مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی

نام سازمان	مرکز نور
بنیان‌گذار	آیت‌الله خامنه‌ای
بنیادگذاری	۱۳۶۸
زمینه فعالیت	علمی • پژوهشی (رایانه‌ای و نرم‌افزاری)
وضعیت	فعال
ستاد	قم - بلوار جمهوری اسلامی
وابسته به	دفتر رهبری

مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) (تأسیس: ۱۳۶۸) نهادی پژوهشی در قم. این مرکز که در سال ۱۳۶۸ش تأسیس گردید، برای آسان‌نمودن دسترسی به منابع و متون علوم اسلامی، با استفاده از فن‌آوری اطلاعات و تعمیم آن در حوزه‌های علمیه و مجامع فرهنگی داخلی و بین‌المللی، اقدام به پژوهش‌های رایانه‌ای کرده و تولیدات انبوهی در این زمینه از قبیل نرم‌افزارها، پایگاه‌های اطلاع‌رسانی و خدمات رایانه‌ای داشته است.

پیشینه

مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور با دستور آیت‌الله خامنه‌ای در سال ۱۳۶۸ تأسیس شد. این مرکز برای تسهیل دستیابی به منابع و متون دینی و نیز سرعت بخشیدن به امر پژوهش در حوزه علوم اسلامی با بهره‌گیری از فناوری اطلاعات و به کارگیری امکانات رایانه‌ای اقدام به تولیدات خود در این زمینه کرد.^[۱]

معاونت‌ها و بخش‌های مرکز

این مرکز دارای معاونت‌ها و قسمت‌های مختلفی است که عبارتند از:

معاونت بازرگانی و خدمات فرهنگی
معاونت پژوهشی
معاونت فنی
معاونت تهران
معاونت اداری و مالی
ارتباطات بین‌الملل
دفتر مدیریت پروژه
شرکت خدمات نوررایانه سپهر
پژوهشکده فناوری اطلاعات و علوم اسلامی.^[۲]

اهداف و وظایف مرکز

بنابر آنچه در پایگاه اطلاع‌رسانی نور آمده، اهداف و وظایف این مرکز این‌گونه معرفی شده است:

تولید برنامه‌های نرم‌افزاری در زمینه‌های مختلف علوم اسلامی به منظور تحقیق، تبلیغ و اطلاع‌رسانی آموزه‌های دینی در سطوح مختلف تخصصی و عمومی.
بهترین شیوه‌های به‌کار‌گیری ارتباطات شبکه‌های اینترنتی برای دریافت و ارسال اطلاعات مورد نیاز و ارائه خدمات اینترنتی به محققان و مراکز علوم دینی.
استفاده از فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات در جهت اهداف مرکز.
انجام تحقیقات لازم برای استفاده در نرم‌افزارهای تولیدی و شبکه‌های اینترنتی.
انتشار کتب (به ویژه نسخه‌های قدیمی و خطی)، مجلات و جزوات مربوط به برنامه‎‌ها و اطلاعات تولید شده به صورت الکترونیکی یا مکتوب.
آموزش کامپیوتر و نرم‌افزارهای پژوهشی و روش‌های اطلاع‌رسانی به پژوهشگران علوم اسلامی به میزان مورد نیاز.
ارائه خدمات کامپیوتری نرم‌افزاری و سخت‌افزاری به محققان علوم اسلامی.
شناسایی، تقویت و ترویج عوامل رشد و توسعه فرهنگِ استفاده بهینه از فن‌آوری کامپیوتری و توسعه و تعمیم آن در حوزه‌های علمی و فرهنگ دینی عمومی.
همکاری با دستگاه‌ها و نهادهای پژوهشی، کامپیوتری و فرهنگی به منظور تبادل تجارب موجود در مدیریت محتوا، تولید نرم‌افزارهای مورد نیاز و تأسیس پایگاه‌ها و مراکز اطلاع‌‌رسانی و عرضه خدمات نرم‌افزاری به مؤسسات و نهادهای مذکور.^[۳]

نرم‌افزارها

فهرست برخی نرم‌افزارهای مرکز نور در موضوعات مختلف از این قرار است:

آثار اندیشمندان و بزرگان
آثار مؤسسات و نشریات
آموزش
اخلاق و عرفان
ادعیه و مناجات
اصول فقه
تاریخ و فرهنگ
حدیث و علوم حدیث
حقوق و سیاست
خانواده و مشاوره
رجال، تراجم و کتابشناسی
ادبیات، لغت و قواعد
طب
عقاید و کلام
فقه و احکام
قرآن و علوم قرآن
کاربردی
معصومان علیهم‌السلام
منطق و فلسفه
نجوم و جغرافیا.^[۴]

وب‌سایت‌ها

پایگاه‌‎های اینترنتی مرکز نور در حوزه‌های مختلف از عبارتند از:

نورمَگْزْ - وبگاه مجلات تخصصی
نورلایْبْ - کتابخانه دیجیتال نور
سمیم نور- سامانه مشابه یاب متون
حوزه نِتْ - اطلاع رسانی معارف دینی
اندیشوران - بانک اطلاعات محققان حوزوی
ویکی نور - دانشنامه تخصصی کتاب‌شناسی و زندگی‌نامه
متن‌کاوی نور
جامع الاحادیث
نورنگ - زمینه‌های تصویری اسلامی، ایرانی
آی نجوم - پایگاه نجوم در اسلام و ایران
پژوهیار - سازماندهی و استناددهی منابع
سَداد نور (سامانه دسترسی از دور)
امام علی علیه‌السلام.^[۵]
نور قرآن - بزرگترین پایگاه قرآنی جهان اسلام

نمایشگاه‌های دائمی نور

قم، ابتدای بلوار امین، بلوار جمهوری اسلامی، ساختمان مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، تلفن: ۳۲۱۲۰۱۸۲-۰۲۵
تهران، خیابان قائم‌مقام فراهانی، روبروی سازمان کشتیرانی، کوچه ۲۲، کوی شهرام، پلاک ۶، طبقه ۲، تلفن: ۸۸۳۰۵۲۸۹-۰۲۱
مشهد، خیابان آیت‌الله بهجت، بین کوچه ۵ و۷، پلاک ۴۷۰، تلفن: ۳۲۲۳۶۱۰۶