ویکی‌شیعه

ویکی شیعه

سایت‌های فرهنگی تبلیغی
شرکت مادر	مجمع جهانی اهل‌بیت (ع)
وضعیت	فعال
کشور	ایران
دفتر مرکزی	قم
موضوعات	نشر فرهنگ اهل‌بیت(ع) و شیعه
سال تاسیس	۱۳۹۳
وبگاه	https://fa.wikishia.net/

ویکی‌شیعه دانشنامه‌ای مجازی است که در آن، مفاهیم جهان تشیع در قالب مقاله ارائه شده است. این دانشنامه به‌صورت رسمی با نام دانشنامه مجازی اهل‌بیت(ع) از تیرماه ۱۳۹۳ توسط حسن روحانی، رئیس جمهور وقت، رونمایی شد که اکنون، در سال ۱۴۰۳، به بیست‌ودو زبان فعالیت دارد. ضعف و جعل منابع دانشنامه‌ای در معرفی شیعه، به‌عنوان دلیل تأسیس ویکی‌شیعه بیان شده است. فقه، اصول، کلام، فلسفه، تاریخ و هر مفهوم مرتبط با تشیع، برخی از موضوعاتی هستند که در این دانشنامه موجود است. این دانشنامه به طور میانگین ماهیانه ۱۴ میلیون بازدید دارد. براساس آمارهای منتشر شده در خرداد ۱۴۰۲ این دانشنامه ۲۷ هزار مقاله را منتشر کرده است.

ماهیت و جایگاه

ویکی‌شیعه، دانشنامه‌ای مجازی است که هدف از تأسیس آن شناساندن تشیع است. در این سایت، مفاهیم جهان تشیع در قالب مقاله ارائه شده است. این دانشنامه به‌صورت رسمی با نام دانشنامه مجازی اهل‌بیت(ع) از تیرماه ۱۳۹۳ شروع به کار کرد.^[۱] ناصر مکارم شیرازی، از مراجع تقلید شیعه، در دیدار با مسئولان ویکی‌شیعه، افتتاح این دانشنامه را ابداع و ابتکار خوبی دانست که تأثیر فراوانی خواهد داشت.^[۲] نویسندگان مجموعه از میان حوزویان و دانشگاهیان است که حدود ۴۰۰ نفر ذکر شده است.^[۳] گفته شده که این سایت قصد دارد در آینده، ویرایش و تألیف مقالات خود را برای عموم آزاد کند. مجمع جهانی اهل‌بیت (ع)، مالک ویکی‌شیعه است.^[۴] اختری، دبیرکل سابق مجمع جهانی اهل‌بیت، ضعف و جعل منابع دانشنامه‌ای در معرفی شیعه را دلیل تأسیس ویکی‌شیعه بیان کرده است.^[۵] مهدی فرمانیان مدیر وقت ویکی‌شیعه، نیز در خصوص شیوه تقویت بنیه علمی این دانشنامه، به بهره بردن از پایان‌نامه‌ها، اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و مراکز شیعه‌شناسی اشاره داشت.^[۶]

لوگو

ویکی‌شیعه در خرداد ۱۴۰۲ از لوگوی اختصاصی خود رونمایی کرد. همچنین در این لوگو از گنبد به عنوان نماد شیعی استفاده شده‌است. پیش از این، ویکی‌شیعه از لوگوی مجمع جهانی اهل‌بیت (مالک دانشنامه) با تغییرات جزئی استفاده می‌کرد.^[۷]

محتوا و سیاست‌ها

فقه، اصول، کلام، فلسفه، عقائد، تاریخ، شخصیت‌ها، معرفی کتاب، اماکن، حوادث، مراسم، مناسک، فرقه‌ها و هر مفهوم مرتبط با تشیع، برخی از موضوعاتی هستند که در این دانشنامه موجود است. در این سایت از ارائه نظرات شخصی و نظریات جدید اثبات نشده، پرهیز می‌شود و قضاوت در خصوص اختلاف‌های علمی و تاریخی برعهده مخاطبان گذاشته شده‌است. در این دانشنامه از منابع دست اول شیعه و سنی استفاده شده است.^[۸]

زبان‌ها

دانشنامه ویکی‌شیعه در تیرماه ۱۳۹۳ توسط حسن روحانی، رئیس جمهور وقت ایران، به شش زبان فارسی، عربی، انگلیسی، اردو، ترکی و اسپانیایی رونمایی شد.^[۹] زبان روسی این سایت در سال ۱۳۹۶ آغاز به کار کرد.^[۱۰] در شهریور ۱۴۰۱ نیز از ۵ زبان با حضور سید ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور وقت ابران^{[۱۱] [۱۲]}و در بهمن همان‌سال از ۷ زبان دیگر دانشنامه رونمایی شد.^[۱۳]

ویکی‌شیعه در سال ۱۴۰۳ به بیست‌ودو زبان (فارسی، عربی، انگلیسی، اردو، ترکی استانبولی، فرانسوی، اسپانیایی، اندونزیایی، روسی، چینی، هندی، سواحلی، آلمانی، بنگالی، تاجیکی، ترکی آذری، ایتالیایی، پرتغالی، هوسا، پشتو، برمه‌ای و تایلندی) فعالیت دارد.^[۱۴]

آمارها

براساس آمارهای منتشر شده، ۸۸ درصد از مدخل‌های سایت ویکی‌شیعه، در بانک مستند اشخاص کتابخانه ملی ایران ثبت شده‌اند^[۱۵] و با توجه به این که مقدار خطای آلفای آزمون برابر با صفر است، تفاوت میان میانگین‌های پایگاه‌های داده‌ای مستند و مدخل‌های افراد ویکی‌شیعه در سطح اطمینان ۹۵ درصد ارزیابی شده‌است.^[۱۶] در کلیپی که در شهریور ۱۴۰۱ در معرفی ویکی‌شیعه منتشر شده‌است بازدیدهای این دانشنامه حدود ۶۰۰ میلیون اعلام شده‌است.^[۱۷] به گفته مهدی فرمانیان، معاون فرهنگی وقت مجمع جهانی اهل‌بیت در آذر ۱۴۰۲ش، ویکی‌شیعه در مجموع زبان‌ها ۳۲ هزار مقاله دارد و حدود هشت هزار آن به زبان فارسی است. همچنین این دانشنامه به طور میانگین ماهیانه ۱۴ میلیون بازدید دارد.^[۱۸] این سایت تا سال ۱۳۹۶، ۱۸ هزار مقاله را در ده زبان منتشر کرده بود.^[۱۹] این مجموعه تا سال ۱۳۹۸ توانسته بود ۱۹ هزار مقاله را در ۱۰ زبان فارسی، عربی، اردو، اندونزیایی، انگلیسی، اسپانیولی، ترکی، فرانسه، آلمانی و روسی منتشر نماید.^[۲۰] براساس آمارهای منتشر شده در خرداد ۱۴۰۲ ویکی‌شیعه ۲۷ هزار مقاله را در ۲۲ زبان منتشر کرده است.^[۲۱]

پانویس