هشتمین دوره جایزه ادبی جلال آل‌احمد در سال ۱۳۹۴ به همت بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان برگزار شد.
در این دوره ۳۵۸۳ اثر به دبیرخانه رسید. محمدعلی مهدوی‌راد دبیر علمی و مهدی قزلی دبیر اجرایی دوره بودند و هیئت علمی را عبدالعلی دستغیب، راضیه تجار، محمدرضا جوادی‌یگانه، مهدی حجوانی، احمد دهقان، محمدرضا زائری، بلقیس سلیمانی و مصطفی مستور تشکیل دادند.
در بخش رمان، «پاییز فصل آخر سال است» نوشته نسیم مرعشی و «دختر لوتی» نوشته شهریار عباسی به‌صورت مشترک برگزیده شدند. در بخش مستندنگاری، «آب هرگز نمی‌میرد» اثر حمید حسام برگزیده شد. در سه بخش دیگر اثری به‌عنوان برگزیده معرفی نشد و پنج اثر در بخش‌های داستان کوتاه و نقد ادبی شایسته تقدیر شناخته شدند.
مراسم اختتامیه ۳۰ آبان ۱۳۹۴ در تالار وحدت تهران برگزار شد.
برگزاری
هشتمین دوره جایزه ادبی جلال آل‌احمد در سال ۱۳۹۴ برگزار شد و دبیرخانه آن در بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان قرار داشت. فراخوان این دوره، آثار تألیفی و فارسی‌زبان منتشرشده در سال ۱۳۹۳ را در چهار حوزه رمان، مجموعه داستان کوتاه، نقد ادبی و مستندنگاری دربر می‌گرفت. کتاب‌های ترجمه، اقتباس، خلاصه‌شده، گردآوری و آثار سفارشی از شرایط شرکت در رقابت برخوردار نبودند.
در مجموع ۳۵۸۳ اثر به دبیرخانه رسید. داوری آثار در چهار گروه انجام شد و هیئت علمی دوره، مسئولیت تعیین گروه‌های داوری و بررسی آثار و امور اجرایی مرتبط با جایزه را بر عهده داشت. اعضای هیئت علمی عبارت بودند از عبدالعلی دستغیب، راضیه تجار، محمدرضا جوادی‌یگانه، مهدی حجوانی، احمد دهقان، محمدرضا زائری، بلقیس سلیمانی و مصطفی مستور.
مراسم اختتامیه هشتمین دوره ۳۰ آبان ۱۳۹۴ در تالار وحدت تهران برگزار شد و علی جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، سیدعباس صالحی، معاون فرهنگی وزیر، محمدعلی مهدوی‌راد، دبیر علمی، و مهدی قزلی، دبیر اجرایی دوره، در آن حضور داشتند.
برگزیدگان و شایستگان تقدیر
در بخش رمان و داستان بلند، دو اثر به‌صورت مشترک برگزیده شدند: «پاییز فصل آخر سال است» نوشته نسیم مرعشی، منتشرشده از سوی نشر چشمه، و «دختر لوتی» نوشته شهریار عباسی، منتشرشده از سوی نشر مروارید. داوری این بخش را محمدرضا بایرامی، عباس پژمان و حسین فتاحی بر عهده داشتند.
در بخش مستندنگاری، «آب هرگز نمی‌میرد» نوشته حمید حسام از انتشارات صریر به‌عنوان اثر برگزیده معرفی شد. این کتاب روایتی مستند از خاطرات و تجربه‌های مرتبط با دفاع مقدس است. «تو در قاهره خواهی مرد» نوشته حمیدرضا صدر از نشر چشمه نیز در این بخش شایسته تقدیر شناخته شد. داوران این بخش کورش علیانی، گلعلی بابایی و مسعود کوثری بودند.
در بخش مجموعه داستان کوتاه، «آیا بچه‌های خزانه رستگار می‌شوند؟» نوشته مهدی اسدزاده از نشر پیدایش و «نگهبان تاریکی» نوشته مجید قیصری از انتشارات افق شایسته تقدیر شناخته شدند. فیروز زنوزی جلالی، داود غفارزادگان و محمدجواد جزینی داوران این بخش بودند.
در بخش نقد ادبی نیز دو اثر «روایت‌شناسی کاربردی» نوشته علی عباسی از انتشارات دانشگاه شهید بهشتی و «کلک خیال‌انگیز» نوشته ابوالفضل حری از نشر نی شایسته تقدیر شدند. مریم حسینی، محمدرضا سنگری و محمدسرور مولایی داوری این بخش را بر عهده داشتند.
فعالیت‌های جنبی
هم‌زمان با برگزاری هشتمین دوره، بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان یک دوره آموزشی متمرکز داستان‌نویسی نیز برگزار کرد. در این دوره سه‌روزه، ۱۴۰ نفر از علاقه‌مندان و نویسندگان جوان از سراسر کشور انتخاب شدند و در تهران زیر نظر استادان حوزه داستان‌نویسی آموزش دیدند. این برنامه در کنار فرایند رقابتی جایزه، بر آموزش و شناسایی استعدادهای تازه در حوزه داستان‌نویسی متمرکز بود.
در اختتامیه این دوره همچنین موضوع گسترش جایزه جلال به حوزه فارسی‌زبانان خارج از ایران مطرح شد. علی جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، از بین‌المللی‌شدن جایزه و توجه بیشتر به کشورهای فارسی‌زبان و کشورهای هم‌فرهنگ منطقه سخن گفت. این موضوع در چارچوب سیاست‌های فرهنگی آن دوره برای گسترش ارتباطات ادبی میان فارسی‌زبانان مطرح شد.
