سیزدهمین دورهٔ جشنواره بینالمللی فیلم فجر در بهمن ۱۳۷۳ در تهران برگزار شد. دبیری این دوره را مهدی فریدزاده، معاون امور سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وقت، بر عهده داشت.
این دوره پس از تغییرات مدیریتی در ساختار سینمای ایران برگزار شد و سیدمصطفی میرسلیم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، مهدی فریدزاده معاون امور سینمایی و محمدحسین حقیقی مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی بودند.
در بخش مسابقهٔ سینمای ایران ۳۳ فیلم و در بخش مسابقهٔ فیلمهای اول و دوم ۲۱ فیلم حضور داشتند. از جمله آثار بخش اصلی میتوان به «پری» ساختهٔ داریوش مهرجویی، «روسری آبی» ساختهٔ رخشان بنیاعتماد، «کیمیا» ساختهٔ احمدرضا درویش، «روز واقعه» ساختهٔ شهرام اسدی، «به خاطر هانیه» ساختهٔ کیومرث پوراحمد، «تجارت» ساختهٔ مسعود کیمیایی، «میخواهم زنده بمانم» ساختهٔ ایرج قادری و «حمله به اچ۳» ساختهٔ شهریار بحرانی اشاره کرد. در بخش فیلمهای اول و دوم نیز آثاری مانند «آدمبرفی»، «بادکنک سفید»، «سفر» و «کوچه و موزه» به نمایش درآمدند.
«روز واقعه» با دریافت پنج سیمرغ بلورین، بیشترین تعداد جایزه را در این دوره به دست آورد و جایزهٔ بهترین فیلم نیز به این اثر تعلق گرفت. داریوش مهرجویی برای «پری» سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی را دریافت کرد و رخشان بنیاعتماد برای «روسری آبی» برندهٔ جایزهٔ بهترین فیلمنامه شد. «کیمیا» نیز جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران را به دست آورد و خسرو شکیبایی برای بازی در این فیلم سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد را دریافت کرد.
هیئت داوران این دوره شامل محمد رجبی، ابراهیم حاتمی کیا، خسرو سینایی، جواد شمقدری و ابراهیم فروزش بود.
برگزاری
سیزدهمین دورهٔ جشنواره در شرایطی برگزار شد که مدیریت سینمای ایران نسبت به دورههای پیشین تغییر کرده بود. مهدی فریدزاده پس از فخرالدین انوار به معاونت امور سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی رسید و همزمان مسئولیت دبیری جشنواره را نیز بر عهده گرفت. محمدحسین حقیقی نیز مدیریت بنیاد سینمایی فارابی را از سیدمحمد بهشتی تحویل گرفت.
در این دوره، بخش مسابقهٔ سینمای ایران ۳۳ فیلم و بخش مسابقهٔ فیلمهای اول و دوم ۲۱ فیلم داشت. فیلمهایی که برای اکران سال ۱۳۷۴ آماده شده بودند، در برنامهٔ جشنواره قرار گرفتند. «بازمانده» ساختهٔ سیفالله داد، با وجود درج نام آن در کاتالوگ جشنواره، برای نمایش در این دوره آماده نشد و در دورهٔ بعد به نمایش درآمد.
سینما قدس همچنان به اهالی رسانه اختصاص داشت و نشستهای پرسش و پاسخ فیلمها نیز در چارچوب برنامههای رسانهای جشنواره برگزار شد.
بخشهای جنبی
در کنار مسابقهٔ سینمای ایران و فیلمهای اول و دوم، بخشهایی مانند «مسابقهٔ مواد تبلیغی فیلمها»، «جشنواره جشنوارهها»، «فیلمسازان بزرگ، فیلمهای بزرگ»، «سینما و ادبیات چین و آلمان»، «نمایشهای ویژه»، «از طراحی تا فیلمسازی» و «رهآورد اصفهان» برگزار شد.
یکی از برنامههای این دوره، بخش «فیلمسازان بزرگ، فیلمهای بزرگ» بود که به مناسبت آغاز سدهٔ دوم تاریخ سینما برگزار شد و در آن مجموعهای از فیلمهای ساختهشده در دهههای پیشین به نمایش درآمد. مرور آثار کنجی میزوگوچی و سرگئی آیزنشتاین نیز در برنامههای جنبی قرار داشت.
برگزیدگان
● بهترین فیلم: «روز واقعه» (شهرام اسدی، محصول بنیاد فارابی).
● جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران: «کیمیا» (احمدرضا درویش، محصول پخش ایران). ● دیپلم افتخار: «حمله به اچ۳» (شهریار بحرانی، محصول حوزهٔ هنری).
● بهترین کارگردانی: داریوش مهرجویی برای فیلم «پری». ● تقدیر: علیرضا داوودنژاد برای فیلم «خلع سلاح».
● بهترین فیلمنامه: رخشان بنیاعتماد برای فیلم «روسری آبی». ● دیپلم افتخار: احمدرضا درویش برای فیلم «کیمیا».
● بهترین بازیگر نقش اصلی مرد: خسرو شکیبایی برای فیلم «کیمیا». ● دیپلم افتخار: محمدرضا داودنژاد برای فیلم «خلع سلاح».
● بهترین بازیگر نقش اصلی زن: مینا لاکانی برای فیلم «دیدار».
● بهترین بازیگر نقش مکمل مرد: علی مصفا برای فیلم «پری».
● بهترین بازیگر نقش مکمل زن: گلاب آدینه برای فیلم «روسری آبی».
● دیپلم افتخار بازیگر خردسال: آیدا محمدخانی برای فیلم «بادکنک سفید».
● بهترین فیلم اول: «بادکنک سفید» (جعفر پناهی، محصول شبکهٔ ۲ سیما).
● دیپلم افتخار فیلمنامهٔ فیلمهای اول: کاظم بلوچی، رضا مقصودی و کریم هاتفی برای فیلم «کوچه و موزه».
● بهترین فیلم دوم: «روز واقعه» (شهرام اسدی). ● دیپلم افتخار: علیرضا رئیسیان برای فیلم «سفر».
● رکورددار بیشترین نامزدی: فیلم «کیمیا» به کارگردانی احمدرضا درویش، با ۱۳ رشتهٔ نامزدی.
● رکورددار بیشترین جایزه: فیلم «روز واقعه» به کارگردانی شهرام اسدی، با ۵ سیمرغ بلورین.