافقت کرد. پیش از این شورا دو بار به دلایلی با تشکیل وزارتخانه میراث فرهنگی مخالفت کرده بود. نمایندگان مجلس شورای اسلامی لایحه تشکیل این وزارتخانه را اصلاح و برای شورای نگهبان ارسال کرده و با موافقت شورای نگهبان روند اجرایی تشکیل وزارتخانه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آغاز شد و رئیسجمهوری دکتر علی اصغر مونسان آخرین رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری را به عنوان سرپرست و پس از آن به عنوان اولین وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به مجلس معرفی کرد. بر اساس این مصوبه از زمان تصویب این قانون، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری با تمامی اختیارات و وظایفی که به موجب قوانین و مقررات در مواردی که مغایر شرع نیستند، با رعایت بند د ماده ۲۹ قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶/۷/۸ با اصلاحات و الحاقات بعدی و بند الف ماده ۲۸ قانون برنامه پنجساله و بدون توسعه تشکیلات و افزایش نیروی انسانی به وزارت میراث، گردشگری و صنایع دستی تبدیل شد.
معاونتها
- معاونت میراث فرهنگی
- معاونت گردشگری
- معاونت صنایعدستی و هنرهای سنتی
- معاونت امور مجلس، حقوقی و استانها
- معاونت توسعه مدیریت و منابع میباشد.
سازمانهای وابسته
- شرکت مادرتخصصی توسعه ایرانگردی و جهانگردی
- شرکت توسعه گردشگری ایران
- شرکت حامیان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری ایرانیان
- کانون جهانگردی و اتومبیلرانی جمهوری اسلامی ایران
- دفتر امور مجامع و تشکلهای مردمنهاد
- صندوق توسعه صنایعدستی و فرش دستباف و احیاء و بهرهبرداری از اماکن تاریخی و فرهنگی
- پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری
دفاتر زیرمجموعه
- دفتر حفظ و احیاء بناها، محوطهها و بافتهای تاریخی
- دفتر ثبت و حریم آثار و حفظ و احیاء میراث معنوی و طبیعی
- ادارهکل موزهها
- ادارهکل امور پایگاههای میراث ملی و جهانی
- دفتر آموزش و ترویج صنایعدستی
- دفتر بازاریابی و تجاریسازی صنایعدستی
- دفتر حمایت از تولید صنایعدستی
وظایف
- سیاستگذاری و برنامهریزی در خصوص حفظ، مرمت، احیاء، ساماندهی و مدیریت بناها، مجموعه بناها، محوطهها و بافتهای تاریخی کشور و نظارت بر اجرای طرحها و برنامههای مربوط
تدوین ضوابط و دستورالعملهای لازم در خصوص حفاظت، نگهداری، مرمت و احیاء میراث فرهنگی غیرمنقول، اموال و اشیا تاریخی و نظارت بر حسن اجرای آنها در سطح کشور
- برنامهریزی به منظور شناسایی آثار و بافتهای ارزشمند فرهنگی–تاریخی و پیشنهاد ثبت آنها در فهرست آثار ملی
- بررسی ارزش و قابلیت آثار تاریخی غیرمنقول، اموال فرهنگی–تاریخی، میراث معنوی و انجام اقدامات لازم برای ثبت آنها در فهرست جهانی
- بررسی و پیشنهاد حریم محوطهها، تپهها، بناها و بافتهای تاریخی و انجام اقدامات لازم برای تصویب آنها
- بررسی طرحهای اضطراری به منظور حفاظت، استحکام بخشی، ساماندهی، مرمت و احیا آثار تاریخی غیرمنقول و نظارت بر اجرای طرحهای مزکور
- ساماندهی اموال منقول تاریخی و تهیه شناسنامه فنی و فهرست مورد نیاز برای آنها
- شناسایی و مستندسازی آثار تاریخی–فرهنگی موجود در محدوده جغرافیایی اجرای کلیه طرحهای عمرانی و اعلام نظر تخصصی در خصوص طرحهای مذکور از دیدگاه میراث فرهنگی کشور
- بررسی و مطالعه به منظور توسعه پایگاههای میراث فرهنگی در آثار تاریخی مهم کشور و نظارت بر فعالیت و عملیات پایگاههای موجود
- برنامهریزی، تنظیم راهبردها، سیاستها، خط و مشیها و ضوابط به منظور توسعه کمی و بهبود کیفی صنایع دستی کشور
- برنامهریزی در جهت حمایت از توسعه کمی و کیفی محصولات صنایع دستی و هنرهای سنتی و به ویژه در حوزه صادرات
- برنامهریزی و نظارت به منظور ترویج صنایع دستی و هنرهای سنتی و ایجاد تحول در طرحها و تولید و عرضه محصولات با حفظ اصالت ملی و موارد مصرف آنها به ویژه در معماری و شهرسازی
- برنامهریزی در جهت تدوین استانداردهای لازم برای مواد اولیه و روشهای تولید و صدور گواهینامههای درجه کیفیت صنایع دستی و هنرهای سنتی با همکاری موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران
- برنامهریزی در جهت حفظ حقوق هنرمندان صنایع دستی و حمایت از مالکیت معنوی و فکری آنها با همکاری مراجع ذیربط
- هماهنگی در جهت جلب مشارکت مردم و بخش خصوصی و دولتی در جهت سرمایهگذاری داخلی و خارجی در تولید و بازاریابی صنایع دستی با واحدهای ذیربط
- انجام مطالعات لازم در خصوص چگونگی گسترش و حضور مؤثر در بازارهای جهانی به منظور افزایش سهم ایران در بازار جهانی
- بررسی و تعیین خط مشیهای لازم در جهت تحقیق و پژوهش در خصوص هنرهای سنتی و صنایع دستی
- بررسی در خصوص عضویت در سازمانها، مجامع و مراکز بینالمللی صنایع دستی و هنرهای سنتی و برنامهریزی در خصوص حضور مؤثر در اینگونه مجامع
- تهیه ضوابط، مقررات، آییننامهها و نظامنامههای هدایتی و حمایتی هنرهای سنتی و صنایع دستی
- برنامهریزی در جهت حمایت از هنرمندان و صنعتگران صنایع دستی کشور
- هماهنگی با مراجع ذیربط در خصوص اعطای درجه هنری به هنرمندان صنایع دستی و هنرهای سنتی کشور در چارچوب قوانین و مقررات
- تبادل ارتباط و مبادلات علمی، فرهنگی و فنی با دانشگاهها، موسسات و نهادهای مرتبط با صنایع دستی در سطح ملی و بینالمللی
- برنامهریزی برای ایجاد پایگاههای اطلاعرسانی به منظور معرفی صنایع دستی در سطح ملی و بینالمللی
- نظارت بر کارگاههای تولیدی و آموزشی صنایع دستی کشور
- برنامهریزی برای ایجاد مراکز اسناد و مدارک صنایع دستی و هنرهای سنتی
- صدور مجوز فعالیت شرکتها و موسسات فعال در زمینه صنایع دستی و هنرهای سنتی و نظارت بر نحوه فعالیت آنها
- صدور کارت صناعت، پروانه تولید، گواهی پایان دوره آموزشی، جواز تأسیس کارگاهها و مجتمعهای تولیدی و آموزشی و کارت مربیگری صنایع دستی و هنرهای سنتی با هماهنگی مراجع ذیربط و انجام حمایتهای لازم
اهداف
- معرفی فرهنگ و تمدن غنی و ظرفیتهای فرهنگی، تاریخی و طبیعی کشور و بهرهگیری از مزیتها و ظرفیتهای آن برای تثبیت و ارتقاء جایگاه تمدن ایران در جهان
- توسعه نظام مدیریتی حقوقی یکپارچه، کارآمد و متکی بر مشارکت جامعه ذینفعان در بخش میراث فرهنگی (ملموس و غیرملموس)، طبیعی، صنایع دستی و گردشگری متکی بر اصول اخلاقی، ارزشهای ملی–اسلامی و منطبق بر معیارهای علمی، فنی و مقتضیات جغرافیایی، تاریخی و فرهنگی کشور
- تقویت و تعمیق رابطه جامعه با مواریث و داراییهای طبیعی و فرهنگی و ارتقاء آگاهیهای عمومی برای افزایش سرمایه اجتماعی بخش میراث فرهنگی (ملموس و غیرملموس)، طبیعی و صنایع دستی و گردشگری
- توسعه ظرفیتها و ارتقاء قابلیتهای موجود در زمینههای میراث فرهنگی (ملموس و غیرملموس)، طبیعی، هنر و دانش سنتی و فناوری بومی، صنایع دستی و گردشگری
- ایجاد نظام اقتصادی کارآمد، رقابت پذیر، باثبات، متوازن، رشد مستمر و پرشتاب بر پایه مزیتهای نسبی فرهنگی و طبیعی کشور با مشارکت بخش غیردولتی و بخش خصوصی داخلی و خارجی
- شناسایی، پژوهش و مستندسازی، معرفی، آموزش و ترویج حفاظت، احیا و بهرهبرداری خردمندانه از میراث فرهنگی (ملموس و غیرملموس)، طبیعی، هنرهای سنتی و صنایع دستی کشور
- اهتمام ملی و تقویت حس مسئولیت عمومی و جلب مشارکت همگانی در حمایت و صیانت، حفاظت، احیا و بهرهبرداری خردمندانه از میراث فرهنگی، طبیعی، تنوع فرهنگی، تنوع منظر و زیستی کشور
- دستیابی به جایگاه واقعی کشور به عنوان یکی از قطبهای گردشگری جهانی از طریق توسعه کمی و کیفی گردشگری ملی، تنوع محصول و تطابق بازار با آن، ارتقاء کیفیت و استانداردسازی خدمات گردشگری و تسهیل سفر
- تعامل هدفمند و سازنده بینالمللی با تأکید بر کشورهای اسلامی در بخش میراث فرهنگی، طبیعی، صنایع دستی و گردشگری
- توسعه نظام فراگیر و کارآمد تولید و توزیع صنایع دستی در سطح ملی و بینالمللی.[۲]
اسامی وزرا و مسئولین
| دوره | نام |
|---|---|
| ۱۳۶۶–۱۳۷۰ | مهدی حجت |
| ۱۳۷۱–۱۳۷۳ | اکبر زرگر |
| ۱۳۷۲–۱۳۷۶ | سراجالدین کازرونی |
| ۱۳۷۶–۱۳۸۳ | سید محمد بهشتی |
| ۱۳۸۳–۱۳۸۴ | حسین مرعشی |
| ۱۳۸۴–۱۳۸۸ | اسفندیار رحیم مشایی |
| ۱۳۸۸–۱۳۹۰ | حمیدرضا بقایی |
| ۱۳۹۰ | روحالله احمدزاده کرمانی |
| ۱۳۹۰–۱۳۹۱ | میرحسن موسوی |
| ۱۳۹۱–۱۳۹۲ | محمد شریف ملکزاده |
| شهریور ۱۳۹۲–دی ۱۳۹۲ | محمدعلی نجفی |
| دی ۱۳۹۲–آبان ۱۳۹۵ | مسعود سلطانیفر |
| آبان ۱۳۹۵–شهریور ۱۳۹۶ | زهرا احمدیپور |
| شهریور ۱۳۹۶–مرداد ۱۳۹۸ | علیاصغر مونسان |
| شهریور ۱۴۰۰–شهریور ۱۴۰۳ | سید عزتالله ضرغامی |
| شهریور ۱۴۰۳–اکنون | سید رضا صالحی امیری |
پانویس
- ↑ «تاریخچه میراث فرهنگی و گردشگری». دریافتشده در ۲۰ خرداد ۱۴۰۳.
- ↑ «اهداف و اساسنامه وزارت میراث فرهنگی، گردشگري و صنایع دستی». دریافتشده در ۲۰ خرداد ۱۴۰۳.
پیوند به بیرون
- سند ملی توسعه صنایعدستی کشور تدوین میشود
- شاهد نگاه نوین به صنایعدستی هستیم/ فرصتی برای معرفی صحیح ایران به جهانیان
- ثبت جهانی آثار بیانگر منزلت اجتماعی یک جامعه است/ چرا کاروانسراها ماندگار شدند؟
1405/06/21
به روز رسانی : 1405/06/07
تعداد بازدید: 0
