چهلمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۴۰۲ در تهران برگزار شد و آیین اهدای جوایز آثار شایسته تقدیر آن در ۲۴ تیر همان سال در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد. حمید پارسانیا دبیر علمی جایزه کتاب سال در این دوره بود.
آثار این دوره در ۱۱ گروه و بیش از ۷۰ گروه تخصصی، با مشارکت بیش از ۹۵۰ داور، بررسی و ارزیابی شدند و در پایان، آثار شایسته تقدیر در حوزه‌های مختلف علوم انسانی، علوم پایه و پزشکی، فنی و مهندسی، هنر، ادبیات، تاریخ و جغرافیا و کودک و نوجوان معرفی شدند.
برگزاری
آیین اهدای جوایز آثار شایسته تقدیر چهلمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران صبح شنبه ۲۴ تیر ۱۴۰۲ در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد. در این مراسم محمدمهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، یاسر احمدوند معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و علی رمضانی مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران حضور داشتند.(چهلمین دوره)
حمید پارسانیا، دبیر علمی جایزه کتاب سال، در این مراسم اعلام کرد که فرایند بررسی آثار چهلمین دوره در ۱۱ گروه و بیش از ۷۵ کارگروه انجام شده است. به گفته او، در سال ۱۴۰۱ حدود ۶۲ هزار عنوان کتاب تألیف‌شده در کشور وجود داشت که آثار مرتبط با جایزه کتاب سال در سه مرحله داوری شدند.
یاسر احمدوند نیز شمار داوران چهلمین دوره را بیش از ۹۵۰ نفر اعلام کرد و گفت که آثار در بیش از ۷۰ گروه تخصصی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. او با اشاره به جایگاه چهلمین دوره کتاب سال، بر ضرورت معرفی بیشتر آثار برگزیده و شایسته تقدیر تأکید کرد. .(چهلمین دوره)
در بخش نخست مراسم، شایستگان تقدیر در حوزه‌های فلسفه، حدیث، فقه و اصول، علوم اجتماعی، علوم سیاسی، حسابداری، زبان، علوم خاص، زیست‌شناسی، زمین‌شناسی، علوم پایه پزشکی، پیراپزشکی، پزشکی عمومی، دامپزشکی، مهندسی مواد و معدن، مهندسی عمران، مهندسی شیمی، مهندسی صنایع و مهندسی کشاورزی معرفی و تجلیل شدند. .(چهلمین دوره)
محمدمهدی اسماعیلی در ادامه مراسم با اشاره به وضعیت تولید کتاب در کشور گفت که در سال ۱۴۰۲ بیش از ۱۰۸ هزار عنوان کتاب جدید منتشر شده که حدود ۸۰ درصد آنها چاپ اول بوده‌اند. او همچنین بر حمایت از نویسندگان و ناشران، گسترش دسترسی عمومی به کتاب و توجه بیشتر به حوزه کتاب کودک و نوجوان تأکید کرد. .(چهلمین دوره)
در بخش پایانی مراسم نیز شایستگان تقدیر در حوزه‌های هنر، هنرهای تجسمی، عکاسی، ادبیات داستانی بلند، داستان کوتاه، شعر کلاسیک، شعر نو، نقد ادبی، متون قدیم ادبی، تاریخ و جغرافیا، تاریخ ایران و کودک و نوجوان معرفی شدند و از ناشران برگزیده نیز تجلیل به عمل آمد. .(چهلمین دوره)
آثار برگزیده
- موسوعه ابی‌طالب (علیه‌السلام)، نویسنده: گروه مؤلفان، مصحح: گروه محققان، ناشر: مجمع الامام الحسین علیه‌السلام العلمی للتحقیق تراث اهل البیت علیهم‌السلام، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۲۰ جلد
- فرهنگ زبان پهلوی (پهلوی‌ـفارسی‌ـانگلیسی)، نویسنده: یدالله منصوری، ناشر: دانشگاه شهید بهشتی، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۵ جلد
- ریاضیات تصادفی، نویسنده: عین‌الله پاشا، ناشر: دانشگاه خوارزمی، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۲۹۴ صفحه
- کتاب مرجع مراقبت‌های ویژه، نویسندگان: کیوان گوهری‌مقدم و امیر واحدیان عظیمی، ناشر: آناطب، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۶۷۱ صفحه
- بارداری و زایمان، نویسنده: گروهی از مؤلفان، مصحح: معصومه سیمبر، ناشر: جامعه‌نگر، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۴ جلد
- قرن‌های بی‌زمان: درآمدی تحلیلی ـ معرفت‌شناختی بر منطق‌الطیر عطار، نویسنده: مهدی محبتی، ناشر: هرمس، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۸۵۴ صفحه
- کلیات اشرف مازندرانی (۱۰۳۷–۱۱۲۰ق)، نویسنده: محمدسعید بن محمدصالح، مصحح: هومن یوسفدهی، ناشر: انتشارات دکتر محمود افشار و سخن، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۸۸۲ صفحه
- سازمان سیاسی بهائیت ۱۹۷۹–۱۸۹۲، نویسنده: حمیدرضا اسماعیلی، ناشر: مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۶۱۶ صفحه
- خزندگان ایران: با محوریت گونه‌های نسبتاً فراوان، بومزاد، تهدیدشده، نویسندگان: هادی فهیمی، ناهید احمدی و هانیه غفاری، مصحح: باربد صفایی‌مهرو، ناشر: شرکت انتشارات فنی ایران، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۱۳۹ صفحه
- موسوعه العلامه الشیخ التسخیری، نویسنده: المعهد العالی للدراسات التقریبیه، التابع للمجمع العالمی للتقریب بین المذاهب الاسلامی، ناشر: مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، سال نشر: ۱۴۰۰
آثار شایسته تقدیر
- دانشنامهٔ امام خمینی، نویسنده: گروه نویسندگان، ناشر: مؤسسهٔ تنظیم و نشر آثار امام خمینی، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱۰ جلد
- نوآوری‌های فلسفی حکیم سبزواری، نویسندگان: حسینعلی شیدان‌شید و محمدهادی توکلی، ناشر: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۴۲۱ صفحه
- مستدرک الفقیه علی امل الامل و ملحقاته، نویسنده: محمدتقی فقیه‌عاملی، ناشر: مؤسسهٔ کتاب‌شناسی شیعه، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۷۹۲ صفحه
- محدث‌نامه، احوال و آثار سیدجلال‌الدین حسینی ارموی (۱۳۲۳–۱۳۹۹ق)، نویسنده: علی صادق‌زاده‌وایقان، ناشر: مؤسسهٔ کتاب‌شناسی شیعه، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۱۰۶۸ صفحه
- زیارت عاشورا از آغاز تا امروز؛ اثبات اصالت زیارت عاشورای مشهور با استناد به بیش از ۱۶۰ نسخهٔ خطی از منابع این زیارت، نویسندگان: سیدمهدی محمودی و فهیمه ساجدی‌مهر، ناشر: مؤسسهٔ کتاب‌شناسی شیعه، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۴۸۰ صفحه
- آینهٔ خودیابی: شرح حکمت صدوپنجاه نهج‌البلاغه، نویسنده: احدفرامرز قراملکی، ناشر: حوزهٔ علمیهٔ خراسان، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۵۳۶ صفحه
- بحوث فی شرح مناسک الحج: تقریرا لابحاث السید محمد رضا السیستانی، نویسندگان: امجد ریاض و نزار یوسف، ناشر: نشر فقه، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱۵ جلد
- مصباح الفقیه، نویسندگان: رضا بن محمد هادی الهمدانی، نورعلی نوری و محمد میرزایی، مصحح: محمد باقری، ناشر: آوای منجی، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۲۰ جلد
- النهایه فی مجرد الفقه و الفتاوی، نویسنده: ابوجعفر محمد بن الحسن بن علی الطوسی، مصحح: مؤسسهٔ امام هادی علیه‌السلام، ناشر: مؤسسهٔ پیام امام هادی علیه‌السلام، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۵ جلد
- جریان‌شناسی فکری فرهنگی در ایران معاصر: احیاگری دینی، نویسنده: سیدمحسن طباطبایی‌فر، ناشر: مؤسسهٔ فرهنگی و هنری آفتاب خرد، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۹۴۰ صفحه
- الگوهای علم سیاست در حکمت متعالیه، نویسنده: محمد پزشکی، ناشر: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۲۵۶ صفحه
- نظریه‌ها و کاربردهای اخلاق حرفه‌ای در حسابداری (جلدهای ۱ و ۲)، نویسندگان: محمد نمازی و حسین رجب‌دری، ناشر: دانشگاه تهران، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۷۲۲ صفحه
- ترجمهٔ دیداری‌شنیداری: رویکرد بینارشته‌ای در زیرنویس‌گذاری، نویسندگان: ژان‌مارک لاوور، آدریانا شربان و عسل امیرخوانساری، مترجم: دانیال بسنج، ناشر: دانشگاه شهید بهشتی، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۲۰۶ صفحه
- رستنی‌ها و پدیده‌های نباتی در تاریخ طبری، نویسنده: محمدحسن ابریشمی، ناشر: مرکز نشر دانشگاهی، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۷۸۲ صفحه
- چرا به علم اعتماد کنیم؟، نویسنده: نیومی اورسکیز، مترجم: میثم محمدامینی، ناشر: فرهنگ نشر نو، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۴۳۶ صفحه
- مبانی فیزیولوژی جانوری، نویسندگان: کریستوفر د. مویز، پاتریشیا م. شولت، سیدپیمان مقدسی، سکینه علی‌جان‌پور و زهرا قاسم‌زاده، مترجم: آمنه رضایوف، ناشر: دانشگاه تهران، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۲ جلد
- پارینهٔ لرزه‌شناسی، نویسندگان: جمیز مک کالپین و منوچهر قریشی، مترجم: حمید نظری، ناشر: همراه علم، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۸۰۶ صفحه
- دانشنامهٔ استخوان‌ها و مفاصل، نویسنده: سهیل میرزایی، ناشر: نوش‌آفرین، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۶۲۰ صفحه
- جنبه‌های آزمایشگاهی درمان ناباروری، نویسندگان: مجتبی رضازاده ولوجردی، لیلا راشکی‌قلعه‌نو، سارا دربندی، مهسا دربندی، فاطمه حسنی و مریم زارع، ناشر: پژوهشگاه رویان، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۲ جلد
- روماتولوژی سالمندان، نویسنده: احمد سلیم‌زاده، ناشر: ایوان، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۶۴۸ صفحه
- هنر و دانش گرفتن شرح‌حال و معاینهٔ بالینی: سیستم قلب و عروق، نویسندگان: علی‌اکبر توسلی و سیدامین خطیبی، ناشر: سمند، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۶۰۴ صفحه
- عفونت‌ها و مسمومیت‌های غذایی باکتریایی، نویسنده: میرحسن موسوی، ناشر: دانشگاه تبریز، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۳۸۸ صفحه
- پوشش دادن فلزات، نویسنده: محمد قربانی، ناشر: دانشگاه صنعتی شریف، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۳ جلد
- احتمال و آمار مهندسی، نویسنده: سیدمحمود طاهری، ناشر: دانشگاه تهران، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۶۲۴ صفحه
- اندرکنش دینامیکی قطار ـ پل در راه‌آهن پرسرعت: نظریه و کاربردها، نویسندگان: خی شیا، نان جانگ، مبین آقاخانی‌زاد، وی وی گو و چنگیز شهدی، مترجم: جبارعلی ذاکری‌سردرودی، ناشر: دانشگاه علم و صنعت، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۶۶۷ صفحه
- مهندسی تولید از چاه‌های گازی، نویسنده: احسان خامه‌چی، ناشر: دانشگاه صنعتی امیرکبیر، سال نشر: ۱۳۹۹، مشخصات: ۱ جلد، ۳۶۷ صفحه
- زنجیره‌های تأمین دیجیتال، نویسندگان: توماس رازک، دنیل سیتز، متیاس دیک، عباس منوچهری‌راد و کای اووه گاندرمن، مترجم: سجاد شکوهیار، ناشر: آثار فکر، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۲۸۰ صفحه
- پهپادهای کشاورزی حرفه‌ای صلح‌آمیز، نویسندگان: کی.آر. کریشنا، مستانه غنجی و پرویز رحیمی‌مصلح‌آبادی، مترجم: زهرا خوشنودی‌فر، ناشر: دانشگاه سیستان و بلوچستان، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۵۰۲ صفحه
- زیبایی‌شناسی زندگی روزمره، نویسندگان: اندرو لایت و جاناتان اسمیت، مترجم: شیما بحرینی، ناشر: کرگدن، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۳۶۴ صفحه
- تاریخ مفاهیم بنیادین زیبایی‌شناسی، نویسنده: ووادیسواف تاتارکیویچ، مترجم: حمیدرضا بسحاق، ناشر: گیلگمش، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۶۳۷ صفحه
- دایرةالمعارف دستبافته‌داری استان کرمان، نویسندگان: عقیل سیستانی و ادارهٔ کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمان، ناشر: پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۵ جلد
- تاریخ جهانی عکاسی، نویسنده: نیومی روزنبلوم، مترجم: کریم متقی، ناشر: کتاب پرگار، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۱۰۲۸ صفحه
- آدورنو و موسیقی، نویسنده: رابرت ویتکین، مترجم: حسن خیاطی، ناشر: سرود، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۳۲۸ صفحه
- صور، نویسنده: حسینعلی جعفری، ناشر: سروش، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۳۶۴ صفحه
- عزرائیل: کهنه‌سرباز، نویسنده: نیما اکبرخانی، ناشر: کتابستان معرفت، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۲۹۵ صفحه
- ویروس عاشق، نویسنده: مجید رحمانی، ناشران: صاد و یارمند، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۱۶۹ صفحه
- زیر ساعت حرم، نویسنده: مریم سقلاطونی، ناشر: سوره مهر، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۱۴۶ صفحه
- مرتد: مجموعهٔ غزل، نویسنده: مهدی جهاندار، ناشر: شهرستان ادب، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۸۲ صفحه
- میان جیوه و اندوه (۱۳۹۶–۱۳۹۹)، نویسنده: لیلا کردبچه، ناشر: نگاه، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۱۰۰ صفحه
- تماشای روایت: بررسی تحلیلی روش انتقال عناصر داستان از روایت به درام، نویسنده: مجید آقائی، ناشر: علمی و فرهنگی، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۴۱۵ صفحه
- خودانتقادی ادبی: رساله‌ای در نقد هنر خویشتن در عرصهٔ ادبیات، نویسنده: مهرداد نصرتی، ناشر: فرهنگ عامه، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۴۵۴ صفحه
- هشت‌رود: ارزیابی و نقد آثار هشت شاعر انقلاب اسلامی، نویسنده: محمدکاظم کاظمی، ناشر: شهرستان ادب، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۳۱۲ صفحه
- وحی بر توفان: اشعار مقبل اصفهانی (آقامحمد شیخا، قرن دوازدهم هجری) براساس پانزده نسخهٔ خطی، نویسنده: مقبل اصفهانی، مصحح: امیرحسین مدرس، ناشر: مرکز آفرینش‌های ادبی، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۵۸۰ صفحه
- مشکاه المصابیح [مصطفی بن قباد لاذقی]، نویسنده: امین حق‌پرست، ناشر: انتشارات دکتر محمود افشار و سخن، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۹۷۰ صفحه
- ریشه‌ها، پیامدها، و شبهات جنگ جمل، نویسندگان: نجم‌الدین طبسی و حسن بلقان‌آبادی، مصحح: ابراهیم رضایی‌کلیری، ناشر: دلیل ما، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۲ جلد
- دانشنامة کاشان، جلد ۶: سکه‌های کاشان در موزهٔ سکهٔ بانک سپه، موزهٔ ملی ایران و موزهٔ رضا عباسی، نویسندگان: نسرین زهتاب، سعید سلیمانی و فربد مصنف، ناشر: بنیاد فرهنگ کاشان، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۴۷۷ صفحه
- عقیله، نویسنده: الهام امین، ناشر: شرکت به‌نشر، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۳۲۲ صفحه
- روش‌ها و تکنیک‌های پژوهش در ژئومورفولوژی، نویسنده: مجتبی یمانی، ناشر: دانشگاه تهران، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۴۲۶ صفحه
- کلاس مخفی، نویسنده: محمدکاظم اخوان، ناشر: پیدایش، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۱۶۰ صفحه
- دلتنگم و می‌دانی…، نویسنده: مریم زندی، ناشر: سروش، سال نشر: ۱۴۰۰، مشخصات: ۱ جلد، ۴۰ صفحه
- قلب کوه از سنگ نیست، نویسنده: غلامرضا بکتاش، ناشر: سروش، سال نشر: ۱۴۰۰
