عباسعلی گرزین
به گزارش روابط عمومی دومین جشنواره شعر انقلاب؛ سید علی میرافضلی درخصوص میزان توجه شاعران پس از انقلاب به قالب رباعی گفت:
شاعران پس از انقلاب رویکرد مجددی به قالبهای سنتی همچون غزل، قصیده، مثنوی، رباعی که قالب شاخص ادب قدیم بوده داشتهاند و همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی حرکتهای شعری در این زمینه آغاز شد و آثاری از منصور اوجی با عنوان مرغ سحر به چاپ رسید و فضای جدیدی در شعر کلاسیک ایجاد شد.
در شعر کلاسیک مضامین نو و تازه ای متناسب با سالهای انقلاب و دفاع مقدس وارد قالبهای سنتی شد و این الگویی برای شاعران پس از انقلاب و نسل انقلاب شد و در واقع رباعی همچون سایر قالبهای شعری دچار تحول اساسی از لحاظ لفظی و معنایی شد.
وی کوتاه بودن، بهرهمندی از موسیقی مناسب و خوشایند، ظرفیت بالا، طیف متنوع معانی و نیازهای اجتماعی را از ویژگیهای مهم قالب شعر رباعی دانست و خاطرنشان کرد:
شاعران جوان برای رفع نیاز مخاطبان به شعر کوتاه از جمله رباعی روی آوردهاند و نسل جوان توجه خاصی نسبت به این قالب شعری داشتهاند. مراودات اجتماعی و وجود فضاهای مجازی، شب شعرها و ابزارهای نوین ارتباطی همچون پیامک باعث شده جریان امروز شعر توجه بیشتری به کوتاه نویسی داشته باشد.
بعضی از قالبهای شعری حوزه اندیشه ای محدودی دارند ولی ویژگی ذاتی رباعی این است که همه نوع افکار، اندیشه، احساسات و عواطف با موضوعات اجتماعی، عرفانی، عاشقانه، طنز و عارفانه میتواند در این قالب منعکس شود.
رباعی همچون سایر قالبهای شعری (غزل، قصیده، مثنوی) بعد از پیروزی انقلاب اسلامی دچار تحول اساسی از لحاظ لفظی و معنایی گردید به طوری که تازه گی و طراوت خاصی در آن پدید آمد که در تاریخ هزار ساله رباعی بیسابقه بوده است. رباعی در دهه ۶۰ و دوران دفاع مقدس از رشد چشمگیری برخوردار شد و این قالب شعری توانست در برانگیختن احساسات، عواطف مردم و توسعه فرهنگ شهادت نقش بسیار مؤثری داشته باشد ودر واقع این دهه به عنوان دهه رشد و شکوفایی رباعی فارسی نامیده شد وبا ظهور شاعرانی چون مرحوم قیصر امین پور، مرحوم سید حسن حسینی ومرحوم سلمانی هراتی مفاهیم جدیدی وارد رباعی شد.
در اواخر دهه ۶۰ دیگر ما با یک سری رباعیهای کاملاً تکراری مواجه بودیم و شاعران اشعارشان بدون هیچ نوآوری میسرودند و در واقع ما در این دوران با یک رکود ۶–۷ ساله مواجه شدیم.
در اواخر دهه هفتاد نیز با ظهور شاعرانی چون بیژن ارژن و جلیل صفر بیگی رباعی مجدداً به اوج خود رسید و مضامین تازه ای در زمینه شعر آیینی و ولایی مطرح و تا دهه هشتاد نیز ادامه پیدا کرد.
وی دهه منتهی به سال ۹۰ را به عنوان یکی از جریانهای ادبی یاد کرد و گفت:
ما در این دههها شاهد شاعران خوبی بودیم که در زمینه رباعی فعالیتهای خوبی داشتهاند و مجموعههای مستقلی را نیز به چاپ رساندهاند.
وی در حال حاضر وضعیت قالب رباعی در شعر شاعران جوان را بسیار خوب و امیدوار کننده خواند و گفت:
من با شاعران جوان بسیاری روبرو هستم که تعداد زیادی نیز مجموعه شعر در قالب رباعی به چاپ رساندهاند یا در دست چاپ دارند. در سال گذشته حدود ۴۰ مجموعه شعر در قالب رباعی سروده شده که نشان از توجه به ادبیات کهن ایران دارد.[۱]
