مرتضی سرهنگی

مرتضی سرهنگی
	مرتضی سرهنگی
اطلاعات شخصی
تاریخ تولد	۱۲ آذر ۱۳۳۲ ‏(۷۲ سال)
ملیت	ایرانی
زبان مادری	فارسی
محل تولد	تهران
اطلاعات هنری
شروع فعالیت هنری	با نوشتن گزارش و مصاحبه در روزنامه جمهوری اسلامی
کتاب‌ها	اسرار جنگ تحمیلی به روایت اسرای عراقی; اسم من پلاک است; اسم من چفیه است; اسم من خاکریز است; پابه‌پای باران;
زبان آثار	فارسی
موضوع آثار	انقلاب اسلامی ایران . دفاع مقدس
اطلاعات ارتباطی
آدرس اینستاگرام	morteza.sarhangi1

مرتضی سرهنگی (زاده ۱۲ آذر ۱۳۳۲ در تهران) نویسنده، روزنامه‌نگار، پژوهشگر و از چهره‌های سرشناس ادبیات پایداری و دفاع مقدس است. او دارای نشان درجه یک فرهنگ و هنر و از جمله آغازگران ادبیات پایداری در تاریخ ادبیات معاصر ایران است و در سال ۱۳۹۳ به‌عنوان چهره هنر انقلاب تجلیل شده است.

سرهنگی فعالیت حرفه‌ای خود را با نوشتن گزارش و مصاحبه در روزنامه جمهوری اسلامی شروع کرد. در طول فعالیت رسانه‌ای خود نیز به‌مدت ۸ سال سردبیر هفته‌نامه کیهان بود که از جمله رسانه‌های جریان‌ساز و مورد توجه در دوران فعالیت خود به‌شمار می‌رفت.

نقطه عطف فعالیت فرهنگی سرهنگی اما به تأسیس دفتر ادبیات و هنر مقاومت در حوزه هنری انقلاب اسلامی در سال ۱۳۶۷ باز می‌گردد. جایی که به همراهی هدایت‌الله بهبودی تصمیم می‌گیرند تمرکز خود را بر ثبت خاطرات و اتفاقات مختلف سال‌های دفاع مقدس بگذارند و با شکل دادن زیرساخت‌های مطالعاتی و پژوهشی، از منظرهای مختلف فرهنگی و ادبی، وقایع و فرهنگ دفاع مقدس را ثبت کنند.

این دفتر آغاز مسیر شکل‌گیری هزاران عنوان کتاب و رمان و داستان و تاریخ شفاهی درباره تاریخ دفاع مقدس است که به مرور به یکی از ارکان مهم ادبیات معاصر ایران تبدیل شده و «ادبیات پایداری» نام گرفت.

سرهنگی در کنار هدایت‌الله بهبودی یکی از مؤسسان این‌گونه ادبیات معاصر و ثبت هزاران خاطره و نگارش صدها کتاب درباره تاریخ دفاع مقدس از منظرهای مختلف ادبی، داستانی، پژوهشی و خاطرات خودنوشت بود. او در دفتر ادبیات و هنر مقاومت بیش از ۷۰۰ کتاب را کارشناسی و نظارت کرد، ۴۵ فیلم مستند را از منظر متن بررسی و اصلاح کرد، از آثار مهم و جریان‌ساز سینمایی مانند «مزرعه پدری» رسول ملاقلی‌پور و «اتوبوس شب» کیومرث پوراحمد به‌عنوان مشاور فیلمنامه حضور داشت و در رویدادهای مختلف ادبی، فرهنگی و پژوهشی به‌عنوان داور یا عضو هیئت‌علمی حضور یافت.

افزون‌بر آن، سرهنگی خود نیز ۳۶ کتاب به رشته تحریر درآورده که از این جمله می‌توان به مجموعه ۸ جلدی «اسرار جنگ تحمیلی به روایت اسرای عراقی»، سه گانه «اسم من...»، «پا به پای باران»، «پاره‌هایی از آن چه اتفاق افتاد» اشاره کرد

او در سال‌های اخیر و علاوه‌بر تمرکز بر مفهوم مقاومت در تاریخ قرون اخیر ایران، اتفاقات دهه اخیر را هم از منظر مقاومت مورد توجه قرار داده و آثاری را در این عرصه خلق کرده که کتاب «قاسم به روایت مرتضی سرهنگی» زندگی‌نامه جامع مستند سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی از این دسته است.

سرهنگی در میان اهالی فرهنگ و ادبیات و همچنین رزمندگان دفاع مقدس جایگاه مورد احترامی دارد و مخافل تجلیل متعددی برای او گرفته شده است. آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران درباره او می‌گوید: «اگر بنده شاعر بودم در مدح آقای سرهنگی قصیده می‌ساختم؛ حقیقتاً جا دارد»

سرهنگی در این سال‌ها جوایز متعددی را دریافت کرد که از این دست می‌توان به کسب مقام اول کتاب سال دفاع مقدس اشاره کرد.

زندگی و فعالیت تخصصی

مرتضی سرهنگی، فرزند بیوک‌خان و مریم خوش‌پی، از هفت سالگی به همراه خانواده‌اش در محله چهارصد دستگاه نازی‌آباد ساکن بوده و در همین محل مدرک دیپلم خود را اخذ کرده است. پس از گذراندن دوران سربازی ازدواج کرده و تشکیل خانواده داده است.

سرهنگی فعالیت حرفه‌ای خود را با نوشتن گزارش و مصاحبه در روزنامه جمهوری اسلامی شروع کرده است.^[۱] او در تیر ماه ۱۳۶۷ با همراهی هدایت‌الله بهبودی دفتر ادبیات و هنر مقاومت را در حوزهٔ هنری سازمان تبلیغات اسلامی بنیان‌گذاری کردند. در سال۱۳۷۵ مرتضی سرهنگی عضو شورای سردبیری روزنامه ایران شد و اکنون مدیر دفتر ادبیات و هنر مقاومت و مرکز مطالعات و تحقیقات فرهنگ و ادب پایداری است.^[۲]

فعالیت‌های دیگری نیز برای مرتضی سرهنگی برشمرده شده که برخی از آن‌ها عبارت است از:

سردبیر هفته‌نامه کمان با انتشار دویست شماره در هشت سال
کارشناسی و نظارت بیش از ۷۰۰ عنوان کتاب و آثار منتشره دفتر ادبیات و هنر مقاومت
محقق و نویسنده گفتار متن ۴۵ فیلم مستند دربارهٔ دفاع رساله
سردبیری ۲۰۰ شماره نشریه کمان به مدیر مسئولی هدایت‌الله بهبودی
مشاور فیلم‌نامه مزرعه پدری به کارگردانی رسول ملاقلی‌پور
یکی از مشاوران فیلم‌نامه اتوبوس شب به کارگردانی کیومرث پوراحمد
مدیر علمی برتر در هفته کتاب به سال۱۳۸۷
داور در دو جشنواره فیلم مستند شهید آوینی به سال‌های ۱۳۸۶ و ۱۳۹۰
داور تئاتر مقاومت در سال ۱۳۹۴
داور بخش مستندنگاری جایزه ادبی جلال آل‌احمد در سال ۱۳۹۶
تدریس مستندنگاری در کارگاه‌های آموزش خاطره‌نویسی به سال‌های ۱۳۸۵ و ۱۳۹۶
کارشناسی و نظارت کتاب‌های کنگره بزرگداشت شهدای استان‌های کرمان و سیستان و بلوچستان

آثار

مرتضی سرهنگی توانسته است ۳۶ عنوان کتاب پیرامون دفاع مقدس به رشته تحریر درآورد که برخی از آن‌ها عبارت است از:

اسرار جنگ تحمیلی به روایت اسرای عراقی، ۸ جلد، ۱۳۶۳تا۱۳۷۰
اسم من پلاک است، ۱۳۸۰
اسم من چفیه است، ۱۳۷۲
اسم من خاکریز است، ۱۳۸۰
پابه‌پای باران: دو گزارش از خرمشهر، مشترک با هدایت‌الله بهبودی، ۱۳۶۹
حرف ما: گزیده سرمقاله‌های کمان، ۱۳۸۷
خانه کوچک، زندگی بزرگ: گفت‌وگو با پروین داعی‌پور، همسر سردار شهید حسن باقری، ۱۳۸۲
خرمشهر کو جهان‌آرا: گفت‌وگو با صغرا اکبرنژاد، همسر سردار شهید سید محمد جهان‌آرا، با هدایت‌الله بهبودی، ۱۳۷۹
خرمشهر، خانه رو به آفتاب: گفت‌وگو با صدیقه زمانی، همسر سردار شهید عبدالرضا موسوی، با هدایت‌الله بهبودی و احد گودرزیانی، ۱۳۸۶
ده روز محاصره در قله ویزان: خاطرات یک افسر عراقی، ۱۳۶۹
روزهای خرمشهر، ۱۳۷۶
سفر به قله‌ها: پنج گزارش جنگی، با هدایت‌الله بهبودی و سید یاسر هشترودی، ۱۳۶۷
محرم در اسارت: گزیده خاطرات آزادگان، ۱۳۸۶
مرتضی آیینه زندگی‌ام بود: گفت‌وگو با مریم امینی، همسر شهید سید مرتضی آوینی، با هدایت‌الله بهبودی، ۱۳۷۹
نماز، ولایت، والدین، ۲ جلد، ۱۳۷۷ و ۱۳۷۸
تا پیروزی، مشترک با حمید گروگان، مهدی‌رضا بدلی، سلمان هراتی و مهدی شجاعی، ۱۳۶۷
باغ انگور، باغ سیب، باغ آیینه: گفت‌وگو با صفیه مدرس همسر سردار شهید مهدی باکری، با احد گودرزیانی، ۱۳۷۹
یادهای زلال: خاطرات جنگ، با هدایت‌الله بهبودی، ۱۳۶۹
سفر بر مدار مهتاب، با هدایت‌الله بهبودی
قطعه‌های پابرهنه (نثر ادبی)، با هدایت‌الله بهبودی
منظومه هشت‌ساله (نثر ادبی)، با هدایت‌الله بهبودی
همسفر شقایق: خاطرات همسران فرماندهان شهید استان کرمان، جلد ۱، ۱۳۷۸
همه‌چیز دربارهٔ جنگ، جلد ۱: دانستنی‌های جنگ، ۱۳۸۷
پاره‌هایی از آنچه اتفاق افتاد؛ نظامیان عراقی، ۳ جلد، ۱۳۸۹
هیچ‌کس سرباز به دنیا نمی‌آید!، رسول ملاقلی‌پور؛ طرح و تحقیق از مرتضی سرهنگی، ۱۳۸۷
روشنای خاطره‌ها، ۱۳۹۸
نظام‌نامه حرب: یکصدوده فرمان آیت‌الله بلادی بوشهری برای مبارزان تنگستانی در جنگ جهانی اول، ۱۳۹۵
نامزد گلوله‌ها
قاسم به روایت مرتضی سرهنگی: زندگی‌نامه مستند و جامع سردار شهید حاج قاسم سلیمانی، ۱۴۰۴

جوایز و افتخارات

تکریم و تجلیل از مرتضی سرهنگی در مراسم رونمایی از مستند پرتره متولد آذر
بزرگداشت مرتضی سرهنگی با عنوان راوی عشق در پنجاهمین عصرانه ادبی خبرگزاری فارس با رونمایی از عکس پرتره و تمبر یادبود نمادینِ وی
کتاب اسرار جنگ تحمیلی به‌روایت اسرای عراقی او نیز به عنوان کتاب سال دفاع مقدس انتخاب شد
کسب عنوان مدیر علمی برتر در هفدهمین دوره تجلیل از خادمان نشر در هفته کتاب از سوی خانه کتاب
چهره برتر هنر انقلاب اسلامی در سال۱۳۹۳
دریافت نشان درجه یک هنر در سال۱۳۹۵
کسب مقام اول گزارش برای کتاب پابه‌پای باران (مشترک با هدایت‌الله بهبودی)
کسب مقام اول انتخاب کتاب سال دفاع مقدس برای کتاب اسرار جنگ تحمیلی به روایت اسرای عراقی

بیانات رهبر انقلاب درباره مرتضی سرهنگی

بیانات مقام معظم رهبری در دیدار جمعی از پیشکسوتان جهاد و شهادت و خاطره‌گویان دفتر ادبیات و هنر مقاومت:

اگر بنده شاعر بودم، یقیناً در مدح شماها، در مدح آقای سرهنگی، در مدح آقای بهبودی، در مدح آقای قدمی، در مدح همین خاطره‌سازان و خاطره‌انگیزان قصیده می‌ساختم؛ حقیقتاً جا دارد؛ چون کارِ بسیار بزرگ و بااهمیتی است..... اخیراً از آقای بهبودی و آقای سرهنگی مصاحبه‌ای می‌خواندم، که واقعاً هم همین‌طور است. این آقایان معتقدند که قضایای دوره‌ی دفاع مقدس را بایستی مستند کرد، تبیین کرد، مستدل کرد تا براساس این‌ها آثار هنری به‌وجود بیاید، که کاملاً درست است. اعتقاد من این است که ما هرچه برای دوره‌ دفاع مقدس سرمایه‌گذاری و کار کنیم، زیاد نیست؛ چون ظرفیت هنری و ادبی کشور برای تبیین این دوره، خیلی گسترده، وسیع و عمیق است و از این ظرفیت تاکنون استفاده‌ خوب و درخوری نشده. البته کتاب‌های خوبی نوشته شده، لیکن این رشته باید استمرار پیدا کند.^[۳]