محمد قوچانی

محمد قوچانی

اطلاعات شخصی
تاریخ تولد	۳۱ شهریور ۱۳۵۵ ‏(۴۹ سال)
ملیت	ایرانی
محل تولد	رشت
محل اقامت	تهران
اطلاعات هنری
عنوان هنری	روزنامه‌نگار • سردبیر
زمینه فعالیت	مطبوعات خبری
پیشه	سردبیر
سابقه منصب	سردبیر روزنامه سازندگی سردبیر مهرنامه سردبیر روزنامه مردم امروز سردبیر روزنامه اعتماد ملی سردبیر همشهری ماه سردبیر ایراندخت سردبیر شهروند امروز سردبیر روزنامه هم‌میهن سردبیر سیاست نامه مشاور رسانه‌ای رئیس‌جمهور (دولت دوازدهم) سردبیر، مدیرمسئول و صاحب امتیاز آگاهی نو

محمد قوچانی (زاده ۳۱ شهریور ۱۳۵۵ در رشت) روزنامه‌نگار، صاحب امتیاز، مدیر مسئول، سردبیر و نویسنده است. او همچنین عضو شورای مرکزی و معاون کمیته سیاسی حزب کارگزاران سازندگی ایران بوده و در دوره دوم ریاست‌جمهوری حسن روحانی، مشاور نهاد ریاست جمهوری و نیز دبیر «شورای گردآوری، تدوین و مستندسازی آثار رئیس‌جمهور» بود.

قوچانی کار مطبوعاتی خود را با نوشتن یادداشت‌های سینمایی در نشریه محلی «کادح» گیلان آغاز کرد و سپس به همکاری با نشریه «گام» پرداخت. پس از آن که برای ادامه تحصیل در رشته علوم سیاسی به تهران رفت، از سال ۱۳۷۴ به همکاری با نشریه «عصر ما» (ارگان مطبوعاتیِ سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران) پرداخت. پس از دوم خرداد ۱۳۷۶ با روزنامه «جامعه» همکاری کرد و سپس در روزنامه‌ها و نشریات مختلف به عنوان سردبیر و روزنامه‌نگار به کار خود ادامه داد.

قوچانی پس از ازدواج با مریم باقی و ورود به خانواده عمادالدین باقی و فاطمه کمالی احمدسرایی، که هر دو از فعالان عرصه روزنامه‌نگاری و مسائل سیاسی و اجتماعی بودند، بیشتر به جریان‌های سیاسی اصلاح‌طلب نزدیک شد. حاصل این ازدواج دو فرزند به نام‌های «ایران» و «حافظ» است.

او پس از تعطیلی روزنامه‌های زنجیره‌ای در سال ۱۳۷۹ مدتی به جای فعالیت سیاسی به روزنامه‌نگاری اقتصادی روی آورد اما به دلیل نشر اکاذیب و توهین به مقدسات در تابستان آن سال بازداشت شد. پس از زندان، به دعوت محمد عطریانفر، مدیرمسئول وقت روزنامه همشهری، ضمیمه «همشهری ماه» و پس از آن «همشهری جهان» را به همراه گروهی از روزنامه‌نگاران منتشر کرد که در زمان خود مخاطبان زیادی داشت. با تغییر مدیریت همشهری، قوچانی به همراه تنی چند از روزنامه‌نگاران اصلاح‌طلب، روزنامه شرق را راه انداختند و قوچانی سردبیر این روزنامه شد. روند فعالیت قوچانی در نشریات اصلاح‌طلبانه و توقیف و تعطیلی این نشریات او را تبدیل به رکورددار سردبیری روزنامه‌ها و مجلاتی کرده که پس از مدت کوتاهی فعالیت به محاق رفته‌اند.

در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۸۸، قوچانی از حامیان مهدی کروبی بود و با ستاد انتخاباتی وی همکاری رسانه‌ای داشت.  پس از انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۸ محمد قوچانی که سردبیر روزنامه «اعتماد ملی» بود، به دلیل انتشار نامه‌ای سرگشاده از حجت‌الاسلام مهدی کروبی به امامان جمعه دستگیر شد و ۱۳۱ روز در بازداشت ماند. همچنین در سال ۱۳۹۴ نیز، در پی اعلام جرم دادستانی علیه روزنامه «مردم امروز» که قوچانی سردبیر آن بود، به اتهام توهین به مقدسات، دستگیر شد اما دادگاه او را تبرئه کرد.

محمد قوچانی در دهه‌های ۱۳۹۰ و ۱۴۰۰، به‌طور فعال در فضای انتخاباتی و رسانه‌ای انتخابات ریاست‌جمهوری حضور داشته است. در انتخابات سال ۱۳۹۲ و ۱۳۹۶، از رویکرد و سیاست‌های دولت حسن روحانی حمایت کرد و در دوره دوم ریاست‌جمهوری وی، به‌عنوان مشاور نهاد ریاست‌جمهوری فعالیت داشت. در انتخابات سال ۱۴۰۰ نیز، در چارچوب مواضع حزب کارگزاران سازندگی، از نامزدی عبدالناصر همتی حمایت رسانه‌ای کرد. در انتخابات سال ۱۴۰۳، به‌رغم انتقادهایش نسبت به تایید صلاحیت‌ها، با حضور در مناظره‌ها و میزگردها از نامزدی مسعود پزشکیان پشتیبانی نمود.

سردبیری مجله «مهرنامه» یکی از مهم‌ترین سوابق مطبوعاتی محمد قوچانی به‌شمار می‌رود. این نشریه از اسفند ۱۳۸۸ با تمرکز بر حوزه‌های اندیشه، علوم انسانی، فلسفه، جامعه‌شناسی و سیاست فرهنگی منتشر شد و قوچانی از آغاز انتشار تا پایان فعالیت آن در سال ۱۳۹۶، سردبیری و هدایت محتوایی آن را برعهده داشت. «مهرنامه» در این دوره به یکی از مهم‌ترین مجلات حوزه علوم انسانی در ایران تبدیل شد و با انتشار پرونده‌ها، گفت‌وگوها و ترجمه‌های متعدد درباره متفکران ایرانی و خارجی، جریان‌های فکری معاصر، تجربه‌های توسعه و اصلاحات، و نسبت دین، دولت و جامعه، نقش مؤثری در شکل‌دهی به فضای گفت‌وگوی روشنفکری دهه ۱۳۹۰ ایفا کرد.

قوچانی از پاییز ۱۳۹۹ تا امروز مدیرمسئولی و سردبیری گاهنامه «آگاهی نو» را برعهده دارد. همچنین از وی چند جلد کتاب منتشر شده که اغلب آنها درحال و هوای سیاسی روز جامعه ایرانی نوشته شده‌اند.

قوچانی به دلیل مشی میانه‌رویانه و انتقادات هم‌زمانش از تندروی‌های سیاسی چه در اردوگاه اصولگرایی و چه در میان رادیکال‌های اصلاحات و تأکید بر ضرورت اصلاحات گام به گام و پایبندی به قانون اساسی، همواره مورد انتقاد هر دو طیف قرار گرفته است اما موجب شده در سال‌های دهه ۱۴۰۰ به عنوان کارشناس در برنامه‌های مختلف تلویزیونی و اینترنتی حضوری جدی داشته باشد.

آغاز فعالیت مطبوعاتی

قوچانی کار مطبوعاتی خود را با نوشتن یادداشت‌های سینمایی در نشریه محلی «کادح» گیلان آغاز کرد و پس از آن به همکاری با نشریه «گام» پرداخت. پس از آن که برای ادامه تحصیل به تهران رفت، از سال ۱۳۷۴ به همکاری با نشریه «عصر ما» (ارگان مطبوعاتیِ سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران) پرداخت.

قوچانی در کارنامهٔ مطبوعاتی خود معاونت سردبیر روزنامه همشهری در سال‌های ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۲ و بنیان‌گذاری مجله همشهری ماه، سردبیری روزنامه‌های شرق، هم میهن، اعتماد ملی، آسمان، مردم امروز و سازندگی و سردبیری مجلات همشهری ماه، صدا، مهرنامه، سیاست‌نامه و آگاهی نو را داراست.

قوچانی در حزب کارگزاران دوره‌هایی با موضوع «چرا فعالیت سیاسی میکنیم؟» و «حزب کارگزاران یک حزب لیبرال دموکرات مسلمان» را تدریس کرده است.^[۱]

توقیف روزنامه و بازداشت

وی به علت تعطیلی برخی از روزنامه‌ها و مجلاتی که سردبیری آن‌ها را برعهده داشت، به‌عنوان رکورددار توقیف روزنامه در ایران شناخته می‌شود و برای بعضی از فعالیت‌های سیاسی و مطبوعاتی، بازداشت شد.^[۲]

آثار

کتاب‌های نوشته به قلم او عبارت است از:^[۳]

1. «بازی بزرگان؛ وقایع‌نگاری جنبش اصلاحات دموکراتیک در ایران»
2. «یک گام به پیش، دو گام به پس»
3. «پدرخوانده و چپ‌های جوان»
4. «یقه‌سفیدها»،
5. «جمهوری مقدس»
6. «برادر بزرگتر مرده‌است»
7. «فیلسوف‌ها و شومن‌ها»
8. «نازی‌آبادی‌ها»
9. «پدرخوانده و راست‌های جوان»
10. «سه اسلام»

پانویس