تهران تقاطع سئول (مستند)
 آرم جنبش جهاد اسلامی فلسطین | |
| نام بومی | حَرِکَة الجِهاد الاسلامی فی فلسطین |
|---|---|
| بنیانگذار | فتحی شقاقی |
| زمینه فعالیت | مقابله مسلحانه با اسرائیل آزادسازی تمامی سرزمینهای اشغالی تشکیل دولت فلسطینی |
| رئیس کنونی | زیاد نخاله |
| رئیس پیشین | فتحی شقاقی رمضان عبدالله |
جنبش جهاد اسلامی فلسطین از جنبشهای مقاومت در فلسطین است که با تأثیر از اندیشههای امام خمینی، تنها راه آزادی کامل سرزمینهای فلسطین را مقاومت در برابر اشغالگری اسرائیل میداند. اصول اساسی این جنبش اعتقاد به آموزههای دین اسلام و حرمت به رسمیت شناختن اسرائیل است.
جنبش جهاد اسلامی توسط فتحی شقاقی در سال ۱۹۸۱م در نوار غزه تأسیس شد. دبیرکل فعلی این جنبش «زیاد نَخاله» است. پیش از او رمضان عبدالله و قبل از عبدالله، فتحی شقاقی این مسئولیت را برعهده داشتند. برخی از کشورها همچون آمریکا و انگلیس و همچنین اتحادیه اروپا این جنبش را در فهرست گروههای تروریستی قرار دادهاند.
معرفی و تأسیس
جنبش جهاد اسلامی در سال ۱۹۸۱م توسط فَتحی شَقاقی، پزشک فلسطینی[۱] با همکاری افرادی همچون عَبدُالعزیز عَوده، رمضان عبدالله و نافِذ عَزّام در شهر غزه تأسیس شد.[۲] اعضای این جنبش در سال ۱۹۸۷م به لبنان تبعید شدند و در آنجا با حزبالله لبنان ارتباط برقرار کردند و توسط نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی آموزش دیدند.[۳] مقر رسمی این جنبش در سال ۱۹۸۹م، به دمشق منتقل شد.[۴] حضور نظامی جهاد در کرانه باختری، یکی از نقاط قوت آن به شمار میرود.[۵] به گفته برخی رسانههای اروپایی، این سازمان از ساختاری مخفی و منظم تشکیل شده است.[۶]
سیاست و اهداف
جنبش جهاد اسلامی، اصول و سیاستهایی برای خود تعریف کرده که طبق آن، دین اسلام مبنای اعتقادات و اقدامات این جنبش است. طبق این اصول، تمامی سرزمین فلسطین، سرزمین اسلامی و عربی است و به رسمیت شناختن رژیم صهیونیستی در این سرزمین حرام است و حضور اسرائیل در فلسطین، به معنای سیطره و تجزیه سرزمین اسلامی است.[۷] همچنین هر اقدامی که در راستای رسمیت دادن به رژیم صهیونیستی باشد، غیرقابل پذیرش عنوان شده است.[۸]
جنبش جهاد اسلامی فلسطین، هدف اصلی خود را آزادی کامل فلسطین، نابودی رژیم صهیونیستی و برقراری حکومت اسلامی عنوان کرده است. اهداف دیگر این جنبش عبارتند از: آمادهسازی مردم فلسطین برای جهاد نظامی و سیاسی، ساماندهی مسلمانان دنیا و ترغیب آنها به انجام وظیفه خود در قبال فلسطین، تلاش برای یکپارچه ساختن اقدامات اسلامی در رابطه با فلسطین، مستحکم ساختن روابط با جنبشهای اسلامی و آزادیبخش و دعوت به اسلام و تبلیغ آموزههای آن.[۹]
جنبش جهاد اسلامی با جنبش حماس همکاری سیاسی و نظامی دارد.[۱۰] اما روابط آن با سازمان آزادیبخش فلسطین بهدلیل رویکرد سکولار این سازمان و تمایل به سازش با اسرائیل و به رسمیت شناختن آن، مناسب نیست.[۱۱]
برخی باورهاو اقدامات سیاسی
جنبش جهاد اسلامی، از مهمترین جنبشهای مقاومت فلسطین بهشمار میرود که تنها راه آزادی قدس را مقاومت میداند[۱۲] و مخالف توافق با اسرائیل است.[۱۳] این جنبش نسبت به جنبش حماس و فتح، از پشتوانه اجتماعی کمتری برخوردار است.[۱۴] مخالفت با پیمان اسلو (۲۰۰۳م)، تحریم انتخابات مجلس قانونگذاری (۲۰۰۶م)، مخالفت با معاهده صلح مصر در سال ۲۰۱۴م و اقدام برای رفع تنش بین حماس و دولت مصر (۲۰۱۴م) از مهمترین اقدامات سیاسی جنبش جهاد اسلامی به شمار میرود.[۱۵]
فتحی شقاقی دبیرکل جنبش جهاد اسلامی در سال ۱۹۹۵م به دست موساد ترور شد و رمضان عبدالله شَلَح (درگذشت: ۲۰۲۰م) جانشین وی گردید. رمضان عبدالله نقش مؤثری در پویایی سیاسی این جنبش ایفا کرد. در پی بیماری رمضان عبدالله، زیاد نَخاله در سال ۲۰۱۸م به دبیرکلی این جنبش منصوب شد.[۱۶]
تأسیس شاخه نظامی جهاد اسلامی
گردانهای قدس (به عربی: سرایا القدس)، شاخه نظامی و امنیتی جنبش جهاد اسلامی، در نیمه دوم دهه هشتاد قرن بیست میلادی تأسیس شد. پیش از این نیروهای مجاهد اسلامی و پیشتر کتائب سیفالاسلام نامیده میشد.[۱۷] گردانهای قدس، بزرگترین نیروی نظامی نوار غزه بعد از شاخه نظامی حماس به شمار میرود.[۱۸]
اسرائیل برخی از فرماندهان جهاد اسلامی را ترور کرده است از جمله: فتحی شقاقی (۱۹۹۵م)، عِصام بَراهَمه (۱۹۹۲م)، هانی عابد (۱۹۹۴م)، محمود الخَواجه (۱۹۹۵م)، محمود طوالِبه (۲۰۰۲م)، محمود الزَمطه (۲۰۰۳م)، بشیر الدَبِش (۲۰۰۴م)، خالد الدَحْدوح (۲۰۰۶م)، دانیال منصور (۲۰۱۴م)[۱۹] و حسام ابوهَربید (۲۰۲۱) فرمانده شاخه نظامی گردانهای قدس.[۲۰]
عملیاتها
شاخه نظامی جهاد اسلامی عملیات متعددی علیه اشغالگری اسرائیل انجام داده است؛ مانند بیت لید، دیزِنگوف، کَفَر داروم، نِتساریم، شرق جبالیا، مُوراج[۲۱] و بشائر الانتصار.[۲۲]
انتفاضه ۱۹۸۷ فلسطین
جنبش جهاد اسلامی در انتفاضه اول فلسطین (۱۹۸۷م) نقش مؤثری داشته است. سخنرانیهای عبدالعزیز عوده در مسجد عزالدین قسام، از عوامل مهم شروع این انتفاضه به شمار رفته است.[۲۳] اسرائیل در انتفاضه دوم (۲۰۰۰م)، رمضان عبدالله را مسؤول اصلی بسیاری از علمیاتهای ضد اسرائیلی معرفی کرد.[۲۴] مشارکت نیروهای نظامی جهاد اسلامی در این انتفاضه، علت ترور تعدادی از فرماندهان شاخه نظامی این جنبش توسط اسرائیل عنوان شده است.[۲۵]
مشارکت در عملیات طوفان الاقصی
به گفته برخی رسانههای اروپایی جنبش جهاد اسلامی در عملیات طوفان الاقصی (۲۰۲۳م) که منجر به کشته شدن ۱۴۰۰ اسرائیلی و به اسارت درآمدن چند صد اسرائیلی دیگر گردید،[۲۶] مشارکت داشته است.[۲۷] این جنبش اعلام کرد بیش از ۳۰ اسیر اسرائیلی در اختیار دارد که تنها از راه مبادله، آنها را تحویل خواهد داد.[۲۸]
برخی از کشورها همچون آمریکا، انگلیس، کانادا و ژاپن و نیز اتحادیه اروپا جنبش جهاد اسلامی را در فهرست گروههای تروریستی قرار دادهاند.[۲۹]
تأثیر پذیری از انقلاب اسلامی ایران
جنبش جهاد اسلامی از ابتدای تأسیس، متأثر از تفکرات انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی بود.[۳۰] طبق این تفکر، تنها اسلام و آموزههای آن مبنای جهاد و مبارزه و وحدت قرار دارد.[۳۱] فتحی شقاقی، پیش از تأسیس این جنبش، کتابی با عنوان «الخمینی الحل الاسلامی و البدیل» (خمینی راهحل اسلامی و جایگزین) را منتشر ساخت که منجر به بازداشت او توسط دولت مصر شد.[۳۲] وی اندیشه و انقلاب امام خمینی را بهترین جایگزین برای روشهای دیگر برای رسیدن به اهداف جهان اسلام خصوصا آزادی فلسطین اعلام کرد.[۳۳] جهاد اسلامی به دلیل حمایت این جنبش از امام خمینی و تفکر او و تأکید بر وحدت شیعه و سنی، متهم به شیعه بودن گردیده است.[۳۴] جهاد اسلامی برای تکذیب این ادعا، بر پایبندی این جنبش به اصول مذهب اهلسنت تأکید کرد.[۳۵]
به گفته خالد البطش، عضو دفتر سیاسی جنبش جهاد اسلامی، ایران بزرگترین حامی این جنبش و مقاومت فلسطین است.[۳۶] وی کمکهای ایران به این جنبش را در زمینههای سیاسی، مالی، تسلیحاتی و آموزش نظامی برشمرده است.[۳۷]
شبکه تلویزیونی
شبکه ماهوارهای فلسطین الیوم، وابسته به جنبش جهاد اسلامی است که مرکز اصلی آن در نوار غزه|غزه قرار دارد. مشکلات مالی، علت تعطیلی دفتر این شبکه در قدس (۲۰۱۵م) و انجام تعدیل نیرو در دفاتر دیگر اعلام شد.[۳۸] دفتر این شبکه در کرانه باختری در سال ۲۰۱۶م توسط اسرائیل تعطیل گردید.[۳۹]
پانویس
- ↑ «نشأت بمصر، ولعبت دوراً کبیراً بالانتفاضة.. قصة حرکة الجهاد وسر استهداف إسرائیل لها بحربها الأخیرة»، وبگاه عربی پست.
- ↑ «تاریخ حرکة الجهاد الإسلامی فی فلسطین موضوعًا لمحاضرة وحدة الدراسات الاستراتیجیة»، وبگاه مرکز عربی پژوهشها و مطالعات سیاسی، تاریخ درج مطلب: ۲۹ شهریور ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۱۱ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «ما هی حرکة "الجهاد الإسلامی" التی تتهمها إسرائیل بقصف المستشفی المعمدانی فی غزة؟»، وبگاه فرانس۲۴.
- ↑ «ما هی حرکة "الجهاد الإسلامی" التی تتهمها إسرائیل بقصف المستشفی المعمدانی فی غزة؟»، وبگاه فرانس۲۴.
- ↑ «نشأت بمصر، ولعبت دوراً کبیراً بالانتفاضة.. قصة حرکة الجهاد وسر استهداف إسرائیل لها بحربها الأخیرة»، وبگاه عربی پست.
- ↑ «رویکرد جهاد اسلامی فلسطین در مبارزه با اسرائیل و تفاوتهایش با حماس در چیست؟»، وبگاه یورونیوز.
- ↑ «نبذة عن حرکة الجهاد الإسلامی فی فلسطین»، وبگاه شبکه خبری الجزیره، تاریخ درج مطلب: ۲۵ تیر ۱۳۸۴ش، تاریخ بازدید: ۹ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «نبذة عن حرکة الجهاد الإسلامی فی فلسطین»، وبگاه شبکه خبری الجزیره، تاریخ درج مطلب: ۲۵ تیر ۱۳۸۴ش، تاریخ بازدید: ۹ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «نبذة عن حرکة الجهاد الإسلامی فی فلسطین»، وبگاه شبکه خبری الجزیره، تاریخ درج مطلب: ۲۵ تیر ۱۳۸۴ش، تاریخ بازدید: ۹ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «ما هی حرکة الجهاد الإسلامی وما علاقتها بحماس؟»، وبگاه الحره، تاریخ درج مطلب: ۲۷ مهر ۱۴۰۲ش، تاریخ بازدید: ۱۰ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «رویکرد جهاد اسلامی فلسطین در مبارزه با اسرائیل و تفاوتهایش با حماس در چیست؟»، وبگاه یورونیوز.
- ↑ «حدث الساعة.. معلومات تهمک معرفتها عن الجهاد الإسلامی التی أنجبت أسری عملیة جلبوع»، وبگاه شبکه خبری الجزیره، تاریخ درج مطلب: ۱۷ شهریور ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید: ۹ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «نشأت بمصر، ولعبت دوراً کبیراً بالانتفاضة.. قصة حرکة الجهاد وسر استهداف إسرائیل لها بحربها الأخیرة»، وبگاه عربی پست.
- ↑ «نشأت بمصر، ولعبت دوراً کبیراً بالانتفاضة.. قصة حرکة الجهاد وسر استهداف إسرائیل لها بحربها الأخیرة»، وبگاه عربی پست.
- ↑ «حرکة الجهاد الإسلامی»، وبگاه شبکه خبری الجزیره، تاریخ درج مطلب: ۲۳ بهمن ۱۳۹۲ش، تاریخ بازدید: ۱۰ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «نشأت بمصر، ولعبت دوراً کبیراً بالانتفاضة.. قصة حرکة الجهاد وسر استهداف إسرائیل لها بحربها الأخیرة»، وبگاه عربی پست.
- ↑ «حدث الساعة.. معلومات تهمک معرفتها عن الجهاد الإسلامی التی أنجبت أسری عملیة جلبوع»، وبگاه شبکه خبری الجزیره، تاریخ درج مطلب: ۱۷ شهریور ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید: ۹ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «إلی جانب کتائب القسام ما هی أبرز الحرکات المسلحة فی غزة»، وبگاه شبکه خبری BBC، تاریخ درج مطلب: ۱۶ مهر ۱۴۰۲ش، تاریخ بازدید: ۱۰ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «حرکة الجهاد الإسلامی»، وبگاه TRT عربی.
- ↑ «حدث الساعة.. معلومات تهمک معرفتها عن الجهاد الإسلامی التی أنجبت أسری عملیة جلبوع»، وبگاه شبکه خبری الجزیره، تاریخ درج مطلب: ۱۷ شهریور ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید: ۹ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «حدث الساعة.. معلومات تهمک معرفتها عن الجهاد الإسلامی التی أنجبت أسری عملیة جلبوع»، وبگاه شبکه خبری الجزیره، تاریخ درج مطلب: ۱۷ شهریور ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید: ۹ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «نشأت بمصر، ولعبت دوراً کبیراً بالانتفاضة.. قصة حرکة الجهاد وسر استهداف إسرائیل لها بحربها الأخیرة»، وبگاه عربی پست، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۹ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «نشأت بمصر، ولعبت دوراً کبیراً بالانتفاضة.. قصة حرکة الجهاد وسر استهداف إسرائیل لها بحربها الأخیرة»، وبگاه عربی پست، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۹ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «نشأت بمصر، ولعبت دوراً کبیراً بالانتفاضة.. قصة حرکة الجهاد وسر استهداف إسرائیل لها بحربها الأخیرة»، وبگاه عربی پست، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۹ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ الشریف، «حرکة الجهاد الإسلامی فی فلسطین»، وبگاه مرکز مطالعات فلسطین، تاریخ درج مطلب: ۲۹ آبان ۱۳۹۸ش، تاریخ بازدید: ۱۳ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «ما هی حرکة "الجهاد الإسلامی" التی تتهمها إسرائیل بقصف المستشفی المعمدانی فی غزة؟»، وبگاه فرانس۲۴.
- ↑ «رویکرد جهاد اسلامی فلسطین در مبارزه با اسرائیل و تفاوتهایش با حماس در چیست؟»، وبگاه یورونیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۷ مهر ۱۴۰۲ش، تاریخ بازدید: ۱۴ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «ما هی حرکة "الجهاد الإسلامی" التی تتهمها إسرائیل بقصف المستشفی المعمدانی فی غزة؟»، وبگاه فرانس۲۴.
- ↑ «درباره جهاد اسلامی فلسطین و گردانهای قدس چه میدانیم؟»، وبگاه شبکه خبری یورو نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۵ مرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۱۰ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «حرکة الجهاد الإسلامی»، وبگاه TRT عربی، تاریخ درج مطلب: ۲۰ مهر ۱۴۰۲ش، تاریخ بازدید: ۱۰ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ ابو طه، «تأثیر امام خمینی و انقلاب اسلامی در اندیشه و عملکرد جنبش جهاد اسلامی فلسطین»، پورتال امام خمینی، تاریخ درج مطلب: ۳۰ خرداد ۱۳۹۶ش، تاریخ بازدید: ۱۱ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ عربسرخی، «جنبش جهاد اسلامی فلسطین از آغاز تا امروز»، وبگاه جمعیت دفاع از ملت فلسطین، تاریخ درج مطلب: ۹ اردیبهشت ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید: ۱۰ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ ابو طه، «تأثیر امام خمینی و انقلاب اسلامی در اندیشه و عملکرد جنبش جهاد اسلامی فلسطین»، پورتال امام خمینی، تاریخ درج مطلب: ۳۰ خرداد ۱۳۹۶ش، تاریخ بازدید: ۱۱ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ ابو طه، «تأثیر امام خمینی و انقلاب اسلامی در اندیشه و عملکرد جنبش جهاد اسلامی فلسطین»، پورتال امام خمینی، تاریخ درج مطلب: ۳۰ خرداد ۱۳۹۶ش، تاریخ بازدید: ۱۱ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ ابو طه، «تأثیر امام خمینی و انقلاب اسلامی در اندیشه و عملکرد جنبش جهاد اسلامی فلسطین»، پورتال امام خمینی، تاریخ درج مطلب: ۳۰ خرداد ۱۳۹۶ش، تاریخ بازدید: ۱۱ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «فی حوار مع الجزیرة نت خالد البطش یوضح مکاسب الجهاد من الحرب ودور حماس والعلاقة مع إیران»، وبگاه شبکه خبری الجزیره، تاریخ درج مطلب: ۲۲ مرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۹ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «فی حوار مع الجزیرة نت خالد البطش یوضح مکاسب الجهاد من الحرب ودور حماس والعلاقة مع إیران»، وبگاه شبکه خبری الجزیره، تاریخ درج مطلب: ۲۲ مرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۹ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «حدث الساعة.. معلومات تهمک معرفتها عن الجهاد الإسلامی التی أنجبت أسری عملیة جلبوع»، وبگاه شبکه خبری الجزیره، تاریخ درج مطلب: ۱۷ شهریور ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید: ۹ آبان ۱۴۰۲ش.
- ↑ «حدث الساعة.. معلومات تهمک معرفتها عن الجهاد الإسلامی التی أنجبت أسری عملیة جلبوع»، وبگاه شبکه خبری الجزیره، تاریخ درج مطلب: ۱۷ شهریور ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید: ۹ آبان ۱۴۰۲ش.
پیوند به بیرون
- تأثیر جمهوری اسلامی ایران بر شکلگیری گروه جهاد اسلامی در فلسطین
- روابط جمهوری اسلامی ایران با جنبشهای مقاومت اسلامی فلسطین (با تأکید بر جنبش جهاد اسلامی)
1405/06/21
به روز رسانی : 1405/06/07
تعداد بازدید: 0
