بیست و هفتمین دورهٔ جشنواره بین‌المللی فیلم فجر از ۱۲ تا ۲۲ بهمن ۱۳۸۷ در تهران و به دبیری مجید شاه‌حسینی برگزار شد.

در این دوره، ۲۷۷ فیلم بلند، کوتاه و مستند از ۶۳ کشور در بخش‌های مختلف جشنواره به نمایش درآمد که ۱۲۸ فیلم ایرانی و ۱۴۹ فیلم خارجی بودند. جشنواره در ۱۸ بخش سینمای ایران و جهان، به صورت رقابتی و غیررقابتی، برگزار شد.

در مسابقه سینمای ایران، «درباره الی» ساخته اصغر فرهادی و «تردید» ساخته واروژ کریم‌مسیحی هرکدام با ۱۰ نامزدی در شمار فیلم‌های دارای بیشترین نامزدی قرار گرفتند. «تردید» سیمرغ بلورین بهترین فیلم را دریافت کرد و اصغر فرهادی نیز برای «درباره الی» سیمرغ بهترین کارگردانی را به دست آورد. «زادبوم» علاوه‌بر دریافت سیمرغ بهترین فیلمنامه، در بخش نگاه ملی نیز مورد تقدیر قرار گرفت.

«وقتی همه خوابیم» ساخته بهرام بیضایی نیز در چند رشته فنی از جمله تدوین، طراحی صحنه و لباس و چهره‌پردازی موفق به دریافت سیمرغ شد. «آواز گنجشک‌ها» ساخته مجید مجیدی با ۱۱ نامزدی، بیشترین تعداد نامزدی این دوره را به خود اختصاص داد و چهار سیمرغ بلورین دریافت کرد.

در بخش بین‌الملل، «برف» ساخته آیدا بگیچ از بوسنی و هرزگوین، سیمرغ بهترین فیلم و بهترین کارگردانی را دریافت کرد. «وقتی همه خوابیم» نیز به عنوان فیلم برگزیده تماشاگران بخش بین‌الملل انتخاب شد.

برگزاری

بیست و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر از ۱۲ تا ۲۲ بهمن ۱۳۸۷ در تهران برگزار شد و مجید شاه‌حسینی دبیر جشنواره بود. این دوره در ۱۸ بخش رقابتی و غیررقابتی برگزار شد و در مجموع ۲۷۷ فیلم از ۶۳ کشور در برنامه آن قرار داشتند. از میان آثار ایرانی، ۶۲ فیلم بلند سینمایی، ۱۷ اثر بلند ویدئویی، ۱۲ مستند بلند، ۲۱ مستند کوتاه و نیمه‌بلند و ۱۶ فیلم داستانی کوتاه حضور داشتند. در بخش آثار خارجی نیز ۱۱۸ فیلم بلند، ۱۷ فیلم کوتاه داستانی و ۱۴ مستند به نمایش درآمد.

مسابقه سینمای ایران با حضور ۲۵ فیلم برگزار شد. در کنار آن، بخش‌های مسابقه فیلم‌های کوتاه، فیلم‌های اول و دوم، ویدئوسینما و مستند نیز فعال بودند. در بخش نگاه نو، ۱۹ فیلم برای دریافت جوایز فیلم‌های اول و دوم رقابت کردند.

یکی از مهم‌ترین رویدادهای این دوره، وضعیت فیلم «درباره الی» بود. این فیلم در ابتدا با مشکلاتی برای حضور در جشنواره روبه‌رو شد و بازبینی مجدد آن پس از پیگیری‌های انجام‌شده صورت گرفت. سرانجام فیلم در بخش مسابقه سینمای ایران به نمایش درآمد و اصغر فرهادی برای کارگردانی آن سیمرغ بلورین دریافت کرد. حضور فیلم در جشنواره برلین نیز سبب شد «درباره الی» امکان حضور در بخش‌های مسابقه بین‌الملل و آسیا را نداشته باشد.

«ملک سلیمان» ساخته شهریار بحرانی که در فهرست اولیه آثار جشنواره قرار داشت، به دلیل آماده نشدن مراحل تولید به جشنواره نرسید. این موضوع در کنار بازبینی مجدد «درباره الی» از رخدادهای مورد توجه این دوره بود.

در مسابقه سینمای ایران، «درباره الی» و «تردید» هرکدام در ۱۰ رشته نامزد شدند. «پستچی سه بار در نمی‌زند» نیز با وجود ۸ نامزدی، موفق به دریافت سیمرغ بلورین نشد. در مقابل، «زادبوم» سه سیمرغ بلورین و «وقتی همه خوابیم» سه سیمرغ بلورین دریافت کردند.

فیلم «دایره زنگی» نیز در برنامه جشنواره قرار داشت، اما پس از یک نوبت نمایش از ادامه حضور در جشنواره بازماند و در ارزیابی نهایی جوایز قرار نگرفت. این فیلم در کنار برخی آثار دیگری که در زمان جشنواره با مشکلات نمایش روبه‌رو شدند، به یکی از موضوعات مورد بحث آن دوره تبدیل شد.

بخش‌های جنبی و تغییرات

در بیست و هفتمین دوره، مسابقه آثار ویدئویی در ساختار رقابتی جشنواره حضور پیدا کرد و برای فیلم‌های اول و دوم نیز بخش «نگاه نو» برگزار شد. در بخش ویدئوسینما، فیلم‌های بلند ویدئویی برای دریافت سیمرغ بهترین فیلم و بهترین کارگردانی رقابت کردند.

یکی دیگر از بخش‌های رقابتی، مسابقه فیلم‌های کوتاه داستانی بود که پنج فیلم «خانه فاطمه کجاست؟»، «کلیدهای رویا»، «پیرمردها نمی‌میرند»، «تنهایی» و «رباعی آب» در آن نامزد شدند. سیمرغ بلورین این بخش به «خانه فاطمه کجاست؟» ساخته فریدون نجفی رسید و «کلیدهای رویا» ساخته سارا نامجو دیپلم افتخار دریافت کرد.

در بخش‌های غیررقابتی، مرور سینمای ایران، جشنواره جشنواره‌ها، نمایش‌های ویژه، مرور آثار مایک لی و فرانسیس فورد کوپولا و مرور سینمای آلمان و کره برگزار شد. همچنین مجموعه‌ای با عنوان «سی‌امین سالگرد انقلاب» در برنامه جشنواره قرار داشت.

مراسم افتتاحیه در برج میلاد برگزار شد. در این دوره از محمدرضا شرف‌الدین، محمود کلاری، ابراهیم حاتمی‌کیا و رسول صدرعاملی تجلیل شد و از خسرو شکیبایی و محسن بدیع نیز در قالب آیین نکوداشت یاد شد. بازار فیلم جشنواره در پردیس ملت برپا شد.

سینماهای آزادی، ملت، زندگی و رازی نیز از جمله سالن‌هایی بودند که در برنامه نمایش جشنواره قرار داشتند. حضور پردیس‌های جدیدتر از جمله مجموعه‌های زندگی و رازی، ظرفیت نمایش فیلم‌های جشنواره را نسبت به سال‌های قبل افزایش داده بود.

برگزیدگان بخش مسابقهٔ سینمای ایران

«آواز گنجشک‌ها» با ۱۱ نامزدی بیشترین تعداد نامزدی را در این دوره داشت و چهار سیمرغ بلورین دریافت کرد. در مقابل، «تردید» سه سیمرغ بلورین و «زادبوم» و «وقتی همه خوابیم» نیز هرکدام سه سیمرغ بلورین دریافت کردند. بنابراین عنوان «رکورددار بیشترین جایزه» برای «آواز گنجشک‌ها» دقیق نیست و در جدول حذف شده است.

در بخش بین‌الملل، فیلم «برف» ساخته آیدا بگیچ از بوسنی و هرزگوین دو جایزه اصلی بهترین فیلم و بهترین کارگردانی را دریافت کرد. «وقتی همه خوابیم» نیز جایزه فیلم برگزیده تماشاگران بخش بین‌الملل را به دست آورد.

در بخش معناگرا، «جزیره» ساخته پاول لونگین جایزه بهترین فیلم را دریافت کرد و تاکاشی کوی‌زومی برای «پروفسور و معادله محبوبش» به عنوان بهترین کارگردان این بخش انتخاب شد. در همین بخش، فیلمنامه «فرزند خاک» نیز مورد تقدیر قرار گرفت.

داوری

• هیئت انتخاب فیلم‌های ایرانی شامل سعید حاجی‌میری، مرتضی رزاق‌کریمی، مجید رضابالا، سیامک شایقی، محمدابراهیم صلواتی‌فرد، مینو فرشچی، حسین کرمی و مجید مشیری بود.

• هیئت انتخاب فیلم‌های خارجی را امیر اسفندیاری، جمال امید، محمدسعید قائمی‌نجفی و محمدرضا مختاری تشکیل می‌دادند.

• هیئت داوران بخش مسابقه سینمای ایران شامل حسن بلخاری، ابراهیم حاتمی‌کیا، داود رشیدی، محمد سریر، منوچهر شاهسواری، رسول صدرعاملی و مجید مجیدی بود. این ترکیب در منابع تاریخی جشنواره نیز ثبت شده است.

• در بخش مسابقه بین‌الملل، محمدمهدی عسگرپور ریاست هیئت داوران را بر عهده داشت و مجید شیخ‌انصاری، مارک باشه، پل کاکس، میکل اولاسیرگویی، روبرتو استابیله و آندری زویاگینتسف دیگر اعضای هیئت داوران بودند.