سی‌وسومین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر از ۱۲ تا ۲۲ بهمن ۱۳۹۳ در تهران و با دبیری علیرضا رضاداد برگزار شد.
این دوره نخستین دوره‌ای بود که بخش بین‌الملل جشنواره از بخش سینمای ایران جدا شد و برگزاری آن به اردیبهشت ۱۳۹۴ موکول شد. بخش بین‌الملل از ۵ تا ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۴ در تهران برگزار شد و ۴۲ فیلم در سه بخش «سینمای سعادت»، «جلوه‌گاه شرق» و «هنر و تجربه» در آن به نمایش درآمدند.
در بخش «سودای سیمرغ»، فیلم «رخ دیوانه» ساخته ابوالحسن داودی با ۱۱ نامزدی در ۵ رشته موفق به دریافت جایزه شد و سیمرغ بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین صداگذاری و بهترین جلوه‌های بصری را به دست آورد. این فیلم همچنین سیمرغ بلورین فیلم برگزیده تماشاگران را دریافت کرد. «من دیه‌گو مارادونا هستم» ساخته بهرام توکلی با ۱۲ نامزدی، بیشترین تعداد نامزدی این دوره را داشت و هومن سیدی و محمود سماک‌باشی برای این فیلم به‌ترتیب سیمرغ بهترین بازیگر نقش مکمل مرد و بهترین صدابرداری را دریافت کردند.
سیمرغ بهترین فیلمنامه به رویا محقق برای «دوران عاشقی» رسید و سعید آقاخانی برای «خداحافظی طولانی» سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول مرد را دریافت کرد. باران کوثری نیز برای «کوچه بی‌نام» برنده سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول زن شد.
یکی از تغییرات ساختاری این دوره، انتقال بخش بین‌الملل به اردیبهشت و برگزاری مستقل آن بود. این تغییر با هدف ایجاد فاصله میان رقابت‌های سینمای ایران و برنامه بین‌المللی جشنواره انجام شد و در عمل، ساختار جشنواره فجر را وارد مرحله‌ای تازه کرد.
برگزاری
علیرضا رضاداد برای دومین سال پیاپی دبیری جشنواره فیلم فجر را بر عهده داشت. این دوره در شرایطی برگزار شد که مدیریت سینمای ایران پس از تغییر دولت در سال ۱۳۹۲ وارد مرحله جدیدی شده بود و حجت‌الله ایوبی ریاست سازمان سینمایی را بر عهده داشت. بازگشایی خانه سینما نیز از اتفاقات مهم فضای فرهنگی آن دوره بود.
جشنواره از ۱۲ تا ۲۲ بهمن در تهران برگزار شد و بخش‌های «سودای سیمرغ»، «نگاه نو»، «سینما حقیقت» و «هنر و تجربه» در برنامه آن قرار داشتند. مراسم اختتامیه بخش‌های داخلی در ۲۲ بهمن در مرکز همایش‌های برج میلاد برگزار شد. در بخش «نگاه نو»، «چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت» به کارگردانی وحید جلیلوند، علاوه بر دریافت تندیس بهترین کارگردانی، تندیس بهترین فیلم را نیز به دست آورد.
در بخش «سودای سیمرغ»، «من دیه‌گو مارادونا هستم» با ۱۲ نامزدی در صدر فهرست نامزدها قرار گرفت. پس از آن، «رخ دیوانه» با ۱۱ نامزدی از آثار شاخص رقابتی این دوره بود. «دوران عاشقی» نیز در ۱۰ رشته نامزد شد و در دو رشته بهترین فیلم‌برداری و بهترین فیلمنامه به جایزه رسید.
یکی از تغییرات مهم جشنواره، جدا شدن بخش بین‌الملل از جشنواره ملی بود. بخش بین‌الملل در اردیبهشت ۱۳۹۴ و در پردیس سینمایی ملت برگزار شد و ۴۲ فیلم در سه بخش رقابتی «سینمای سعادت»، «جلوه‌گاه شرق» و «هنر و تجربه» در آن حضور داشتند.
ویژگی‌ها
سی‌وسومین دوره از نظر ساختار جشنواره‌ای با دوره‌های پیشین تفاوت داشت. مهم‌ترین تغییر، جداسازی بخش بین‌الملل از جشنواره سینمای ایران و انتقال آن به اردیبهشت ۱۳۹۴ بود. در بخش داخلی، «سودای سیمرغ» همچنان رقابت اصلی جشنواره را تشکیل می‌داد و در کنار آن «نگاه نو»، «سینما حقیقت» و «هنر و تجربه» نیز برگزار شدند.
در این دوره سیمرغ بلورین همچنان جایزه اصلی بخش «سودای سیمرغ» بود، در حالی که بخش «نگاه نو» و «هنر و تجربه» از ساختار جوایز جداگانه‌ای برخوردار بودند. «چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت» در نگاه نو، «روز مبادا» در هنر و تجربه و «آتلان» در بخش مستند از برگزیدگان شاخص این دوره بودند.
حواشی
«رخ دیوانه» در پایان جشنواره یکی از موفق‌ترین فیلم‌های این دوره بود. این فیلم چهار سیمرغ بخش «سودای سیمرغ» را در رشته‌های بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین صداگذاری و بهترین جلوه‌های بصری دریافت کرد و سیمرغ فیلم برگزیده تماشاگران را نیز به دست آورد.
در بخش بازیگری، سعید آقاخانی برای «خداحافظی طولانی»، باران کوثری برای «کوچه بی‌نام»، هومن سیدی برای «من دیه‌گو مارادونا هستم» و سحر دولتشاهی برای «عصر یخبندان» برگزیده شدند. جواد نوروزبیگی نیز برای تهیه‌کنندگی سه فیلم «بهمن»، «اعترافات ذهن خطرناک من» و «من دیه‌گو مارادونا هستم» جایزه ویژه هیئت داوران را دریافت کرد و نیکی کریمی برای مجموعه فعالیت‌های بازیگری و کارگردانی «شیفت شب» دیپلم افتخار همین بخش را گرفت.
در بخش «نگاه نو»، «چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت» به کارگردانی وحید جلیلوند، برنده تندیس بهترین کارگردانی و تندیس بهترین فیلم شد. «بدون مرز» نیز جایزه ویژه هیئت داوران این بخش را برای امیرحسین عسگری به دست آورد. در بخش «هنر و تجربه» نیز «روز مبادا» ساخته فائزه عزیزخانی عنوان بهترین فیلم را کسب کرد و «مردی که اسب شد» ساخته امیرحسین ثقفی جایزه ویژه این بخش را دریافت کرد.
«مزار شریف» ساخته حسن برزیده نیز در این دوره به نمایش درآمد و بهزاد عبدی برای موسیقی آن سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن را دریافت کرد؛ امیررضا معتمدی نیز برای جلوه‌های بصری فیلم دیپلم افتخار گرفت.
جدا شدن بخش بین‌الملل از جشنواره ملی نیز با واکنش‌هایی همراه شد. بخش بین‌الملل در اردیبهشت برگزار شد و در آن ۴۲ فیلم در سه بخش اصلی به رقابت پرداختند. این تفکیک، یکی از مهم‌ترین تغییرات ساختاری جشنواره در این دوره بود.
داوری
هیئت انتخاب بخش مسابقه سینمای ایران: احمد امینی، رسول صدرعاملی، حسین کرمی، محمدعلی باشه‌آهنگر، محمد احسانی، مجید رضابالا و بهنام بهزادی.
هیئت داوران بخش «سودای سیمرغ»: مجید مجیدی (رئیس)، عبدالله اسکندری، محمد بزرگ‌نیا، عزیز ساعتی، علیرضا شجاع‌نوری، جواد طوسی و مهتاب نصیرپور.
هیئت داوران بخش «نگاه نو»: همایون اسعدیان، حسن بلخاری، فرشته طائرپور، محمدمهدی عسگرپور و رضا مقصودی.
هیئت داوران بخش «سینما حقیقت»: حبیب احمدزاده، مهرداد اسکویی، محمدرضا اصلانی، محمدعلی فارسی و مانی میرصادقی.
برگزیدگان بخش مسابقهٔ سینمای ایران
. بهترین فیلم: «رخ دیوانه» (ابوالحسن داودی، تهیه‌کننده: بیتا منصوری)
. جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران: جواد نوروزبیگی (تهیه‌کنندهٔ سه فیلم «بهمن»، «اعترافات ذهن خطرناک من» و «من دیه‌گو مارادونا هستم»)\
. دیپلم افتخار: نیکی کریمی (کارگردانی و بازی در فیلم «شیفت شب»)
. فیلم برگزیدهٔ تماشاگران: «رخ دیوانه» (ابوالحسن داودی)
. بهترین کارگردانی: ابوالحسن داودی برای فیلم «رخ دیوانه»\
. دیپلم افتخار: بهرام توکلی برای فیلم «من دیه‌گو مارادونا هستم»
. بهترین فیلمنامه: رویا محقق برای فیلم «دوران عاشقی»\
. دیپلم افتخار: اصغر عبداللهی برای فیلم «خداحافظی طولانی»
. بهترین بازیگر نقش اصلی مرد: سعید آقاخانی برای فیلم «خداحافظی طولانی»
. بهترین بازیگر نقش اصلی زن: باران کوثری برای فیلم «کوچه بی‌نام»\
. دیپلم افتخار: لیلا زارع برای فیلم «شیفت شب»
. بهترین بازیگر نقش مکمل مرد: هومن سیدی برای فیلم «من دیه‌گو مارادونا هستم»\
. دیپلم افتخار: بهمن زرین‌پور برای فیلم «حکایت عاشقی»
. بهترین بازیگر نقش مکمل زن: سحر دولتشاهی برای فیلم «عصر یخبندان»
. بهترین فیلم اول و دوم (نگاه نو): «چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت» (محمدحسین لطیفی)
. بهترین فیلم هنر و تجربه: «روز مبادا» (فائزه عزیزخانی) و «مردی که اسب شد» (امیرحسین ثقفی)
. رکوردداران بیشترین نامزدی: فیلم‌های «رخ دیوانه» (ابوالحسن داودی)، «من دیه‌گو مارادونا هستم» (بهرام توکلی) و «دوران عاشقی» (علیرضا رئیسیان)، هرکدام با ۱۰ رشتهٔ نامزدی
. رکورددار بیشترین جایزه: فیلم «رخ دیوانه» (ابوالحسن داودی)، با ۵ سیمرغ بلورین
