بیست‌ونهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر از ۱۶ تا ۲۶ بهمن ۱۳۸۹ به دبیری مهدی مسعودشاهی در تهران در دو بخش ملی و بین‌الملل برگزار شد. مراسم افتتاحیه و اختتامیه این دوره در مرکز همایش‌های برج میلاد بود.
در بخش مسابقه سینمای ایران، فیلم‌های «جرم» ساخته مسعود کیمیایی و «جدایی نادر از سیمین» ساخته اصغر فرهادی هرکدام با ۱۲ نامزدی در صدر فهرست نامزدها قرار گرفتند.
«جرم» سیمرغ بلورین بهترین فیلم را دریافت کرد و «جدایی نادر از سیمین» جوایز بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه، بهترین فیلم‌برداری، بهترین صدابرداری و فیلم برگزیده تماشاگران را به دست آورد. این فیلم همچنین دو دیپلم افتخار بازیگری برای شهاب حسینی و ساره بیات دریافت کرد و در مجموع هفت جایزه به دست آورد. «جرم» نیز علاوه بر بهترین فیلم، در رشته‌های بازیگر نقش مکمل مرد، موسیقی متن، طراحی صحنه و لباس و صداگذاری برگزیده شد و در مجموع پنج سیمرغ بلورین دریافت کرد.
در بخش مسابقه بین‌الملل، داریوش مهرجویی برای «آسمان محبوب» سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی را دریافت کرد. جایزه ویژه هیئت داوران بخش «جام جهان‌نما» نیز به «آینه‌های روبرو» ساخته نگار آذربایجانی رسید.
جهانگیر الماسی، مجید انتظامی، ابوالقاسم طالبی، جابر قاسمعلی، علی معلم و حسن عباسی داوری این دوره در بخش مسابقه سینمای ایران را بر عهده داشتند.
برگزاری
بیست‌ونهمین دوره جشنواره فیلم فجر در فاصله ۱۶ تا ۲۶ بهمن ۱۳۸۹ در تهران برگزار شد و مهدی مسعودشاهی برای دومین سال پیاپی دبیری جشنواره را بر عهده داشت. افتتاحیه و اختتامیه جشنواره در مرکز همایش‌های برج میلاد برگزار شد.
در این دوره، بخش‌های مختلف مسابقه شامل مسابقه سینمای ایران، مسابقه فیلم‌های اول و بخش ویدیوسینما بود. در بخش مسابقه سینمای ایران، پس از بازبینی آثار رسیده، فهرستی شامل ۳۳ فیلم اعلام شد؛ در میان آثار این بخش فیلم‌هایی مانند «جرم»، «جدایی نادر از سیمین»، «آلزایمر»، «آسمان محبوب»، «راه آبی ابریشم»، «سی و سه روز»، «ورود آقایان ممنوع»، «گزارش یک جشن»، «یک حبه قند» و «خانه پدری» قرار داشتند.
در این دوره، «جرم» و «جدایی نادر از سیمین» با ۱۲ نامزدی بیشترین تعداد نامزدی را داشتند. «جدایی نادر از سیمین» پنج سیمرغ بلورین و دو دیپلم افتخار دریافت کرد و «جرم» پنج سیمرغ بلورین به دست آورد. از دیگر فیلم‌های دارای حضور پررنگ در بخش مسابقه می‌توان به «آلزایمر»، «آسمان محبوب»، «راه آبی ابریشم» و «ورود آقایان ممنوع» اشاره کرد.
«سفر سرخ» ساخته حمید فرخ‌نژاد نیز در بخش مسابقه فیلم‌های اول موفق به دریافت سیمرغ بلورین بهترین فیلم شد و دیپلم افتخار بهترین کارگردانی این بخش به حمید فرخ‌نژاد و امیر ثقفی برای «سفر سرخ» و «مرگ کسب‌وکار من است» تعلق گرفت.
در بخش مسابقه تبلیغات نیز «آتشکار» ساخته محسن امیریوسفی در رشته بهترین تیزر و آنونس برگزیده شد. این فیلم پیش‌تر امکان اکران عمومی پیدا نکرده بود. «به‌رنگ ارغوان» نیز در همین بخش نامزد بهترین تیزر و آنونس بود و آرش معیریان برای آن دیپلم افتخار گرفت.
در جریان برگزاری جشنواره، نشست‌های رسانه‌ای برخی فیلم‌ها با واکنش و بحث همراه شد. نمایش «فرزند صبح» ساخته بهروز افخمی در برج میلاد و نشست پس از آن با واکنش‌هایی از سوی حاضران همراه بود. «پایان‌نامه» ساخته حامد کلاهداری نیز به دلیل موضوع و فضای سیاسی آن، از جمله فیلم‌هایی بود که هنگام نمایش و نشست رسانه‌ای با واکنش‌های متفاوتی روبه‌رو شد.
از دیگر موارد مورد توجه در این دوره، مناقشه پیرامون برخی فیلم‌های حاضر در جشنواره و رابطه مدیریت سینمایی با خانه سینما بود. در آستانه جشنواره نیز شماری از سینماگران نسبت به قرار گرفتن آثارشان در بخش‌های جدید یا نحوه سیاست‌گذاری جشنواره اعتراض کردند. گزارش‌هایی از اعتراض تهمینه میلانی، سیروس الوند و محمدعلی طالبی به ایجاد بخش «نوعی نگاه» و انتقال آثارشان به این بخش منتشر شد.
در همین دوره، جواد شمقدری، معاون امور سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در سخنان خود درباره وضعیت سینمای ایران از ضرورت عبور آن از وابستگی به حمایت‌های دولتی و حرکت به سوی خوداتکایی سخن گفت. بخشی از اظهارات او در مراسم اختتامیه نیز به وضعیت مدیریتی و آینده سینمای ایران اختصاص داشت.
از فیلم‌های شاخص این دوره، «جرم» با کارگردانی مسعود کیمیایی بود که علاوه بر دریافت جایزه بهترین فیلم، در چهار رشته دیگر نیز برگزیده شد. «جدایی نادر از سیمین» نیز با دریافت پنج سیمرغ بلورین و دو دیپلم افتخار، از موفق‌ترین آثار جشنواره بود.
«سفر سرخ» حمید فرخ‌نژاد که سال‌ها پیش از این دوره تولید شده بود، در بیست‌ونهمین جشنواره در بخش فیلم‌های اول به نمایش درآمد و سیمرغ بهترین فیلم این بخش را دریافت کرد. همچنین محسن امیریوسفی برای «آتشکار» سیمرغ بهترین تیزر و آنونس را به دست آورد.
بخش بین‌الملل
مرکز همایش‌های برج میلاد به عنوان محل اصلی برگزاری مراسم و برنامه‌های رسانه‌ای جشنواره مورد استفاده قرار گرفت. در این دوره بزرگداشت مسعود کیمیایی برگزار شد.
بخش بین‌الملل نیز با عنوان‌هایی مانند «جام جهان‌نما» و «جلوه‌گاه شرق» برگزار شد. در «جام جهان‌نما»، جایزه ویژه هیئت داوران به «آینه‌های روبرو» ساخته نگار آذربایجانی و سیمرغ بهترین کارگردانی به داریوش مهرجویی برای «آسمان محبوب» رسید. در «جلوه‌گاه شرق» نیز لیو جیو برای فیلم «در اعماق ابرها» جایزه بهترین کارگردانی را دریافت کرد.
داوری
• هیئت انتخاب فیلم‌های ایرانی شامل سیدعلیرضا سجادپور، جهانگیر الماسی، بهمن حبشی، پوران درخشنده، پژمان لشگری‌پور و حسن نجاریان بود.
• هیئت انتخاب فیلم‌های خارجی را پرویز شیخ‌طادی، رقیه محمدزاده، ابراهیم فیاض و عباس اکبری تشکیل دادند.
• هیئت داوران بخش مسابقه سینمای ایران شامل جهانگیر الماسی، مجید انتظامی، ابوالقاسم طالبی، جابر قاسمعلی، علی معلم و حسن عباسی بود.
• هیئت داوران بخش مسابقه بین‌الملل نیز با حضور پوران درخشنده، رستم ابراهیم‌بیف، نیکلای بورلیائف، آن دمی‌ژوره و دانلد رانوو تشکیل شد.
برگزیدگان بخش مسابقهٔ سینمای ایران
. بهترین فیلم: «جرم» (مسعود کیمیایی)
. فیلم برگزیدهٔ تماشاگران: «جدایی نادر از سیمین» (اصغر فرهادی)
. سیمرغ زرین بهترین فیلم از نگاه ملی: «راه آبی ابریشم» (محمدرضا بزرگ‌نیا)
. بهترین کارگردانی: اصغر فرهادی برای فیلم «جدایی نادر از سیمین»
. جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران: داریوش مهرجویی برای فیلم «آسمان محبوب»\
. دیپلم افتخار: شاپور قریب برای فیلم «ملاقات»
. بهترین فیلمنامه: اصغر فرهادی برای فیلم «جدایی نادر از سیمین»\
. دیپلم افتخار: احمدرضا معتمدی برای فیلم «آلزایمر»
. بهترین بازیگر نقش اصلی مرد: مهدی هاشمی برای فیلم‌های «آلزایمر» و «آقای یوسف»\
. دیپلم افتخار: علی مصفا برای فیلم «آسمان محبوب»
. بهترین بازیگر نقش اصلی زن: ویشکا آسایش برای فیلم «ورود آقایان ممنوع»\
. دیپلم افتخار: مهتاب کرامتی برای فیلم «آلزایمر»
. بهترین بازیگر نقش مکمل مرد: حامد بهداد برای فیلم «جرم»\
. دیپلم افتخار: شهاب حسینی برای فیلم «جدایی نادر از سیمین» و محسن تنابنده برای فیلم «ندارها»
. بهترین بازیگر نقش مکمل زن: مهناز افشار برای فیلم «سعادت‌آباد»\
. دیپلم افتخار: ساره بیات برای فیلم «جدایی نادر از سیمین»
. بهترین فیلم اول: «سفر سرخ» (حمید فرخ‌نژاد)
. رکوردداران بیشترین نامزدی: فیلم‌های «جرم» (مسعود کیمیایی) و «جدایی نادر از سیمین» (اصغر فرهادی)، هرکدام با ۱۲ رشتهٔ نامزدی
. رکورددار بیشترین جایزه: فیلم «جدایی نادر از سیمین» به کارگردانی اصغر فرهادی، با ۷ جایزه (۵ سیمرغ بلورین و ۲ دیپلم افتخار)
برگزیدگان بخش مسابقهٔ بین‌الملل
. بهترین فیلم: فیلمی از روسیه؛ نام فیلم در منابع ذکر نشده است
. بهترین کارگردانی: داریوش مهرجویی برای فیلم «آسمان محبوب» (ایران)
