محمد علیزاده (زادهٔ ۲۳ دی ۱۳۶۰)، خواننده، آهنگساز و ترانهسرای ایرانی است.
علیزاده در کودکی قرآن را بهطور جدی دنبال میکرد و در مسابقات قرآنی مختلف حائز رتبه برتر شد.بعد از آن به سوی موسیقی متمایل شد و در میانهٔ دههٔ ۱۳۸۰ با اجرای قطعاتی برای برنامههای رادیویی و تلویزیونی وارد فعالیت حرفهای شد.تیتراژ برنامههای«جزر و مد»و«کولهپشتی»از نخستین آثاری بودند که صدای او را به مخاطبان معرفی کردند.نخستین آلبوم رسمیاش،«همخونه»، در ۱۳۸۷ منتشر شد؛ بااینحال، شهرت عمومی او بیش از آنکه حاصل این آلبوم باشد، با انتشار قطعات«جز تو»و«این اولین باره»، مجموعهٔ«سورپرایز»و همکاری مستمر با تلویزیون شکل گرفت.
اجرای تیتراژ برنامههای مناسبتی ماه رمضان در گسترش شهرت علیزاده نقشی تعیینکننده داشت. «شهر باران»، تیتراژ مجموعهٔ تلویزیونی«برادر»و تیتراژ آغازین«ماه عسل»در ۱۳۹۶ از مهمترین نمونههای این همکاریاند.تیتراژ«ماه عسل ۹۶»با ترانهٔ روزبه بمانی، آهنگسازی مهدی دارابی و تنظیم مسعود جهانی منتشر شد.نسخهٔ رسمی«سورپرایز»و آلبوم«دلت با منه»در زمستان ۱۳۹۱ بهصورت همزمان عرضه شدند.نخستین اجرای بزرگ رسمی علیزاده نیز در همان سال، در بخش جنبی بیستوهشتمین جشنوارهٔ موسیقی فجر برگزار شد.انتشار آلبوم«گفتم نرو»در دی ۱۳۹۵ و گسترش اجراهای زنده در ایران و خارج از کشور، مرحلهٔ دیگری از فعالیت او را شکل داد.
موسیقی علیزاده عمدتاً بر ملودیهای مستقیم، بیان عاطفی، صدای پرحجم و تحریرهای متأثر از آواز ایرانی استوار است.مضامینی چون عشق، جدایی، انتظار، بازگشت و فقدان در آثارش تکرار میشوند.تشخص صوتی، توانایی اجرای زنده و ساختن ترجیعبندهای مناسب همخوانی جمعی از عوامل استمرار حضور او در موسیقی پاپ بودهاند.در مقابل، محدودبودن دامنهٔ مضامین، تکرار الگوهای عاطفی و غلبهٔ لحن ملودراماتیک از نقدهای واردشده به آثار اوست.عدهای نیز استفاده افراطی از ملودیهای موسیقی ترکیهای را از ایرادات علیزاده در آهنگسازی و سبک موسیقی دانستهاند.
سارا منجزیپور بازیگر سینما و تلویزیون همسر علیزاده است.
زندگی و آموزش
محمد علیزاده در ۲۳ دی ۱۳۶۰ به دنیا آمد.بیشتر منابع محل تولد او را کرج نوشتهاند، اما در شماری از زندگینامههای بازنشریافته از اشتهارد نیز نام برده شده است.پدر و مادر او اهل میانه در آذربایجان شرقی معرفی شدهاند؛ بااینحال، اطلاعات مربوط به خانواده و محل دقیق تولدش عمدتاً در منابع عمومی تکرار شده و سند رسمی مستقلی دربارهٔ آنها در دسترس نیست.
علیزاده دانشآموختهٔ دورهٔ کارشناسی مهندسی کشاورزی است.نام دانشگاه، گرایش دقیق و سال پایان تحصیلات او در منابع معتبر عمومی ثبت نشده است.
در زندگینامههای منتشرشده آمده است که او پیش از پانزدهسالگی با قرائت قرآن و نغمههای تلاوت آشنا شد و از حدود ۱۳۷۵ آموزش ردیف موسیقی ایرانی را آغاز کرد.نامهایی چون نوربخش، شاپور رحیمی و علی جهاندار بهعنوان آموزگاران او ذکر شده و از دورهای آموزش نزد ایرج بسطامی نیز سخن رفته است.بیپتونزجزئیات این دورهها و نسبت آموزشی او با این افراد در منابع تخصصی موسیقی مستند نشده است.او در مسابقات مختلف قرآنی نیز در رشته قرائت قرآن کریم در سه سال پیاپی حائز رتبه برتر شده است.
آغاز فعالیت حرفهای
علیزاده فعالیت حرفهای خود را در دههٔ ۱۳۸۰ با ساخت ملودی، آهنگسازی و همکاری با رادیو آغاز کرد.آشنایی او با مهرداد نصرتی زمینهٔ اجرای تیتراژ برنامهٔ«جزر و مد»با اجرای احسان علیخانی را فراهم کرد.همکاری با رادیو جوان و آشنایی با فرزاد حسنی نیز به اجرای قطعهٔ«خداحافظ»با ترانهای از حسنی برای برنامهٔ«کولهپشتی»انجامید.
این مسیر او را به نسلی از خوانندگان موسیقی پاپ پیوند داد که پیش از گسترش شبکههای اجتماعی و سکوهای پخش برخط، از رادیو و تیتراژ برنامههای تلویزیونی برای معرفی صدای خود استفاده میکردند.در ساختار رسانهای ایران در دههٔ ۱۳۸۰، تیتراژ برنامههای پرمخاطب یکی از مهمترین راههای دسترسی خوانندگان مجاز به مخاطبان گسترده بود.
نخستین آلبوم رسمی علیزاده،«همخونه»، در ۱۳۸۷ منتشر شد.آهنگسازی و تنظیم بیشتر قطعات این مجموعه را امیرحسین سرگزی بر عهده داشت.آلبوم در بازار موسیقی بازتاب گستردهای پیدا نکرد و بهتنهایی به شهرت فراگیر علیزاده نینجامید.
مجموعهٔ بعدی او با عنوان«سورپرایز»پس از آمادهشدن، پیش از عرضهٔ رسمی در اینترنت منتشر شد.انتشار غیرمجاز، برنامهٔ عرضهٔ مستقل آن را مختل کرد؛ بااینحال، قطعاتی مانند«جز تو»و«این اولین باره»شنیده شدند و در معرفی علیزاده به مخاطبان نقش داشتند.نسخهٔ رسمی این مجموعه سرانجام در زمستان ۱۳۹۱ همراه با آلبوم«دلت با منه»به بازار آمد.این به این معناست که تاریخهای ۱۳۸۸ یا ۱۳۸۹ که گاه برای انتشار«سورپرایز»ذکر میشوند، به انتشار غیررسمی آن مربوطاند، نه عرضهٔ رسمی.
تیتراژهای تلویزیونی
محمد علیزاده در دهههای ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ تیتراژها و قطعات متعددی برای صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران اجرا کرد.برنامههای«جزر و مد»،«کولهپشتی»،«شهر باران»،«جشن رمضان»،«ماه عسل»،«صبحی دیگر»و مسابقهٔ قرآنی«تسنیم»و مجموعههای«سراب»،«زخم»،«خروس»،«برادر»و«گاندو»از جمله این آثارند.
«شهر باران»از مهمترین قطعات دورهٔ آغاز شهرت او بود.این قطعه با ترانهٔ مجید صالحی، ملودی بهنام کریمی و تنظیم بهروز صفاریان برای برنامهٔ«شهر باران»تولید شد و در سالهای ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ پخش شد.در برخی منابع، این اثر بهاشتباه تیتراژ«ماه عسل ۱۳۸۹»معرفی شده است؛ درحالیکه«شهر باران»و«ماه عسل»دو برنامهٔ جداگانه بودند.
علیزاده در ۱۳۹۵ تیتراژ مجموعهٔ رمضانی«برادر»را اجرا کرد.او در نظرسنجی پایان سال برنامهٔ«سه ستاره»در بخش خوانندگان بیشترین رأی مردمی را بهدست آورد.این نتیجه گاه به انتخاب مستقل قطعهٔ«برادر»بهعنوان بهترین تیتراژ تعبیر شده است، اما گزارش منتشرشده رتبهٔ نخست خود علیزاده در بخش خوانندگان را تأیید میکند.
در خرداد ۱۳۹۶، تیتراژ آغازین برنامهٔ«ماه عسل»با صدای او منتشر شد.ترانهٔ این قطعه را روزبه بمانی سرود، مهدی دارابی ملودی آن را ساخت و مسعود جهانی تنظیمش کرد.این اثر با عبارت آغازین«چشاتو برنگردون»نیز شناخته میشود.
تعدد این همکاریها نشان میدهد که شهرت علیزاده تنها حاصل بازار مستقل موسیقی نبود.تلویزیون، بهویژه برنامهها و مجموعههای مناسبتی ماه رمضان، صدای او را به مخاطبانی فراتر از مصرفکنندگان حرفهای موسیقی پاپ رساند.
آلبومها و تکآهنگها
«دلت با منه»در زمستان ۱۳۹۱ و همزمان با نسخهٔ رسمی«سورپرایز»منتشر شد.میلاد ترابی، بهروز صفاریان، شهاب اکبری، فرشاد حسابی و آرتین زمانی از تنظیمکنندگان این مجموعه بودند. «دلت با منه»،«شهر باران»و«برگرد»از قطعات شناختهشدهٔ این دورهاند.
چهارمین آلبوم او،«گفتم نرو»، در ۲۶ دی ۱۳۹۵ با تهیهکنندگی صدرالدین حسینخانی و انتشار مؤسسهٔ ایرانگام عرضه شد.این مجموعه هشت قطعه داشت و«عشقم این روزا»پیشتر بهصورت تکآهنگ منتشر شده بود.
در نقد منتشرشده در هنرآنلاین،«گفتم نرو»در مقایسه با«سورپرایز»و«دلت با منه»اثری کمتنوعتر ارزیابی شد.تمرکز تقریباً کامل بر روابط عاشقانه، تکرار مضمون جدایی و شباهت فضای عاطفی قطعات از محورهای این نقد بود.نویسنده همچنین تراکم اجراهای زنده را از عوامل کاهش تمرکز بر تولید استودیویی دانست.
پس از این آلبوم، علیزاده مانند بسیاری از خوانندگان پاپ ایران، فعالیت استودیویی خود را بیشتر در قالب تکآهنگ ادامه داد. «برگردی ای کاش»،«بارون نمنم»،«خندههاتو قربون»،«تاج سر»،«پناه»،«دریا»و«یار نظر کرده»از قطعات این دورهاند.این تغییر با کاهش نقش آلبوم فیزیکی و گسترش انتشار موسیقی در شبکههای اجتماعی و سکوهای برخط همزمان بود.
اجراهای زنده
نخستین اجرای بزرگ رسمی علیزاده در ۲۸ بهمن ۱۳۹۱، در بخش جنبی بیستوهشتمین جشنوارهٔ موسیقی فجر و در برج میلاد برگزار شد.نام او در برنامهٔ بخش پاپ جشنواره در کنار خوانندگانی چون احسان خواجهامیری، فرزاد فرزین، سیروان خسروی، بابک جهانبخش و محسن یگانه قرار داشت.
او در سالهای بعد در دورههای دیگری از جشنوارهٔ موسیقی فجر و کنسرتهای متعدد تهران و شهرستانها حضور یافت.تورهایی نیز در کانادا و استرالیا برگزار کرد.
در مطالب تبلیغاتی، علیزاده گاه«رکورددار کنسرت ایران»معرفی شده و برای بعضی سالها از تعداد زیاد سانسهای اجراهایش سخن رفته است.شواهد خبری صرفاً نشان میدهند که او در میانهٔ دههٔ ۱۳۹۰ از خوانندگان پرکار عرصهٔ اجرای زنده بوده است.
علیزاده در ۱۴۰۰ از قرارگرفتن موسیقی پاپ در بخش جنبی و غیررقابتی جشنوارهٔ موسیقی فجر انتقاد کرد و خواستار حضور این گونه در بخش اصلی و داوریشده شد.
ویژگیهای موسیقایی و محتوایی
آثار علیزاده عمدتاً در قلمرو پاپ عاطفی جریان اصلی قرار میگیرند.ملودی در بیشتر قطعات او بر طراحی ریتمیک و تجربههای الکترونیک تقدم دارد و تنظیمها غالباً برای برجستهکردن صدای خواننده، اوجهای آوازی و ترجیعبند طراحی شدهاند.
صدای نسبتاً پرحجم، تحریرها و کششهای متأثر از آواز ایرانی و اوجگیری تدریجی از ویژگیهای اجرایی او هستند.این خصوصیات، صدای او را برای تیتراژهای داستانی و اجراهای زنده مناسب کردهاند.ترجیعبندهای ساده و تکرارشونده نیز امکان همخوانی مخاطبان در کنسرت را فراهم میکنند.
عشق، جدایی، انتظار، بازگشت، بیوفایی و فقدان مضامین مسلط ترانههای او هستند.علیزاده با ترانهسرایانی چون مهرزاد امیرخانی، روزبه بمانی و محمد کاظمی و تنظیمکنندگانی چون میلاد ترابی، بهروز صفاریان و مسعود جهانی همکاری کرده است.
این مجموعه ویژگیها به آثار او هویتی صوتی قابلتشخیص داده است؛ اما تکرار تحریرها، شباهت مسیر ملودیک قطعات و استمرار زبان عاطفی شکست و جدایی، گاه به یکنواختی انجامیده است.در کارنامهٔ او تنوع موضوعی و تجربهگرایی فرمی کمتر از تشخص آوازی و توانایی ارتباط با مخاطب عام دیده میشود.اهمیت او بیشتر در ساختن نسخهای قابلشناسایی از پاپ عاطفی با تأثیراتی از آواز ایرانی است، نه در ایجاد گسستی اساسی در قواعد موسیقی پاپ.
فعالیتهای تلویزیونی
علیزاده در نوروز ۱۳۹۹ همراه هیراد حاتمی اجرای ویژهبرنامهٔ تحویل سال«بهار جان»شبکهٔ پنج را بر عهده داشت.این برنامه نخستین تجربهٔ جدی او در اجرای زندهٔ تلویزیونی بود.بر پایهٔ نتایج اعلامشده از سوی مرکز تحقیقات صداوسیما، این برنامه ۱۱٫۲ درصد بیننده داشت.
او در فصل سوم مسابقهٔ موسیقایی«صداتو»نیز در جمع چهرههای موسیقایی برنامه حضور یافت.نقش اعضای این گروه، تشخیص هویت خوانندگان و راهنمایی شرکتکنندگان بود و در بعضی گزارشها با عنوان«داور»از آنان یاد شد.
ادعای حضور علیزاده در مقام داور برنامهٔ«عصر جدید»نادرست است و نام او در ترکیب داوران فصلهای پخششدهٔ این برنامه وجود ندارد.
زندگی شخصی
علیزاده در اسفند ۱۴۰۳، هنگام برگزاری کنسرتی در تهران، سارا منجزیپور را بهعنوان همسر خود معرفی کرد.
آلبومها
سال انتشار | عنوان | توضیح |
|---|---|---|
۱۳۸۷ | «همخونه» | نخستین آلبوم رسمی؛ با آهنگسازی و تنظیم غالب امیرحسین سرگزی |
حدود ۱۳۸۸؛ رسمی در ۱۳۹۱ | «سورپرایز» | انتشار غیرمجاز پیش از عرضه؛ نسخهٔ رسمی همراه«دلت با منه»منتشر شد |
۱۳۹۱ | «دلت با منه» | شامل قطعاتی چون«دلت با منه»،«شهر باران»و«برگرد» |
۱۳۹۵ | «گفتم نرو» | آلبومی هشتقطعهای؛ انتشار توسط ایرانگام |
آثار منتخب
سال | اثر | توضیح |
|---|---|---|
میانهٔ دههٔ ۱۳۸۰ | «خداحافظ» | تیتراژ«کولهپشتی»؛ ترانهٔ فرزاد حسنی |
حدود ۱۳۸۸ | «جز تو» | از قطعات شناختهشدهٔ«سورپرایز» |
حدود ۱۳۸۸ | «این اولین باره» | از قطعات«سورپرایز» |
۱۳۹۰ | «شهر باران» | ترانهٔ مجید صالحی، ملودی بهنام کریمی، تنظیم بهروز صفاریان |
۱۳۹۱ | «دلت با منه» | قطعهٔ عنوان آلبوم |
۱۳۹۵ | «برادر» | تیتراژ مجموعهٔ تلویزیونی«برادر» |
۱۳۹۶ | تیتراژ«ماه عسل» | ترانهٔ روزبه بمانی، آهنگسازی مهدی دارابی، تنظیم مسعود جهانی |
۱۳۹۸ | «برگردی ای کاش» | تکآهنگ |
۱۳۹۸ | «بارون نمنم» | آهنگسازی بابک زرین |
۱۳۹۹ | «خندههاتو قربون» | ترانهٔ منصور فرهادیان، ملودی مهراد جم، تنظیم مسعود جهانی |
۱۴۰۲ | «تاج سر» | تکآهنگ |
۱۴۰۲ | «پناه» | تکآهنگ |
۱۴۰۳ | «دریا» | تکآهنگ |
۱۴۰۳ | «یار نظر کرده» | تکآهنگ |