سیاوش قمیشی (زاده ۲۱ خرداد ۱۳۲۴ در اهواز) موسیقی‌دان، آهنگساز، خواننده، ترانه‌سرا و از چهره‌های سرشناس موسیقی ایران در دهه‌های اخیر است.او بیش از چهار دهه فعالیت حرفه‌ای داشته و تاکنون ۱۸ آلبوم رسمی موسیقی، ۳۵تک‌آهنگ و یک موسیقی فیلم منتشر کرده است و فعالیتش را در عرصه موسیقی در سبک«ترنس»ادامه داده است.

قمیشی همراه با خانواده در کودکی به تهران مهاجرت کرد و از همان کودکی به واسطه علاقه برادر و مادرش، به موسیقی علاقمند شد.در همان دوره زمانی و بعد از آن‌که در حاشیه یکی از اجراهای ویگن-خواننده سرشناس آن دوران-کوک کردن گیتار را از او آموخت بیش از قبل به موسیقی علاقمند شد و در13سالگی نوازندگی گیتار را به‌طور جدی آغاز کرد.پس از آن قمیشی مدتی را در شهر لندن سکونت یافت و آن‌جا با گروه‌های موسیقی شاخص آن دوره‌ی اروپا نظیر پینک فلوید، رولینگ استونز و...بیشتر آشنا شد.همزمان نیز به‌عنوان گیتاریست با چند گروه موسیقی در لندن همکاری کرد.قمیشی در همان دوران توانست مدرک فوق لیسانس خود را در رشته آهنگسازی کلاسیک جز از انجمن سلطنتی هنر لندن دریافت کند.

قمیشی بعد از بازگشت به ایران در سال1349علاوه بر آن که به‌عنوان گیتاریست و نوازنده در گروههای مختلف موسیقی فعالیت می‌کرد، به‌عنوان خواننده به زبان‌های غیرفارسی نیز قطعاتی را تولید کرد.

او در همان دوران با چهره‌هایی چون عارف، شهرام شب‌پره، همایون جمالی، کامبیز معینی و...همکاری‌هایی داشت.نخستین قطعه‌ای که به‌طور غیررسمی از او پخش شد و موردتوجه قرار گرفت، قطعه«فرنگیس»بود.

قمیشی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در سال1357از ایران خارج شده و در شهر لس آنجلس در ایالات متحده آمریکا ساکن شد.او در سال‌های ابتدایی حضورش در آمریکا به‌عنوان نوازنده در کاباره‌ها اجرای موسیقی می‌کرد تا آن‌که در سال1371نخستین آلبوم رسمی خود را با عنوان«حکایت»منتشر کرد.پس از آن نیز با انتشار آلبوم‌هایی چون«رگبار»،«روزهای بی‌خاطره»،«یادگاری»و...توانست به یکی از خوانندگان موردتوجه ایرانی تبدیل شود که علیرغم حضور در شهر لس‌آنجلس قطعاتش موردتوجه بخشی از مردم ایران قرار می‌گرفت.

قمیشی به واسطه صدای خش‌دار، خسته و نجواگونه‌اش، هرچند که وسعت صدای بالایی ندارد ولی موردتوجه قرار گرفت و همین صدای خاص به نوعی ویژگی منحصربه فردش در موسیقی به حساب می‌آید.موسیقی او کاملاً تحت تأثیر سبک‌های اروپایی بوده و ترکیبی از«راک ملودیک»،«پاپ احساسی»و موسیقی بریتانیایی است؛ چیزی که خودش آن را سبک«ترنس»توصیف می‌کند.

قمیشی علاوه بر خوانندگی، آهنگسازی قطعات موردتوجه دیگری را نیز با صدای خوانندگان سرشناس خارج از ایران بر عهده داشته و با خوانندگانی چون ابراهیم حامدی(ابی)، فائقه آتشین(گوگوش)، معین، عارف، حبیب، لیلا فروهر و...همکاری کرده است.او هم‌چنین تنظیم قطعات موسیقی مختلفی را نیز بر عهده داشته و از این منظر به نوعی نخستین خواننده ایرانی است که علاوه بر خوانندگی، ترانه‌سرایی، آهنگسازی و تنظیم قطعه خود را نیز انجام داده است.

قمیشی6بار ازدواج کرده که هربار منجر به جدایی شده.او هم‌چنین فرزندی به نام علیرضا دارد که در عرصه موسیقی فعالیت می‌کند ولی با پدرش بر سر آلبوم«اسیر»به اختلافات جدی برخورد کردند؛ تا جایی که سیاوش اعلام کرد هیچ‌گاه علاقه‌ای به تولد علیرضا به‌عنوان فرزندش نداشته است.

او هرچند در گفتگوهایی اعلام کرده چندان تمایلی به موضع‌گیری سیاسی ندارد، ولی در برخی قطعاتش موضع‌گیری‌های صریح سیاسی داشته که اوج این موضوع قطعه«40سال»با همکاری گوگوش بود که به مناسبت40سالگی جمهوری اسلامی ایران تولید و عرضه شد.او هم‌چنین در یکی از نماهنگ‌ها به تشییع شهدای جنگ تحمیلی نیز کنایه زد.

برادر سیاوش قمیشی در روزهای اول جنگ تحمیلی سوم و بر اثر حمله موشکی ایالات متحده آمریکا به بیمارستان گاندی تهران درگذشت.بعد از این اتفاق رسانه‌های ایرانی در مطالبی از سیاوش قمیشی بابت عدم اظهارنظر درباره حمله نظامی به خاک ایران انتقاد کرده و این سکوت را در عین حملات موشکی به نیروی غیرنظامی و اماکنی مانند بیمارستان و حتی کشته شدن برادرش در این حملات، با تناقض با ادعاهای مکرر قمیشی در علاقه به وطن توصیف کردند.

او در گفتگوی دیگری نیز موسیقی سنتی ایرانی را ترکیبی از موسیقی مدیترانه‌ای، یونانی و دانست که این اظهارنظر با انتقادات گسترده‌ای در میان اهالی موسیقی در ایران روبرو شد.

زندگینامه

سیاوش قمیشی در ۲۱ خرداد سال ۱۳۲۴ در شهر اهواز به دنیا آمد..او کوچک‌ترین فرزند خانواده است و دو برادر به نام‌های سیروس و سیامک و یک خواهر به نام سیمین دارد.در سن ۹ ماهگی به‌همراه خانواده به تهران مهاجرت کرد و در محله یوسف‌آباد ساکن شد.

سیاوش از کودکی به موسیقی علاقه نشان داد.او در سن ۶ سالگی با دیدن نواختن آکاردئون توسط برادرش و نواختن پیانو توسط مادرش(زیر نظر معلم روسی به نام اولگا)، به موسیقی علاقه‌مند شد.در ۱۱ سالگی، پس از دیدن یک گیتار در ویترین مغازه کفش‌فروشی، از پدرش خواست آن را برایش بخرد.پدر ابتدا مخالفت کرد اما در نهایت همان گیتار را به مناسبت تولد سیاوش برایش خرید. سیاوش در یکی از اجراهای ویگن(خواننده نامدار آن زمان)شرکت کرد و در زمان استراحت، نحوه کوک گیتار را از ویگن یاد گرفت.پس از آن، مدت‌ها آهنگ‌های ویگن را گوش می‌کرد، می‌خواند و می‌نواخت

در ۱۳سالگی، خواننده‌ای به نام ضیا به او پیشنهاد همکاری به‌عنوان نوازنده گیتار داد.سیاوش بعدها از ضیا شعری گرفت و آهنگی روی آن گذاشت.ضیا آن را در رادیو اجرا کرد و آهنگ معروف شد.به این ترتیب، نخستین آهنگ سیاوش قمیشی با نام«ای قایقران»برای ضیا ساخته شد.

در تابستان ۱۳۳۸(۱۹۵۹ میلادی)، برادر بزرگتر سیاوش که از لندن به تهران آمده بود، هنگام بازگشت او را نیز با خود به لندن برد.سیاوش ۱۴ ساله به لندن رفت و در آنجا تحصیل کرد. در دوران نوجوانی، شب‌ها در باشگاه‌های شبانه با خوانندگی و نوازندگی در گروه‌های مختلف، خرج زندگی و تحصیل خود را درمی‌آورد.او در انگلستان به‌عنوان گیتاریست و خواننده(به زبان انگلیسی)در گروه‌های موسیقیAvengersوInsectsو دیگر گروه‌ها فعالیت می‌کرد.فضای آن سال‌های لندن مصادف بود با اوج فعالیت گروه‌هایی مانند رولینگ استونز، بیتلز و پینک فلوید که تأثیر زیادی بر سبک هنری او گذاشت.

او سرانجام موفق به اخذ مدرک فوق‌لیسانس موسیقی در رشته آهنگسازی(کلاسیک جز)از انجمن سلطنتی هنر لندن(Royal Society of Arts)شد.

بازگشت به ایران و فعالیت حرفه‌ای

سیاوش در ۲۵ سالگی(سال ۱۳۴۹)به ایران بازگشت.در ایران به‌عنوان آهنگساز برای رادیو کار کرد و در گروه‌های مختلفی از جملهThe Rebels)به‌همراه شهرام شب‌پره، همایون جمالی و کامبیز معینی)به‌عنوان کیبوردیست و خواننده آهنگ‌های با ریتم کند فعالیت کرد. در همین دوران، عارف اولین کسی بود که هنر آهنگسازی سیاوش را کشف کرد.او آهنگ«قصه گل و تگرگ»را به ایرج جنتی عطایی داد تا روی آن شعر بگذارد و واروژان آن را تنظیم کرد.این آهنگ که با صدای عارف اجرا شد، اولین آهنگسازی رسمی سیاوش قمیشی برای ترانه‌های ایرانی بود.

سیاوش در سال ۱۳۵۲ آلبوم«فرنگیس»را منتشر کرد.ترانه اصلی این آلبوم با شعری از سعید دبیری به سرعت در میان مردم محبوب شد و برای اولین بار نام سیاوش قمیشی بر سر زبان‌ها افتاد.آلبوم‌های موفق دیگری مانند«تاک»،«نقاب»و«بی‌سرزمین‌تر از باد»نیز در ادامه کارنامه هنری او جای گرفتند.

مهاجرت و فعالیت در خارج از کشور

سیاوش قمیشی در سال ۱۳۵۷ پس از پیروزی انقلاب اسلامی، به‌همراه تعداد زیادی از هنرمندان ایران را ترک کرد.او ابتدا به انگلستان رفت و پس از چند ماه، در سال ۱۹۷۹ به شهر لس آنجلس آمریکا رفت و تاکنون در این شهر اقامت داشته است.او در همان ماه‌های اول ورودش به آمریکا، با کمک دوست قدیمی‌اش جمال نادر، آلبوم«خواب بارون»را در سال1359ضبط و منتشر کرد.او تا سال‌ها بعد نیز به انتشار آهنگ ادامه داد.او در سال ۱۳۷۱ با همکاری مسعود فردمنش، آلبوم«حکایت»را منتشر کرد و با این آلبوم رسماً فعالیت خوانندگی خود را تا به امروز ادامه داده است. سیاوش قمیشی بارها از زندگی در شهر شلوغ لس آنجلس انتقاد کرده و قصد مهاجرت به شهر دیگری را داشته، اما هر بار به دلایلی موفق به انجام این کار نشده است.

سبک موسیقی و نوآوری‌ها

سیاوش قمیشی در سال‌های اخیر موسیقی الکترونیک را نیز تجربه کرده و عناصر جدیدی را به موسیقی پاپ ایران معرفی کرده است.او اغلب به‌عنوان«پدر موسیقی ترنس در ایران»شناخته می‌شود.موسیقی او تلفیقی از راک، پاپ، بلوز، جاز و موسیقی اصیل ایرانی است.فضای موسیقی راک، جاز، بلوز، هاوس و ترنس در بسیاری از کارهای او مشهود است، درعین‌حال با ظرافت خاصی از مؤلفه‌های موسیقی اصیل ایرانی نیز بهره می‌برد.

آثار او غالباً دارای مضامین درون‌گرایانه، از جمله تنهایی، عشق، دلتنگی، مهاجرت و هویت هستند.صدای گرم و احساسی او، همراه با تنظیم‌های متفاوت، تأثیر زیادی بر نسل جوان خوانندگان داخل ایران گذاشته است.آلبوم‌های شاخص او مانند«رگبار»،«روزهای بی‌خاطره»و«یادگاری»از آثار پرفروش و محبوب در میان جامعه ایرانیان خارج از کشور محسوب می‌شوند.

همکاری با دیگر خوانندگان

سیاوش قمیشی برای بسیاری از خوانندگان پاپ ایران آهنگسازی کرده است.از جمله خوانندگانی که با او همکاری داشته‌اند می‌توان به ابی، گوگوش، معین، داریوش، ستار، عارف، حبیب، لیلا فروهر، شهرام شب‌پره، شهره صولتی، سوزان روشن، شادمهر عقیلی، منصور و احمدرضا نبی‌زاده اشاره کرد.

از معروف‌ترین آهنگ‌های ساخته‌شده توسط سیاوش قمیشی برای دیگر خوانندگان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• «کی اشکاتو پاک می‌کنه»برای ابی

• «گل بارون‌زده»برای داریوش

• «زندگی»برای گوگوش

• «فردا»برای معین

• «زمستون»برای افشین مقدم

• «فصل عشق»برای حبیب

• «چی صدا کنم تو رو»برای لیلا فروهر

• «رفیق» -همخوانی با معین

• «چهل سال» -همخوانی با گوگوش(۱۳۹۷)

• اختلاف با پسرش بر سر آلبوم«اسیر»

یکی از موضوعات جنجالی و حاشیه‌ساز در زندگی شخصی سیاوش قمیشی، اختلاف او با پسرش علیرضا قمیشی بر سر آلبوم«اسیر»است.علیرضا قمیشی(متولد ۱۳۴۹ در تهران)نیز مانند پدرش راه موسیقی را در پیش گرفته و نخستین آلبوم رسمی خود را با نام«اسیر»در سال ۱۳۸۹(۲۰۱۰ میلادی)در ایران منتشر کرد.اتفاق جالب توجه این بود که علیرضا در این آلبوم دو قطعه از آثار سابق پدرش را بازخوانی و حتی یکی از قطعات آلبوم با عنوان«درد دوری»را به پدر تقدیم کرده بود.این اقدام در حالی انجام شد سیاوش قمیشی در مصاحبه‌ای با یکی از شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی‌زبان، صراحتاً اعلام کرده بود که هرگز تمایلی به تولد این فرزند نداشته است.

در واکنش به انتشار این آلبوم، سیاوش قمیشی طی اطلاعیه‌ای رسمی اعلام کرد که تحت هیچ عنوان، امتیاز هیچ اثر هنری خود شامل ملودی، آهنگ و تنظیم را به هیچ خواننده و هنرمند ایرانی واگذار نکرده است.او تأکید کرد که هر نوع اجرای مجدد، کپی کردن، انتشار و حمایت‌های غیراصل، دستبرد هنری محسوب می‌شود.این اطلاعیه در واقع اعلام می‌داشت که انتشار آلبوم«اسیر»توسط علیرضا قمیشی، از نظر سیاوش یک دستبرد هنری است و او هرگونه ارتباط با این پروژه را رد می‌کند.

جالب‌تر اینکه علیرضا قمیشی در تمام این سال‌ها برای معرفی خود، همواره از نسبتش با پدر بهره برده و کوشیده با صحبت درباره اینکه پدرش کیست، عیار هنری خود را بالا ببرد.این در حالی است که نه تنها سیاوش هیچ‌گاه علیرضا را به‌عنوان فرزند خود قبول نداشته، بلکه پس از انتشار آلبوم«اسیر»، این اختلاف به شکلی علنی و غیرقابل بازگشت تبدیل شد.

آلبوم های استودیویی

تک آهنگ های شاخص