جشنواره بین‌المللی تئاتر دفاع مقدس

جشنواره بین‌المللی تئاتر دفاع مقدس
	نشان‌واره جشواره بین‌المللی تئاتر مقاومت
اطلاعات کلی
نام‌های دیگر	جشنواره تئاتر مقاومت
موضوع	دفاع مقدس; مقاومت اسلامی
نخستین‌دوره	۱۳۷۳
سایر دوره‌ها	۱۸
مکان	ایران
برگزارکننده	بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس
اهداف	ثبت، ترویج و پاسداشت فرهنگ مقاومت
مرتبط	نام پیشین: یادواره تئاتر دفاع مقدس
وبگاه	https://moghavemattheater.ir

جشنواره بین‌المللی تئاتر دفاع مقدس یا جشنواره تئاتر مقاومت (با نام پیشین یادواره تئاتر دفاع مقدس) رویدادی هنری در حوزه تئاتر برای معرفی آثار برتر در زمینه دفاع مقدس است. این جشنواره نخستین بار در سال ۱۳۷۳ توسط بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس با هدف ثبت، ترویج و نشر ارزش‌های دفاع مقدس شامل فرهنگ مقاومت، ایثار، شهادت، جهاد و... طراحی شده و تاکنون ۱۸ دوره از این جشنواره برگزار شده است.

این جشنواره ازسوی بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس به‌عنوان یکی از مهم‌ترین و برجسته‌ترین اقدام هنری بنیاد به‌شمار می‌آید.

از ویژگی‌های مهم این جشنواره درخواست بیش از ۲۰ کشور برای حضور در این جشنواره است که تاکنون گروه‌های نمایشی کشورهایی چون آلمان، لهستان، سوریه و افغانستان در این جشنواره شرکت کرده‌اند.

تیزر هفدهمین دوره جشنواره بین‌المللی مقاومت

ایدۀ نخستین

پس از تأسیس نهاد بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس، به‌منظور برنامه‌ریزی منسجم برای حفظ ارزش‌های دفاع مقدس، در نخستین گام خود در حوزه تئاتر، اولین یادواره تئاتر دفاع مقدس را به‌عنوان مهم‌ترین و برجسته‌ترین اقدام تئاتری این ژانر هنری، در سال ۱۳۷۳ برگزار کرد.^[۱] بدین ترتیب اولین یادواره تئاتر دفاع مقدس به‌کوشش بنیاد حفظ آثار و ارزش‌های انقلاب اسلامی از ۲۸ اردیبهشت تا ۳ خرداد ۱۳۷۳ در تهران برگزار شد. در این یادواره که در دو بخش مسابقه و میهمان به اجرا درآمد و ابوالفضل (امیر) دژاکام دبیر آن بود، ۲۱۱ نمایشنامه به دبیرخانه ارسال شد.

اهداف

جشنواره بین‌المللی تئاتر مقاومت اهداف متعددی را دنبال می‌کند که در راستای ترویج فرهنگ مقاومت، ایثار و شهادت و همچنین ارتقاء سطح کیفی تئاتر با مضامین ارزشی و انقلابی تعریف شده‌اند. برخی از مهم‌ترین این اهداف عبارتند از:

پاسداشت ارزش‌های دفاع مقدس: هدف اصلی این جشنواره، زنده نگه داشتن یاد و خاطره شهدای دفاع مقدس و پاسداشت ارزش‌های والای آن دوران مانند ایثار، فداکاری، شجاعت، وطن‌دوستی و مقاومت در برابر تجاوز است. این جشنواره تلاش می‌کند تا با زبان هنر، این ارزش‌ها را به نسل‌های بعدی منتقل کند.
ترویج فرهنگ مقاومت: جشنواره تئاتر مقاومت صرفاً به جنگ ایران و عراق محدود نمی‌شود، بلکه به مفهوم گسترده‌تر مقاومت در برابر ظلم، استکبار و بی‌عدالتی می‌پردازد. این جشنواره تلاش می‌کند تا با نمایش آثار هنری، فرهنگ مقاومت و پایداری را در برابر هرگونه تجاوز و تعدی ترویج کند.
حمایت از هنرمندان متعهد: این جشنواره از هنرمندان تئاتری که در زمینه تئاتر با مضامین ارزشی و انقلابی فعالیت می‌کنند، حمایت می‌کند و به آن‌ها فرصتی برای ارائه آثارشان می‌دهد. این حمایت شامل فراهم کردن امکانات اجرایی، تبلیغات و معرفی آثار به مخاطبان است.
ارتقاء سطح کیفی تئاتر با مضامین ارزشی: جشنواره تئاتر مقاومت تلاش می‌کند تا با برگزاری مسابقات، کارگاه‌های آموزشی و نشست‌های تخصصی، سطح کیفی آثار تئاتری با مضامین ارزشی را ارتقاء دهد. این جشنواره به دنبال کشف استعدادهای جدید و تشویق هنرمندان به خلق آثار نوآورانه و خلاقانه است.
ایجاد گفتمان فرهنگی: جشنواره بستری برای گفتمان فرهنگی درباره موضوعات مرتبط با جنگ، صلح، مقاومت، ایثار و مسائل اجتماعی مرتبط فراهم می‌کند. این گفتمان می‌تواند به تبادل نظر و اندیشه بین هنرمندان، منتقدان، پژوهشگران و مخاطبان منجر شود.
ارتباط با نسل جوان: جشنواره تلاش می‌کند تا با استفاده از زبان هنر، مفاهیم و ارزش‌های دفاع مقدس و مقاومت را به نسل جوان منتقل کند و آن‌ها را با این مفاهیم آشنا سازد. استفاده از قالب‌های هنری جذاب و نوین، می‌تواند در این زمینه بسیار مؤثر باشد.
گسترش همکاری‌های بین‌المللی: جشنواره تئاتر مقاومت با دعوت از هنرمندان و گروه‌های تئاتری خارجی، به دنبال گسترش همکاری‌های بین‌المللی و تبادل تجربه با سایر کشورها است. این امر می‌تواند به ارتقاء سطح کیفی جشنواره و آشنایی مخاطبان با تئاتر ملل دیگر کمک کند.
مقابله با تحریف تاریخ: این جشنواره تلاش می‌کند تا با ارائه روایتی صادقانه و هنرمندانه از وقایع جنگ و مقاومت، با تحریف تاریخ و ارائه روایت‌های نادرست مقابله کند.

بخش‌های جشنواره

جشنواره بین‌المللی تئاتر دفاع مقدس معمولاً شامل بخش‌های مختلفی است که عبارتند از:

مسابقه تئاتر صحنه‌ای: این بخش به نمایش آثار نمایشی می‌پردازد که به صورت صحنه‌ای اجرا می‌شوند و توسط هیئت داوران مورد ارزیابی قرار می‌گیرند.
مسابقه نمایشنامه‌نویسی: در این بخش، نمایشنامه‌هایی با موضوعات مرتبط با جشنواره مورد بررسی قرار می‌گیرند و آثار برتر معرفی می‌شوند.
تئاتر خیابانی: این بخش به اجرای نمایش‌های خیابانی با موضوعات مرتبط با جشنواره می‌پردازد که معمولاً در فضاهای عمومی اجرا می‌شوند و ارتباط مستقیمی با مخاطبان برقرار می‌کنند.
سمینارها و نشست‌های تخصصی: در حاشیه جشنواره، سمینارها و نشست‌های تخصصی با حضور هنرمندان، پژوهشگران و منتقدان تئاتر برگزار می‌شود که به بررسی مسائل مربوط به تئاتر دفاع مقدس و موضوعات مرتبط می‌پردازند.
بخش مهمان: در این بخش، نمایش‌هایی از سایر کشورها یا آثار برجسته داخلی که خارج از بخش مسابقه هستند، به نمایش گذاشته می‌شوند.

ماجرای تغییر نام جشنواره

یادواره تئاتر دفاع مقدس بنا بر تصمیم برنامه‌ریزان در دومین دوره (۱۳۷۴) خود به «جشنواره» تغییر نام داد. این رویداد که هم‌زمان با هفته دفاع مقدس و از ۳۱ شهریور تا ۵ مهر ۱۳۷۴ در یزد برگزار شد، ابوالفضل دژاکام بار دیگر مسئولیت‌های اجرایی را بر عهده گرفت. در سومین دوره (۱۳۷۵)، با دبیر جدید، حسین مسافر آستانه، مجدداً تصمیم گرفته شد که نام «یادواره» برای این رویداد انتخاب شود.

در چهارمین دوره (۱۳۷۶) این رویداد، به‌دنبال تدابیر مجریان، نام آن به یادواره سراسری تغییر پیدا کرد؛ عنوانی که تا سال ۱۳۸۰ نیز بر این رویداد هنری باقی ماند. در سال ۱۳۸۱، برنامه‌ریزان مجدداً تصمیم گرفتند که نام جشنواره را به این رویداد اختصاص دهند و این نام تا سال ۱۳۹۰ وجود داشت. سیزدهمین جشنواره سراسری تئاتر دفاع مقدس با عنوان جدید «جشنواره تئاتر سراسری مقاومت» از ۲۸ آبان تا ۳ آذر ۱۳۹۰ به دبیری حسین پارسایی در تهران برگزار شد و از آن زمان تاکنون، جشنواره با تغییرات مختلف ادامه یافته است.^[۲]

اکنون نوزدهمین دوره این رویداد با عنوان «جشنواره بین‌المللی تئاتر مقاومت» در پاییز و زمستان سال ۱۴۰۳ به دبیری محمد کاظم‌تبار در تهران و شهرهای مختلف کشور میزبان مخاطبان و هنرمندان شرکت کننده خواهد بود.^[۳]