پاییز پنجاه سالگی (مستند)
انسیه شاهحسینی (زادهٔ ۱۳۳۳ در گرگان) کارگردان، فیلمنامهنویس و نویسنده ایرانی است. او به عنوان نخستین فیلمساز زن ایرانی که با تجربه مستقیم حضور در جبهههای جنگ تحمیلی، به ساخت فیلم در حوزه دفاع مقدس پرداخته، جایگاهی منحصر به فرد و تاریخساز در سینمای ایران دارد. آثار او به دلیل نگاه انسانی، زنانه و به دور از کلیشههای رایج حماسی، روایتی متفاوت و تأثیرگذار از جنگ و پیامدهای آن ارائه میدهند. انسیه شاهحسینی در گرگان به دنیا آمد و تحصیلات خود را در رشته کارگردانی سینما به پایان رساند. اما آنچه مسیر زندگی و جهانبینی هنری او را به طور بنیادین شکل داد، تجربه حضور مستقیم او در دوران هشت ساله جنگ ایران و عراق بود. او به عنوان خبرنگار و رزمنده در جبههها حضور یافت و وقایع را از نزدیک لمس کرد. این تجربه زیسته، منبع اصلی و دست اولی برای خلق آثار بعدی او شد. شاهحسینی به جای تکیه بر روایتهای رسمی و حماسی، دوربین خود را به سمت ابعاد انسانی، جزئیات فراموششده و تأثیرات روانی جنگ بر افراد عادی چرخاند و همین رویکرد، سینمای او را از دیگر آثار دفاع مقدس متمایز ساخت.
شاهحسینی فعالیت هنری خود را با نگارش فیلمنامه و ساخت فیلمهای کوتاه آغاز کرد. نخستین تجربه او در کارگردانی فیلم بلند، با ساخت «غروب شد بیا» (۱۳۸۳) رقم خورد. این فیلم که داستان انتظار یک خانواده جنوبی برای بازگشت فرزندشان از جنگ را روایت میکرد، از همان ابتدا نشاندهنده سبک خاص و دغدغههای انسانی او بود. نقطه عطف و شناختهشدهترین اثر انسیه شاهحسینی، فیلم «شب بخیر فرمانده» (۱۳۸۴) است. این فیلم که میتوان آن را اثری نیمهمستند و برگرفته از تجربیات شخصی خود فیلمساز دانست، داستان یک خبرنگار زن را روایت میکند که در دل حوادث خط مقدم جنگ حضور دارد. این اثر به دلیل شکستن کلیشهها، روایت جنگ از منظر یک زن و نمایش چهرهای واقعی و بدون اغراق از رزمندگان، مورد تحسین گسترده منتقدان داخلی و خارجی قرار گرفت. فیلم با موفقیت در جشنوارههای بینالمللی، جایزه ویژه تماشاگران را از جشنواره فیلم وزول فرانسه دریافت کرد و صدای یک فیلمساز زن ایرانی با روایتی متفاوت از جنگ را به گوش جهانیان رساند.
فیلم آخر وی، «دست ناپیدا» مورد انتقاد قابل توجهی قرار گرفت. برخی منتقدان این فیلم را "بسیار از هم گسیخته" توصیف کردند و معتقد بودند که سکانسهای خوب فیلم به خوبی به یکدیگر "وصل نشدهاند". دیالوگهای فیلم نیز "مصنوعی" و "حلنشده" در بافت کلی داستان قلمداد شدند، به گونهای که مخاطب گاهی حس میکرد به جای تماشای فیلم، در حال خواندن یک رمان یا اخبار است. همچنین به برخی جزئیات ظاهری فیلم ایراد گرفته شد، از جمله استفاده از وسایل و لباسهایی مانند کیف و کوله که به جای دههی شصت، شبیه به زمان حال بودند و مخاطب را از فضای داستان دور میکردند. یک منتقد حتی به صورت کنایهآمیز این اثر را «فیلمواره» نامید و آن را در حد «رد شدن در هیئت انتخاب» دانست.
شاهحسینی با شرکت در فستیوالهای مختلف سینمایی موفق به دریافت جوایزی نیز شده است که برخی از آنها بدین شرح است:
1405/06/21
به روز رسانی : 1405/06/07