سید عبدالله بن ابوالقاسم بلادی بوشهری (۱۲۹۱–۱۳۷۲ هـ .ق) از علمای برجسته شیعه، فقیه، استاد حوزه، شاعر و فعال فرهنگی و سیاسی ایرانی بود. او از خاندان سادات بلادی و نوادگان امام موسی کاظم (ع) بود و بیش از هشتاد اثر علمی و فرهنگی در زمینههای فقه، اصول، فلسفه، هیئت، نجوم، تاریخ اسلام و اخلاق نگاشته است.
سید عبدالله بلادی علاوه بر فعالیتهای علمی، در نهضت مشروطه، دفاع از استقلال ایران و مبارزه با استعمار بریتانیا نقش فعال داشت و با شجاعت و آگاهی دینی، همواره از حقوق مردم و کیان اسلام دفاع میکرد.
آثار او، از شامل الأربعین، توضیح المأرب، الردود الستّه و مقامع حدید میباشد.
زندگی
خاندان و نسب
آل بلادی از سادات علوی هستند که نسبشان به ابراهیم مجاب، نوه امام موسی کاظم (ع) میرسد. زادگاه اصلی این خاندان، روستای بلاد در منطقه احساء عربستان سعودی بود و به دلیل مشکلات سیاسی و امنیتی در قرن ۱۲ هـ .ق به ایران مهاجرت کردند و ابتدا در بهبهان و سپس در بوشهر ساکن شدند.
نسب سید عبدالله بلادی بوشهری با ۲۴ واسطه به امام موسی کاظم (ع) میرسد.
تولد و خانواده
سید عبدالله در ۲ جمادى الثانى ۱۲۹۱ هـ .ق. در نجف اشرف به دنیا آمد. پدرش، آیتالله سید ابوالقاسم بلادی (۱۲۶۶ – ۱۳۲۲ هـ .ق)، فقیه و مجتهد برجسته بوشهر بود. مادرش بیبی آمنه بیگم زنی پرهیزگار بود.
تحصیلات
او تا نه سالگی در نجف اشرف ساکن بود و قرآن و کتب فارسی و علوم مقدماتی را نزد استادانی مانند ملا معصومه، معتوق، تقی، حسین سامر و محمد فرا گرفت. سپس به بوشهر مهاجرت کرد و در علوم حوزوی نزد اساتیدی چون سید جلیل اسدالله اصفهانی، سید محمدحسن برازجانی، شیخ اسماعیل آل عبدالجبّار و سید عبدالهادی بهبهانی آموزش دید.
او کلام و فلسفه را از شیخ محمدرحیم کازرونی آموخت و پزشکی و زبان انگلیسی را نزد سید عبدالرضا حافظ الصحة فرا گرفت.
پس از اتمام مقدمات، در سال ۱۳۱۱ ق. به نجف اشرف بازگشت و سه سال به تحصیل علوم سطح و خارج پرداخت. او در سال ۱۳۲۴ ق. به درجه اجتهاد رسید.
فعالیتها
سید عبدالله بلادی به تدریس، نشر علوم اسلامی و تربیت شاگردان فراوان پرداخت. او در بوشهر به درمان مردم نیز میپرداخت و مشکلات کشاورزان را حل میکرد. همچنین علاقه زیادی به اهل بیت داشت و مراسم عاشورا را در منزل خود برگزار میکرد.
نهضت مشروطه
او از طرفداران جدی نهضت مشروطه بود و در سال ۱۳۲۶ هـ .ق. به نمایندگی از آخوند خراسانی به بوشهر بازگشت و با انجمن اتحاد اسلام همکاری کرد.
مقابله با استعمار انگلیس
با آغاز جنگ جهانی اول و حضور نیروهای انگلیسی در ایران، سید عبدالله بلادی همراه با شهید رئیسعلی دلواری علیه استعمار انگلیس فتوا صادر کرد. خانه و مسجد او محور فعالیتهای ضد استعمار شد.
هجرت به شیراز
در سال ۱۳۳۳ هـ .ق. به دلیل سقوط بوشهر و تهدید انگلیسها، به همراه شیخ علی آل عبدالجبّار و یاران رئیس علی دلواری به شیراز مهاجرت کرد. در شیراز نیز فعالیتهای علمی و سیاسی خود را ادامه داد و علیه استعمار فتوا صادر کرد.
پس از هفت سال فعالیت در شیراز، در سال ۱۳۳۹ هـ .ق. به بوشهر بازگشت و در محله بهبهانیها ساکن شد و امامت جماعت مسجد همان محله را بر عهده گرفت.
شجاعت
آیتالله بلادی در طول زندگی خود هیچگاه از مقابله با ظلم و ستم هراسی نداشت. او حتی در حضور رضاخان به ظلم و ستم استعمار انگلیس اعتراض کرد و در زمینه دفاع از فرهنگ تشیع، مقالات و رسالههایی چون مقامع حدید نوشت.
آثار
سید عبدالله بلادی بیش از ۸۰ کتاب و رساله در موضوعات فقه، اصول، فلسفه، هیئت، نجوم، تاریخ، اخلاق و تربیت نگاشت. از جمله آثار منتشرشده:
- الأربعین
- توضیح المأرب
- الردود الستّه
- مقامع حدید
درگذشت
آیتالله سید عبدالله بلادی بوشهری در سحرگاه روز دوشنبه، ۲۳ محرم ۱۳۷۲ هـ .ق. در بوشهر بر اثر سکته قلبی درگذشت. پیکر او ابتدا در بوشهر خاکسپاری شد و در سال ۱۳۷۴ هـ .ق. به نجف اشرف منتقل شد و در وادی السلام دفن گردید.