تورج زاهدی (زادهٔ ۱۳۳۷ در هفتکل خوزستان)، نویسنده، موسیقیدان، خواننده، آهنگساز و پژوهشگر ایرانی است که در زمینههای گوناگون هنر، ادبیات و فرهنگ، از جمله شعر، نقاشی، خوانندگی، آهنگسازی، نوازندگی، رهبری ارکستر، نقد موسیقی، فیلم و ادبی، تحقیقات فلسفی و عرفانی، بازیگری سینما و رماننویسی فعالیت داشته است. او از کودکی به ادبیات داستانی علاقهمند شد و نخستین نوشتههایش در حوزهٔ نقد فیلم در اواخر دههٔ ۱۳۴۰ و آغاز دههٔ ۱۳۵۰ در هفتهنامهٔ «فیلم و هنر» منتشر شد.
زاهدی حدود سال ۱۳۵۴ به تهران رفت و همکاری رسمی خود با مطبوعات را در هفتهنامهٔ «تماشا» آغاز کرد و به دعوت بیژن خرسند، دبیر صفحهٔ موسیقی این نشریه شد. نخستین نوشتههای موسیقایی او شامل نقد اجرای ارکستر سمفونیک به رهبری توماس بالدنر و کنسرت بزرگ ملی به رهبری فرامرز پایور و با صدای خاطره پروانه بود.
او با نقد موسیقی متن فیلم «جنگ ستارگان» به کارگردانی جورج لوکاس و آهنگسازی جان ویلیامز، نقد موسیقی فیلم را در ایران بنیانگذاری کرد و پس از انقلاب نیز با نوشتن نقدی بر کاست «آهنگهایی از عارف و شیدا» با صدای سیما مافیها و موسیقی اسماعیل تهرانی در سال ۱۳۵۸، بنیانگذار نقد کاست در ایران شد.
زاهدی همچنین یادنامههایی دربارهٔ کلنل وزیری و بدیعزاده نوشت و مدتی بعد با همکاری شماری از نویسندگان و منتقدان، نشریهٔ «دفترهای سینما»، نخستین نشریهٔ سینمایی پس از انقلاب، را منتشر کرد که شش شماره دوام آورد. او سپس بیش از بیست سال با «ماهنامهٔ فیلم»، نخستین نشریهٔ مجوزدار سینمایی کشور در سالهای پس از انقلاب، همکاری داشت.
او در کنار فعالیتهای مطبوعاتی، در موسیقی کلاسیک ایرانی و موسیقی فیلم فعالیت کرده و در برخی آثار سینمایی و تلویزیونی بهعنوان خواننده حضور داشته است. او همچنین در زمینههای نقاشی، آهنگسازی، نوازندگی، رهبری ارکستر، بازیگری سینما و تحقیقات فلسفی و عرفانی فعالیت داشته و در مهرشهر کرج به تدریس تار، سهتار و آواز اشتغال دارد. «... به رهبری مرتضی حنانه»، «موسیقی فیلم»، «حکمت معنوی موسیقی»، «مجموعه آثار ناول کارلوس کاستاندا»، «مرشدی از عالم غیب؛ بررسی آثار و عقاید کارلوس کاستاندا»، «جذابیت عشق» و «سینمای معناگرا در ایران» از آثار او هستند و رمانهای «تصرف» و «خانه پریان» نیز از دیگر آثارش بهشمار میروند.
زندگی و فعالیتهای مطبوعاتی
زاهدی از کودکی به ادبیات داستانی علاقهمند شد و از طریق نشریاتی مانند «اطلاعات کودکان»، «کیهان بچهها»، «اطلاعات هفتگی»، «سپید و سیاه» و «امید ایران» با مطبوعات ارتباط یافت. نخستین نوشتههای او که از خوزستان برای مطبوعات ارسال میشد، در حوزهٔ نقد فیلم بود و در اواخر دههٔ ۱۳۴۰ و آغاز دههٔ ۱۳۵۰ در هفتهنامهٔ «فیلم و هنر» به چاپ رسید.
او حدود سال ۱۳۵۴ به تهران رفت و رسماً همکاری خود را با مطبوعات کشور آغاز کرد. نخستین سمت رسمی او در نویسندگی در هفتهنامهٔ «تماشا» بود که تحت مدیریت کریم امامی منتشر میشد. بیژن خرسند که سرویس هنری مجله را اداره میکرد، از او دعوت کرد تا بهعنوان دبیر صفحهٔ موسیقی مشغول به کار شود.
نخستین نوشتههای زاهدی در حوزهٔ موسیقی، نقدی بر اجرای ارکستر سمفونیک به رهبری توماس بالدنر و نقدی بر کنسرت بزرگ ملی به رهبری فرامرز پایور و با صدای خاطره پروانه بود. او همچنین با نوشتن نقدی بر موسیقی متن فیلم «جنگ ستارگان» به کارگردانی جورج لوکاس، که آهنگسازی و رهبری ارکستر آن را جان ویلیامز بر عهده داشت، نقد موسیقی فیلم را در ایران بنیانگذاری کرد.
زاهدی پس از وقوع انقلاب، اولین نویسندهای بود که در مورد موسیقی بهطور جدی مطلب نوشت. او در سال ۱۳۵۸ نقدی بر کاست «آهنگهایی از عارف و شیدا» با صدای سیما مافیها و موسیقی اسماعیل تهرانی نوشت و به این ترتیب نقد کاست را در ایران بنیان گذاشت. در همین سالها، کلنل وزیری و پس از او بدیعزاده درگذشتند و زاهدی با نوشتن یادنامههایی دربارهٔ آنان یادشان را گرامی داشت.
زاهدی مدتی بعد نشریهٔ «دفترهای سینما» را با همکاری بهزاد رحیمیان، داوود مسلمی، خسرو دهقان، پروانه مکانیک و بابک احمدی منتشر کرد. این نشریه نخستین نشریهٔ سینمایی پس از انقلاب بود و شش شماره دوام آورد، تا زمانی که نخستین قوانین مدون به تصویب رسید و نشریات ادواری ملزم به کسب مجوز شدند. پس از این تاریخ، نخستین نشریهٔ مجوزدار سینمایی کشور به نام «ماهنامهٔ فیلم» در سالهای پس از انقلاب منتشر شد و تورج زاهدی بیش از بیست سال با آن همکاری داشت.
فعالیتهای هنری و آموزشی
زاهدی در کنار نویسندگی و فعالیت مطبوعاتی، در حوزهٔ موسیقی کلاسیک ایرانی و موسیقی فیلم نیز فعالیت اجرایی و هنری داشته و در برخی آثار سینمایی و تلویزیونی بهعنوان خواننده حضور داشته است. او همچنین در زمینههای نقاشی، آهنگسازی، نوازندگی، رهبری ارکستر، بازیگری سینما و تحقیقات فلسفی و عرفانی فعالیت کرده است.
او هماکنون در مهرشهر کرج به سر میبرد و علاوه بر زمینههای یادشده، به تدریس تار، سهتار و آواز اشتغال دارد.
آثار
از آثار زاهدی میتوان به کتابها و رمانهای زیر اشاره کرد:
«... به رهبری مرتضی حنانه»، انتشارات ماهنامهٔ فیلم، چاپ اول، ۱۳۶۹
«موسیقی فیلم»، انتشارات فاریاب، چاپ اول، ۱۳۶۳؛ چاپ دوم، انتشارات فردوس، ۱۳۷۶
«حکمت معنوی موسیقی»، انتشارات فردوس، چاپ اول، ۱۳۷۶
«مجموعه آثار ناول کارلوس کاستاندا»، انتشارات فکر روز، چاپ اول، ۱۳۷۶
«مرشدی از عالم غیب؛ بررسی آثار و عقاید کارلوس کاستاندا»، انتشارات فکر روز، چاپ اول، ۱۳۷۸
«جذابیت عشق»، انتشارات فردوس، چاپ اول، ۱۳۷۸
«سینمای معناگرا در ایران»، انتشارات بنیاد سینمایی فارابی، چاپ اول، ۱۳۸۴
رمانهای «تصرف» و «خانه پریان» نیز از دیگر آثار او بهشمار میروند.