پنجمین جشن سینمای ایران در سال ۱۳۸۰ به دبیری مسعود جعفری جوزانی برگزار شد.
در این دوره، علاوه بر رشته‌های اصلی همچون بهترین فیلم، کارگردانی، فیلمنامه و بازیگری، بخش‌های فنی و حرفه‌ای از جمله فیلمبرداری، تدوین، موسیقی، چهره‌پردازی، طراحی صحنه و لباس، صدابرداری، صداگذاری و میکس و جلوه‌های ویژه نیز مورد توجه قرار گرفتند. «دایره» ساخته جعفر پناهی تندیس بهترین فیلم و عنوان فیلم برگزیده انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران را به دست آورد و بهرام بیضایی برای «سگ‌کشی» تندیس بهترین کارگردانی را دریافت کرد.
در بخش بازیگری نیز لیلا حاتمی برای «آب و آتش» و محمدرضا فروتن برای «شب یلدا» به عنوان بهترین بازیگران زن و مرد انتخاب شدند.
در میان آثار برگزیده پنجمین جشن سینمای ایران، فیلم «دایره» با کسب سه جایزه، بیشترین تعداد جوایز این دوره را به خود اختصاص داد. «سگ‌کشی»، «قطعه ناتمام» و «بچه‌های نفت» نیز هرکدام دو جایزه دریافت کردند. سایر آثار حاضر در فهرست برگزیدگان، هرکدام موفق به کسب یک جایزه شدند.
برگزاری
پنجمین جشن سینمای ایران در سال ۱۳۸۰ به دبیری مسعود جعفری جوزانی برگزار شد و ساختار آن بر ارزیابی آثار سینمایی در طیف متنوعی از رشته‌های هنری و فنی استوار بود. در بخش اصلی، «دایره» به عنوان بهترین فیلم انتخاب شد و در کنار آن، «سگ‌کشی»، «شب یلدا»، «باران»، «قطعه ناتمام» و دیگر آثار در رشته‌های گوناگون حضور داشتند. جوایز بازیگری، فیلمنامه، فیلمبرداری، تدوین، موسیقی، طراحی صحنه و لباس، صدا و جلوه‌های ویژه بخش مهمی از رقابت این دوره را تشکیل می‌داد. در کنار بخش اصلی، فیلم‌های مستند، کوتاه داستانی و انیمیشن نیز به صورت مستقل ارزیابی شدند و برای حوزه‌هایی مانند پوستر، عکس فیلم، عنوان‌بندی، آنونس و کیفیت لابراتواری نیز تندیس‌هایی در نظر گرفته شد. گستردگی این بخش‌ها، جشن پنجم را به رویدادی برای ارزیابی مجموعه‌ای از فعالیت‌های هنری و فنی سینمای ایران در آغاز دهه ۱۳۸۰ تبدیل کرد.
نامزدها و برگزیدگان
در بخش بهترین فیلم، «دایره» به تهیه‌کنندگی جعفر پناهی، «شب یلدا» به تهیه‌کنندگی مؤسسه فرهنگ تماشا، «سگ‌کشی» به تهیه‌کنندگی بهرام بیضایی، «آواز قو» به تهیه‌کنندگی محمدحسین فرح‌بخش و عبدالله علیخانی، «باران» به تهیه‌کنندگی مجید مجیدی و فؤاد نحاس و «زیر نور ماه» به تهیه‌کنندگی منوچهر محمدی نامزد بودند و تندیس این بخش به «دایره» رسید.
در بخش فیلم برگزیده انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران، «دایره» از جعفر پناهی، «شب یلدا» از کیومرث پوراحمد، «باران» از مجید مجیدی، «زیر نور ماه» از رضا میرکریمی و «سگ‌کشی» از بهرام بیضایی در فهرست آثار نامزد قرار داشتند و «دایره» به عنوان فیلم برگزیده انتخاب شد.
در بخش بهترین کارگردانی، بهرام بیضایی برای «سگ‌کشی»، کیومرث پوراحمد برای «شب یلدا»، مجید مجیدی برای «باران»، مازیار میری برای «قطعه ناتمام» و جعفر پناهی برای «دایره» نامزد شدند و تندیس بهرام بیضایی برای «سگ‌کشی» تعلق گرفت.
در رشته بهترین فیلمنامه، کامبوزیا پرتوی برای «قطعه ناتمام»، کیومرث پوراحمد برای «شب یلدا»، مجید مجیدی برای «باران»، بهرام بیضایی برای «سگ‌کشی» و کامبوزیا پرتوی برای «دایره» نامزد بودند و کامبوزیا پرتوی برای «قطعه ناتمام» برگزیده شد.
در بخش بهترین بازیگر زن، لیلا حاتمی برای «آب و آتش»، نیکی کریمی برای «نیمه پنهان»، مژده شمسایی برای «سگ‌کشی»، آزیتا حاجیان برای «موج مرده» و فرشته صدرعرفایی برای «دایره» نامزد شدند و تندیس به لیلا حاتمی برای «آب و آتش» رسید. در بخش بهترین بازیگر مرد نیز محمدرضا فروتن برای «شب یلدا»، بهرام رادان برای «آواز قو»، علی مصفا برای «پارتی»، پرویز پورحسینی برای «مریم مقدس» و پرویز پرستویی برای «موج مرده» نامزد بودند و محمدرضا فروتن برای «شب یلدا» به عنوان برگزیده معرفی شد.
در بخش بهترین بازیگر زن نقش مکمل، پوپک گلدره برای «موج مرده»، آفرین عبیسی برای «نیمه پنهان»، یاسمین ملک‌نصر برای «هزاران زن مثل من»، آذر خسروی برای «بچه‌های نفت» و فاطمه نقوی برای «دایره» نامزد شدند و تندیس به پوپک گلدره رسید. در بخش بهترین بازیگر مرد نقش مکمل نیز آتیلا پسیانی برای «آب و آتش»، رضا ناجی برای «باران»، مهران رجبی برای «زیر نور ماه»، داریوش ارجمند برای «سگ‌کشی» و جمشید هاشم‌پور برای «مسافر ری» نامزد بودند و آتیلا پسیانی برای «آب و آتش» برگزیده شد.
در بخش بهترین فیلمبرداری، بهرام بدخشانی برای «دایره»، محمد داوودی برای «باران»، رسول احدی برای «ترکش‌های صلح»، اصغر رفیعی‌جم برای «سگ‌کشی» و عزیز ساعتی برای «مسافر ری» نامزد شدند و تندیس به بهرام بدخشانی برای «دایره» تعلق گرفت. در رشته بهترین تدوین نیز بهرام دهقان برای «بچه‌های نفت»، محمدرضا مویینی برای «آواز قو»، حسن حسندوست برای «باران»، عباس گنجوی برای «ترکش‌های صلح» و بهرام بیضایی برای «سگ‌کشی» در فهرست نامزدها قرار داشتند و بهرام دهقان برای «بچه‌های نفت» برگزیده شد.
در بخش بهترین موسیقی متن، احمد پژمان برای «باران»، صبا خضوعی و وارطان ساهاکیان برای «سگ‌کشی»، محمدرضا درویشی برای «قطعه ناتمام»، مجید انتظامی برای «مریم مقدس» و محمدرضا علیقلی برای «موج مرده» نامزد بودند و تندیس به احمد پژمان برای «باران» رسید.
در بخش بهترین چهره‌پردازی، جلال‌الدین معیریان برای «مریم مقدس»، عبدالله اسکندری برای «دختری به نام تندر»، فرهنگ معیری برای «سگ‌کشی»، عبدالله اسکندری برای «مسافر ری» و سید محسن موسوی برای «بچه‌های نفت» نامزد شدند و جلال‌الدین معیریان برای «مریم مقدس» به عنوان برگزیده معرفی شد.
در بخش بهترین طراحی صحنه، ایرج رامین‌فر برای «سگ‌کشی»، پروین صفری برای «پارتی»، مصطفی آل‌احمد برای «ترکش‌های صلح»، عبدالحمید قدیریان برای «مریم مقدس» و محسن شاه‌ابراهیمی و امیر اثباتی برای «مسافر ری» نامزد بودند و تندیس به ایرج رامین‌فر برای «سگ‌کشی» تعلق گرفت. در بخش بهترین طراحی لباس نیز محسن شاه‌ابراهیمی و امیر اثباتی برای «مسافر ری»، پروین صفری برای «پارتی»، ملک‌جهان خزاعی برای «دختری به نام تندر»، ایرج رامین‌فر برای «سگ‌کشی» و عبدالحمید قدیریان برای «مریم مقدس» نامزد شدند و محسن شاه‌ابراهیمی و امیر اثباتی برای «مسافر ری» برگزیده شدند.
در رشته بهترین صدابرداری، اصغر شاهوردی برای «موج مرده»، یدالله نجفی برای «باران»، جهانگیر میرشکاری و مهران ملکوتی برای «سگ‌کشی»، پرویز آبنار برای «هزاران زن مثل من» و عباس رستگارپور برای «خوب می‌رونی کاکو» نامزد بودند و تندیس به اصغر شاهوردی برای «موج مرده» رسید.
در بخش بهترین صداگذاری و میکس نیز محمدرضا دلپاک برای «باران»، مسعود بهنام برای «شب یلدا»، فریدون خوشابافرد برای «آواز قو»، امیرحسین قاسمی برای «سگ‌کشی» و اسحاق خانزادی برای «مریم مقدس» نامزد شدند و محمدرضا دلپاک برای «باران» برگزیده شد.
در بخش بهترین جلوه‌های ویژه، محمدرضا شرف‌الدین برای «خوب می‌رونی کاکو»، داود رسولیان برای «آقای رئیس‌جمهور»، محسن روزبهانی برای «باران» و جواد شریفی‌راد برای «موج مرده» نامزد بودند و تندیس به محمدرضا شرف‌الدین تعلق گرفت.
در بخش بهترین کیفیت لابراتواری در یک فیلم سینمایی، لابراتوار صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران برای «همراه باد در دل تنهایی کویر»، «فیلمساز» برای «شب یلدا»، مرکز خدمات سینمایی صنایع فیلم ایران برای «آواز قو»، «فیلمساز» برای «باران» و لابراتوار صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران برای «دایره» نامزد شدند و تندیس به لابراتوار صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران برای «همراه باد در دل تنهایی کویر» رسید.
در بخش بهترین نمونه فیلم (آنونس)، سیروس تسلیمی برای «میکس»، حسن ایوبی برای «آخر بازی»، مصطفی خرقه‌پوش برای «زیر پوست شهر»، ایرج حبشی برای «چریکه هورام» و حسین معززی‌نیا برای «شوکران» نامزد بودند و سیروس تسلیمی برای «میکس» به عنوان برگزیده معرفی شد.
در بخش بهترین عنوان‌بندی (تیتراژ)، حمید کریلی برای «همسر دلخواه من»، پیمان بیضایی برای «سگ‌کشی»، نیما بانکی برای «شب‌های تهران» و ابراهیم اصغرزاده برای «موج مرده» نامزد شدند و تندیس به حمید کریلی برای «همسر دلخواه من» تعلق گرفت.
در بخش بهترین پوستر (اعلان دیواری) ایرج رامین‌فر برای «قطعه ناتمام»، حیدر رضایی برای «آب و آتش»، حیدر رضایی برای «دختری به نام تندر»، نغمه افشین‌جاه برای «بچه‌های نفت» و حیدر رضایی برای «هیوا» نامزد بودند و ایرج رامین‌فر برای «قطعه ناتمام» برگزیده شد.
در بخش بهترین عکس فیلم، سیامک زمردی‌مطلق برای «بچه‌های نفت»، غوغا بیات برای «نیمه پنهان»، غوغا بیات برای «آب و آتش»، مجید صباغ‌بهروز برای «از کنار هم می‌گذریم» و شاهرخ سخایی برای «سگ‌کشی» نامزد شدند و تندیس به سیامک زمردی‌مطلق برای «بچه‌های نفت» رسید.
در بخش بهترین فیلم کوتاه داستانی، شاهد احمدلو برای «سینما سگ»، علی‌محمد قاسمی برای «بیگانه و بومی»، محمد شیروانی برای «گیلاس‌هایی که کمپوت شد»، مهدی بوستانی برای «محکوم» و مهشید افشارزاده برای «موریانه» نامزد بودند و شاهد احمدلو برای «سینما سگ» به عنوان برگزیده انتخاب شد.
در بخش بهترین فیلم مستند، ابراهیم اصغرزاده برای «شناسایی»، سعید تارازی برای «مثل همه انسان‌ها»، ارد عطارپور برای «پرنیان»، پیروز کلانتری برای «زندگی همین است»، ارد زند برای «مدرسه در دست بچه‌ها» و مازیار بهاری برای «نقاشی کن» نامزد شدند و تندیس این بخش به ابراهیم اصغرزاده برای «شناسایی» تعلق گرفت.
در بخش بهترین فیلم انیمیشن نیز روان‌بخش صادقی برای «ماشین بابام»، بهروز یغماییان و شهارم خوارزمی برای «زندگی حضرت ابراهیم»، عبدالله علیمراد برای «بهادر» و وحید بصریان برای «سه قطره خون» نامزد بودند و روان‌بخش صادقی برای «ماشین بابام» به عنوان برگزیده معرفی شد.
