کنگره هزاره شیخ طوسی بزرگداشت هزارمین سال تولد شیخ طوسی (۳۸۵-۴۶۰ق) در سال ۱۳۴۸ش (دوره پهلوی) در مشهد برگزار شد. در این بزرگداشت، شخصیت، آرا و اندیشه‌های شیخ طوسی توسط اندیشمندان داخلی و خارجی مورد بحث و بررسی قرار گرفت. مجموعه مقالات و سخنرانی‌هایی که در این کنگره ارائه شد، در قالب جزوه و کتاب منتشر گردید.
درباره پیشنهاد برگزاری
آقابزرگ تهرانی قبل از فرا رسیدن هزارمین سال میلاد شیخ طوسی، مکاتباتی را با شخصیت‌های علمی آغاز کرد و پیشنهاد برگزاری این بزرگداشت را داد.[۱] شورای دانشگاه تهران به این پیشنهاد رأی داد و چون زادگاه شیخ طوسی خراسان بود، برگزاری آن به دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه مشهد محول شد.[۲]
آقابزرگ با همراهی محمدهادی امینی اساس کار را در این موارد پایه‌ریزی کرد:
- تنظیم فهرست منابع پژوهش درباره نجف و شیخ طوسی.
- تحقیق و نشر آثار شیخ طوسی، به‌ویژه کتب خطی.
- نگارش برخی کتاب‌ها درباره نجف و شیخ طوسی.
- انتشار خبرنامه‌ای ماهانه که اخبار مربوط به این برنامه را گزارش کند.
- تشکیل کمیته مالی برای تأمین مخارج طرح‌ها.
- انتخاب شعار و نشان مجلس بزرگداشت.
- فراخوان برای دانشمندان و ادیبان برای همکاری در این کنگره.[۳]
برگزاری
کنگره هزاره شیخ طوسی به‌مدت پنج روز از ۲۸ اسفند سال ۱۳۴۸ش تا ۳ فروردین سال ۱۳۴۹ش (مصادف با ۱۱ الی ۱۵ محرم ۱۳۹۰ق) در دانشگاه مشهد برگزار گردید. دکتر عبدالله فریار، رییس وقت دانشگاه مشهد، ریاست کنگره را برعهده داشت و محمد واعظ‌زاده خراسانی سردبیری کنگره را عهده‌دار بود.[۴]
مقالات و تدوین کتاب‌ها
کنگره شیخ طوسی شامل مقالاتی بود که بخشی از آن قبل از تشکیل کنگره، قسمتی هم به موازات افتتاح و برخی از آن هم در اثنای جلسات کنگره آماده شد.[۵] مجموعه نوشته‌ها و نطق‌هایی که به زبان فارسی، عربی و انگلیسی در طول برگزاری کنگره، ارائه شد در اختیار مؤسسات علمی و دانشمندان داخلی و خارجی قرار گرفت و بعدها در قالب جزوات یا کتاب‌هایی مستقل انتشار یافت.[۶]
کتاب «هزاره شیخ طوسی» که مجموعه مقاله‌ها و خطابه‌های ایراد شده در کنگره هزاره بود، به کوشش علی دوانی در سال ۱۳۴۹ش توسط انتشارات دارالتبلیغ اسلامی تهران و با همکاری دانشگاه فردوسی مشهد در دو جلد منتشر شد. به گفته دوانی، وی نوشته‌های خودش و آن‌چه از مقالات دیگران جدا کرده بود، کنار گذاشت و مقالات و خطابه‌ها را با انتخاب خویش و تقدیم و تأخر و ترجمه و تلخیص در شش بخش تهیه و تنظیم کرد.[۷]
از دیگر کتاب‌هایی که همه سخنرانی‌ها و تحقیقات علمی اعضای کنگره هزاره شیخ طوسی را شامل می‌شد، کتاب سه جلدی «یادنامه شیخ طوسی» بود که با همت محمد واعظ‌زاده خراسانی در سال ۱۳۵۱ش و در انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد به چاپ رسید.[۸]
ناصرالدین کمره‌ای هم کتابی با عنوان «کنگره هزاره شیخ طوسی در مشهد مقدس رضوی» که مقاله‌ها و سخنرانی‌های مراسم بزرگداشت را در بر داشت، در چاپخانه حیدری تهران منتشر کرد.[۹]
پانویس
- ↑ زندگی‌نامه و خدمات علمی و فرهنگی آقابزرگ تهرانی، ۱۳۸۷ش، ص۱۵۷.
- ↑ دوانی، هزاره شیخ طوسی، ۱۳۸۶ش، ص۱۹و۲۰.
- ↑ زندگی‌نامه و خدمات علمی و فرهنگی آقابزرگ تهرانی، ۱۳۸۷ش، ص۱۵۸.
- ↑ دوانی، علی، سیری در زندگی شیخ طوسی، هزاره شیخ طوسی، تهران، مؤسسه انتشاراتی امیرکبیر، ۱۳۶۲ش. ص۲۳.
- ↑ دوانی، علی، سیری در زندگی شیخ طوسی، هزاره شیخ طوسی، تهران، مؤسسه انتشاراتی امیرکبیر، ۱۳۶۲ش. ص۲۴.
- ↑ دوانی، علی، سیری در زندگی شیخ طوسی، هزاره شیخ طوسی، تهران، مؤسسه انتشاراتی امیرکبیر، ۱۳۶۲ش. ص۲۳.
- ↑ دوانی، هزاره شیخ طوسی، ۱۳۸۶ش، ص۲۴.
- ↑ یادنامه شیخ طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن طوسی؛ بنیاد محقق طباطبایی.
- ↑ یادنامه شیخ طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن طوسی؛ بنیاد محقق طباطبایی.
