بهناز قرهداغی

فرهنگسرای اشراق یکی از مکانهای فرهنگی و دیدنیهای تهران در شرق پایتخت است که در طول سال جشنوارههای مختلفی همچون «جشنواره اقوام» و «جشنواره صد دانه یاقوت» در آن برگزار میشود. این فرهنگسرا یکی از فعالترین فرهنگسراهای تهران است.
ساختمان اصلی فرهنگسرای اشراق حدود ۱۰۰ سال و باغ بزرگ آن بیش از ۲۰۰ سال قدمت دارد. نقل است که ساختمان قدیمی توسط یکی از دامادهای ناصرالدین شاه بنا شده است و بادگیر آن یکی از بزرگترین و زیباترین بادگیرهای ایران محسوب میشود. قدمت قسمت اعظم باغ، محوطه فرهنگسرا و ساختمان قدیمی به زمان قاجار برمیگردد. یکی از خوانین منطقه به نام «مهدی ارباب یزدی»، معروف به ارباب مهدی که از وکلای مجلس آن زمان بود، بعد از سقوط قاجاریه این باغ را از امام جمعه، داماد ناصرالدین شاه خریداری کرد.
مهدی ارباب در دوره پهلوی و بر اساس معماری آن دوره، بناهای موجود را تغییر داد و بناهای دیگری هم به باغ اضافه کرد، از جمله استخر مرکزی و مجسمه «اسب و تمساح». در گذشته، باغ دو دهنه قنات نیز داشت که از «سرخه حصار» و «تلو» سرچشمه میگرفتند. متأسفانه اولی بهعلت عدم لایروبی خشکید؛ اما هنوز سرسبزی و صفای این باغ زیبا از آب جاری تلو است.
در سال ۱۳۴۸ پس از مرگ مهدی ارباب مجموعه باغ و ساختمانهای آن به دربار پهلوی دوم واگذار شد. در همان زمان این باغ ملی اعلام و به دو قسمت پارک جوادیه و باشگاه شهرداری تقسیم شد. پس از پیروزی انقلاب، این باغ را به شهرداری منطقه تبدیل کردند. در سال ۱۳۷۴ با تأسیس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، تحت پوشش سازمان درآمد و با عنوان فرهنگسرای اشراق به فعالیت خود ادامه داد.
1405/06/21
به روز رسانی : 1405/06/07