گروه سرود نجم‌الثاقب تهران گروهی فرهنگی-هنری در حوزه سرود و هم‌خوانی نوجوانان است که فعالیت خود را از سال ۱۳۹۴ آغاز کرد.این گروه با تولید سرودها و نماهنگ‌هایی با مضامین مذهبی، ملی، انقلابی و حماسی و نیز اجرای زنده در برنامه‌های تلویزیونی، مناسبت‌های عمومی و شهرهای مختلف ایران شناخته‌شده است.

«نسل آرمانی»و«نسل آرمانی ۲»،«فریاد انتقام»،«اسمش ایرانه»،«جانم علی»،«نگین خاتم»،«آقای مهربون»،«برای مادر»،«دختر آرمانی»،«عمه جان»،«مولا حیدر»،«ضربه آخر»و«همیشه مظلوم»از آثار شناخته‌شده این گروه‌اند.اجرای«نسل آرمانی ۲»در ۱۲ آبان ۱۴۰۳، در دیدار دانش‌آموزان و در حضور رهبر انقلاب در حسینیه امام خمینی، از مهم‌ترین اجراهای نجم‌الثاقب به‌شمار می‌رود.فیلم این اجرا درپایگاه رسمی دفتر حفظ و نشر آثار رهبر انقلابمنتشر شده است.

نجم‌الثاقب خود را افزون بر یک گروه اجرایی، مجموعه‌ای تربیتی برای پرورش هنری نوجوانان معرفی می‌کند.این گروه در سال‌های اخیر در میان تأثیرگذارترین گروه‌های سرود کشور شناخته می‌شوند.

تأسیس و شکل‌گیری

گروه نجم‌الثاقب در سال ۱۳۹۴ در تهران شکل گرفت.عباس صادقی، بنیان‌گذار و سرپرست گروه، گفته است که در ۱۳ یا ۱۴سالگی به عضویت یک گروه تواشیح درآمد و در ۱۷سالگی تصمیم گرفت گروه مستقلی ایجاد کند.او با مراجعه به مدارس نزدیک محل زندگی خود، دانش‌آموزان را برای عضویت دعوت کرد و نزدیک به ۳۰ نوجوان در نخستین مرحله به گروه پیوستند.

صادقی در روایت خود از سال‌های نخست فعالیت گروه گفته است برای خرید تجهیزات اولیه، از جمله میکروفن، ناچار به قرض‌گرفتن پول شده بود.این روایت در گزارشی ازهمشهریمنتشر شده است.

اگرچه آغاز فعالیت رسمی و رسانه‌ای گروه سال ۱۳۹۴ اعلام می‌شود، روایت صادقی نشان می‌دهد ایده و هسته ابتدایی آن احتمالاً پیش از این تاریخ شکل گرفته بود.

عباس صادقی

عباس صادقی سرپرست، مدیر و در شماری از آثار، تهیه‌کننده یا کارگردان نجم‌الثاقب است.نام او در منابع رسمی گروه و شناسنامه تعدادی از نماهنگ‌ها به‌عنوان مسئول گروه ثبت شده است.برای نمونه، در شناسنامه نماهنگ«جانم علی»، صادقی تهیه‌کننده، احمد ذوالفقاری کارگردان و امیر نقدی مدیر تولید معرفی شده‌اند.این اثر در گروه موسیقی و آوایی مأوا تولید شده است.

نجم‌الثاقب از نظر ساختار به‌شدت با مدیریت صادقی پیوند دارد؛ به‌گونه‌ای که مدیریت اعضای کودک و نوجوان، برنامه‌ریزی تمرین‌ها، تأمین هزینه برخی تولیدات و ارتباط با سفارش‌دهندگان آثار زیر نظر او انجام می‌شود.بخشی از آثار گروه نیز با الگوی«نذر فرهنگی»و مشارکت مالی مخاطبان تولید شده‌اند.

اعضا و ساختار گروه

هسته اصلی نجم‌الثاقب را کودکان و نوجوانان تشکیل می‌دهند.در گزارش‌های مختلف از حضور حدود ۳۰ عضو سخن گفته شده است، اما این عدد به روایت مرحله آغازین گروه مربوط است و نمی‌توان آن را بدون منبع تازه، تعداد ثابت اعضای کنونی دانست.شمار اعضا با توجه به نوع پروژه، گروه سنی و محل تصویربرداری تغییر می‌کند.

این مجموعه در پروژه‌های مختلف از نوجوانان دختر و پسر استفاده کرده است.برای نمونه، آثار مجموعه«دختر آرمانی»با اجرای دختران تولید شده و در بعضی برنامه‌های مناسبتی نیز گروه‌های ترکیبی یا اجراهای جداگانه دختران و پسران دیده شده است.

پایگاه گروه در شهر ری و دفتر آن در محدوده میدان معلم، مجتمع تجاری الماس ری، اعلام شده است.وبگاه رسمی گروه نیز در نشانیnajmolsagheb.irفعالیت دارد.

رویکرد هنری و تربیتی

فعالیت نجم‌الثاقب در دو حوزه به‌هم‌پیوسته دنبال می‌شود:

• آموزش نظم گروهی، هم‌خوانی، اجرای صحنه‌ای و حضور مقابل دوربین به کودکان و نوجوانان؛

• تولید آثار مناسبتی برای رسانه‌ها، نهادهای فرهنگی، مراسم مذهبی و اجتماعات عمومی.

نظم حرکتی، طراحی لباس یکسان، تقسیم تک‌خوانی و هم‌خوانی، استفاده از حرکات هماهنگ و ترکیب موسیقی استودیویی با اجرای نمایشی از ویژگی‌های رایج آثار گروه است.بیشتر نماهنگ‌های نجم‌الثاقب بر یک عبارت کوتاه و تکرارشونده، ضرب‌آهنگ حماسی یا آیینی و تصویرپردازی جمعی استوارند.

مضامین آثار گروه را می‌توان در چهار محور کلی طبقه‌بندی کرد:

اجرا در حضور رهبر انقلاب

نجم‌الثاقب در معرفی رسمی خود از دو مرتبه اجرا در حضور رهبر انقلاب یاد کرده است.اجرای این گروه در ۱۲ آبان ۱۴۰۳ در حسینیه امام خمینی انجام شد.اعضای نجم‌الثاقب در جریان دیدار دانش‌آموزان و دانشجویان، قطعه«نسل آرمانی ۲»را اجرا کردند.این اثر با مضامین حمایت از فلسطین و لبنان، تقابل با اسرائیل و تأکید بر نقش نسل نوجوان در ادامه آرمان‌های انقلاب ساخته شده بود.

عنوان دقیق اثر در برخی بازنشرها تنها«نسل آرمانی»درج شده، اما کانال‌ها و صفحات گروه از آن با نام«نسل آرمانی ۲»نیز یاد کرده‌اند.

فعالیت در رسانه ملی

نجم‌الثاقب در برنامه‌های مختلف صداوسیما و شبکه‌های یک، سه و دیگر شبکه‌ها حضور داشته است.اجرا در برنامه‌هایی مانند«حسینیه معلی»،«مهدیه معلی»،«ایران دوست‌داشتنی»و ویژه‌برنامه‌های مناسبتی بخشی از فعالیت رسانه‌ای گروه است.

از اجراهای ثبت‌شده آن می‌توان به«نگین خاتم»در ویژه‌برنامه میلاد پیامبر اسلام،«جانم علی»در«حسینیه معلی»،«عمه جان»در«مهدیه معلی»و«ایران رنگی»در حضور مسعود پزشکیان اشاره کرد.اجرای«نگین خاتم»در ۲۸ شهریور ۱۴۰۳ از شبکه یک نیز در آرشیوهای تصویری ثبت شده است.

ادعای«بیش از پنج هزار اجرا در رسانه ملی»که در بعضی متن‌های معرفی دیده می‌شود، با منابع در دسترس سازگار یا قابل‌اثبات نیست.احتمال دارد منظور، شمار دفعات پخش تلویزیونی آثار بوده باشد، نه پنج هزار اجرای مستقل.همچنین آمار«بیش از هزار اجرای زنده»و«بیش از ۵۰ نماهنگ»ظاهراً بر داده‌های داخلی گروه استوار است و باید با قید«به اعلام گروه»نقل شود.

آثار شاخص

نسل آرمانی

«نسل آرمانی»سرودی حماسی و سیاسی با اجرای نوجوانان گروه است.متن آن خطاب به آمریکا و مخالفان جمهوری اسلامی نوشته شده و بر آمادگی نسل نوجوان برای دفاع از انقلاب و کشور تأکید دارد.این قطعه بعدها با ساخت«نسل آرمانی ۲»ادامه یافت.

نسل آرمانی ۲

نسخه دوم«نسل آرمانی»با موضوع تحولات فلسطین و لبنان و تقابل با اسرائیل ساخته شد.اجرای آن در حسینیه امام خمینی سبب شد اثر در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب گسترده‌تری پیدا کند.صفحه رسمی اثر دروبگاه نجم‌الثاقبدر دسترس است.

فریاد انتقام

«فریاد انتقام»اثری حماسی درباره عملیات«وعده صادق ۲»و حمله موشکی ایران به اسرائیل است که در مهر ۱۴۰۳ منتشر شد.این اثر در زمان انتشار«اثر جدید»گروه معرفی شده بود، اما با توجه به انتشار تولیدات بعدی، دیگر نباید آن را جدیدترین اثر نجم‌الثاقب دانست.

اسمش ایرانه

نماهنگ«اسمش ایرانه»با موضوع اتحاد، همدلی و هویت ملی ایرانیان ساخته شده است.شعر و ملودی اثر به علی‌اکبر حائری و آهنگسازی یا تنظیم آن به آریا شمس نسبت داده شده و مرکز آفرینش‌های فرهنگی و هنری فاطر در تولید آن مشارکت داشته است.معرفی رسمی اثر دروبگاه گروهمنتشر شده است.

جانم علی

«جانم علی»اثری ویژه عید غدیر است که با تهیه‌کنندگی عباس صادقی، کارگردانی احمد ذوالفقاری و مدیریت تولید امیر نقدی ساخته شد.مرکز موسیقی مأوا از مجموعه‌های مشارکت‌کننده در تولید این اثر بوده است.

دختر آرمانی

«دختر آرمانی»مجموعه‌ای با اجرای دختران نوجوان است.نسخه نخست آن به مناسبت میلاد حضرت معصومه و روز دختر تولید شد و نسخه دوم نیز در ادامه همان قالب شکل گرفت.صفحه رسمی«دختر آرمانی»موضوع و مناسبت تولید نسخه نخست را ثبت کرده است.

آمار«بیش از ۱۳۰ هزار بازدید در یوتیوب»عددی زمان‌مند است و بدون ذکر نام کانال، تاریخ مشاهده و پیوند دقیق ویدئو نباید در متن ثابت دانشنامه‌ای درج شود.

فهرست گزیده آثار

همکاری‌های هنری و سازمانی

نجم‌الثاقب برای تولید آثار خود با شاعران، آهنگسازان، کارگردانان و مراکز فرهنگی مختلف همکاری کرده است.از همکاران تکرارشونده گروه می‌توان به افراد زیر اشاره کرد:

اجراهای زنده و استانی

فعالیت نجم‌الثاقب به تولیدات استودیویی محدود نیست.گروه در مراسم‌های شهری، حرم امام رضا، مسجد جمکران، میدان امام حسین تهران و برنامه‌های مناسبتی در استان‌های مختلف اجرا داشته است.برای نمونه، اجرای نوروز ۱۳۹۷ در حرم رضوی و اجرای ۱۵ آذر ۱۳۹۶ در میدان امام حسین تهران در آرشیوهای گروه ثبت شده‌اند.

وبگاه رسمی، اجراهای گروه را در بخش‌های«اجراهای رسانه ملی»،«اجراهای ریاست‌جمهوری»،«اجراهای استانی»،«اجراهای ماندگار»و«سایر اجراها»دسته‌بندی کرده است.این گستردگی، نجم‌الثاقب را در شمار گروه‌هایی قرار داده که سرود را هم‌زمان در قالب نماهنگ، اجرای تلویزیونی و اجرای میدانی دنبال می‌کنند.

جایگاه و ویژگی‌ها

اهمیت نجم‌الثاقب بیش از آنکه به نوآوری موسیقایی پیچیده متکی باشد، حاصل استمرار تولید، حضور منظم در رسانه، استفاده از کودکان و نوجوانان و واکنش سریع به مناسبت‌های مذهبی و تحولات سیاسی است.گروه توانسته قالب سنتی سرود نوجوانان را با امکانات نماهنگ، تدوین تصویری، تک‌خوانی و انتشار در شبکه‌های اجتماعی ترکیب کند.

درعین‌حال، بخش زیادی از اطلاعات کمی درباره کارنامه گروه—مانند تعداد اجراها، میزان مخاطب و شمار تولیدات—از منابع خود گروه نقل شده است.ازاین‌رو در یک مدخل دانشنامه‌ای باید میان داده‌های قابل‌تأیید، مانند اجرای ۱۲ آبان ۱۴۰۳، و ادعاهای تبلیغاتی یا آمار داخلی گروه تمایز گذاشت.

آثار شاخص