سی‌وهفتمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر در بهمن ۱۳۹۷ به دبیری ابراهیم داروغه‌زاده در تهران برگزار شد. نمایش فیلم‌ها در سینماهای رسانه‌ها و مردمی از ۱۰ بهمن آغاز شد و مراسم اختتامیه در ۲۲ بهمن برگزار شد.
جشنواره در روزهای ۱۹ و ۲۰ بهمن، هم‌زمان با ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا (س)، تعطیل بود.
در این دوره، فیلم «شبی که ماه کامل شد» ساخته نرگس آبیار با ۱۳ نامزدی بیشترین نامزدی را به دست آورد و با دریافت شش سیمرغ بلورین، از جمله بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین بازیگر نقش اصلی مرد، بهترین بازیگر نقش اصلی زن، بهترین بازیگر نقش مکمل زن و بهترین چهره‌پردازی، پرافتخارترین فیلم جشنواره شد.
«متری شیش و نیم» ساخته سعید روستایی سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را دریافت کرد. «قصر شیرین» نیز جایزه بهترین فیلمنامه را به دست آورد.
هیئت داوران بخش سودای سیمرغ شامل محمد احسانی، محمدعلی باشه آهنگر، محمد بزرگ‌نیا، مهرزاد دانش، پوران درخشنده، ریما رامین‌فر و محمود کلاری بود؛ همچنین محمد آفریده، حبیب احمدزاده، آیدا پناهنده، سعید سهیلی و مازیار میری از هیئت داوران بخش نگاه نو، فیلم‌های کوتاه و فیلم‌های مستند بودند.
برگزاری
سی‌وهفتمین دوره جشنواره فیلم فجر با دبیری ابراهیم داروغه‌زاده برگزار شد. در این دوره، حسین انتظامی به عنوان سرپرست سازمان سینمایی منصوب شد و جایگزین محمدمهدی حیدریان در این سازمان شد.
مراسم افتتاحیه جشنواره در پردیس تئاتر تهران برگزار شد و از فاطمه معتمدآریا، عباس گنجوی، ابراهیم حقیقی، خسرو خسروشاهی و عزیزالله حمیدنژاد تجلیل شد.
در بخش اصلی جشنواره، ۲۲ فیلم سینمایی برای رقابت در بخش سودای سیمرغ انتخاب شدند و ۱۰ فیلم نیز در بخش نگاه نو به نمایش درآمدند. فهرست فیلم‌های بخش نگاه نو شامل «جان‌دار»، «حمال طلا»، «دیدن این فیلم جرم است»، «روزهای نارنجی» و «مسخره‌باز» و دیگر آثار این بخش بود.
نمایش فیلم‌ها در سینماهای رسانه‌ها از ۱۰ بهمن در پردیس سینمایی ملت آغاز شد. برنامه نمایش فیلم‌های سینمای رسانه‌ها با قرعه‌کشی تعیین شده بود و جشنواره در روزهای ۱۹ و ۲۰ بهمن تعطیل شد.
از دیگر تغییرات این دوره، پرداخت بخشی از درآمد حاصل از فروش بلیت سینماهای مردمی به صاحبان آثار بود. بر اساس مقررات اعلام‌شده، ۵۰ درصد مبلغ فروش بلیت‌های سینماهای مردمی، پس از کسرهای قانونی، به صاحبان آثار پرداخت می‌شد و ۵۰ درصد دیگر سهم سینماها بود.
هم‌زمان با تهران، فیلم‌های جشنواره در ۳۱ استان کشور نیز به نمایش درآمدند. در هر استان حداکثر دو سالن برای نمایش فیلم‌ها در نظر گرفته شده بود و ۱۱ تا ۱۴ فیلم از میان آثار جشنواره برای اکران استانی انتخاب شدند.
حواشی
تندیس‌های سیمرغ بلورین چهل‌ویکمین جشنواره، در کارگاهی در دبی ساخته شدند. این اقدام با انتقاد برخی فعالان صنایع‌دستی همراه گشت. به گفتهٔ عزت‌الله علیزاده، مدیر اجرایی جشنواره، امکان تأمین کیفیت مدنظر در داخل کشور فراهم نبود و هزینهٔ ساخت هر تندیس معادل ۹۰۰ درهم امارات اعلام شد.
در نخستین روز جشنواره، نمایش «غلامرضا تختی» به دلیل آماده نبودن نسخه نهایی فیلم به زمان دیگری موکول شد و «معکوس» ساخته پولاد کیمیایی به جای آن در جدول نمایش رسانه‌ها قرار گرفت. این تغییر با اعتراض پولاد کیمیایی همراه شد و پس از آن، عوامل «غلامرضا تختی» از وی عذرخواهی کردند. «غلامرضا تختی» در ادامه جشنواره به نمایش درآمد.
در مراسم اختتامیه، محمد بزرگ‌نیا هنگام اعلام جایزه بهترین طراحی لباس، نام محمدرضا شجاعی را برای «شبی که ماه کامل شد» اعلام کرد؛ در حالی که شجاعی این جایزه را برای «ماجرای نیمروز: رد خون» دریافت کرده بود. روابط عمومی جشنواره پس از مراسم این اشتباه را اصلاح کرد.
از دیگر حواشی اختتامیه، نپذیرفتن جایزه بهترین فیلم بخش نگاه نو از سوی همایون غنی‌زاده، کارگردان «مسخره‌باز»، بود. غنی‌زاده به جای حضور روی صحنه، یکی از کارکنان افغانستانی خود به نام خیال محمد را برای دریافت جایزه فرستاد و او متنی درباره وضعیت مهاجران افغانستانی در ایران و شرایط اجتماعی دو کشور خواند. غنی‌زاده در ادامه از پذیرفتن سیمرغ بخش نگاه نو خودداری کرد.
داوری
هیئت انتخاب این دوره شامل احمد امینی، محمدعلی حسین‌نژاد، حسن خجسته، شاهرخ دولکو، بهروز شعیبی، حسین کرمی و رضا مقصودی بود.
هیئت داوران بخش سودای سیمرغ را محمد احسانی به عنوان رئیس، محمدعلی باشه‌آهنگر، محمد بزرگ‌نیا، مهرزاد دانش، پوران درخشنده، ریما رامین‌فر و محمود کلاری تشکیل می‌دادند.
برگزیدگان بخش مسابقهٔ سینمای ایران
. بهترین فیلم: «شبی که ماه کامل شد» (نرگس آبیار، تهیه‌کننده: محمدحسین قاسمی)
. جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران: نیما جاویدی برای فیلم «سرخ‌پوست»
. سیمرغ زرین بهترین فیلم از نگاه ملی: «۲۳ نفر» (مجتبی فرآورده و مهدی جعفری)
. بهترین فیلم نگاه نو: «مسخره‌باز» (همایون غنی‌زاده)
. فیلم برگزیدهٔ تماشاگران: «متری شیش و نیم» (سعید روستایی، تهیه‌کننده: جمال ساداتیان)
. بهترین کارگردانی: نرگس آبیار برای فیلم «شبی که ماه کامل شد»
. بهترین فیلمنامه: محسن قرایی و محمد داودی برای فیلم «قصر شیرین»
. بهترین بازیگر نقش اصلی مرد: هوتن شکیبا برای فیلم «شبی که ماه کامل شد»
. بهترین بازیگر نقش اصلی زن: الناز شاکردوست برای فیلم «شبی که ماه کامل شد»
. بهترین بازیگر نقش مکمل مرد: علی نصیریان برای فیلم «مسخره‌باز»
. بهترین بازیگر نقش مکمل زن: فرشته صدرعرفایی برای فیلم «شبی که ماه کامل شد»
. رکورددار بیشترین نامزدی: فیلم «شبی که ماه کامل شد» (نرگس آبیار)، با ۱۳ رشتهٔ نامزدی
. رکورددار بیشترین جایزه: فیلم «شبی که ماه کامل شد» (نرگس آبیار)، با ۶ سیمرغ بلورین
