چهاردهمین دورهٔ جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم فجر از ۲ تا ۱۱ اسفند ۱۳۷۴ در تهران برگزار شد. دبیر این دوره عزت‌الله ضرغامی، معاون امور سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بود و جشنواره زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و با همکاری بنیاد سینمایی فارابی برگزار شد.
این دوره به‌دلیل هم‌زمانی دههٔ فجر با ماه رمضان، برای نخستین بار در تقویم جشنواره از بازهٔ معمول ۱۲ تا ۲۲ بهمن خارج شد و در اسفندماه برگزار گردید.
در بخش مسابقهٔ سینمای ایران ۴۱ فیلم و در بخش مسابقهٔ فیلم‌های اول و دوم ۲۲ فیلم حضور داشتند. از جمله آثار بخش اصلی می‌توان به «پدر» ساختهٔ مجید مجیدی، «بازمانده» ساختهٔ سیف‌الله داد، «گبه» و «نون و گلدون» ساختهٔ محسن مخملباف، «خواهران غریب» ساختهٔ کیومرث پوراحمد، «لیلی با من است» ساختهٔ کمال تبریزی، «ضیافت» ساختهٔ مسعود کیمیایی، «برج مینو» و «بوی پیراهن یوسف» ساختهٔ ابراهیم حاتمی‌کیا و «سفر به چزابه» و «نجات‌یافتگان» ساختهٔ رسول ملاقلی‌پور اشاره کرد.
در بخش جوایز، «پدر» با دریافت چهار سیمرغ بلورین، از جمله سیمرغ بلورین بهترین فیلم، بیشترین تعداد جوایز اصلی را به خود اختصاص داد. این فیلم همچنین با ۱۰ عنوان نامزدی، در شمار نامزدشده‌ترین آثار این دوره قرار گرفت. سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی به کیومرث پوراحمد برای «خواهران غریب» و سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه به کمال تبریزی و رضا مقصودی برای «لیلی با من است» رسید.
جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران به «بازمانده» ساختهٔ سیف‌الله داد تعلق گرفت و «دایرهٔ سرخ» ساختهٔ جمال شورجه نیز دیپلم افتخار بهترین فیلم را دریافت کرد. در بخش بازیگری، محمد کاسبی برای «پدر» و فاطمه گودرزی برای «غزال» برگزیده شدند. پرویز پرستویی برای «لیلی با من است» و افسانه بایگان برای «خواهران غریب» نیز دیپلم افتخار دریافت کردند.
چهاردهمین دوره در کنار بخش‌های رقابتی، مجموعه‌ای از برنامه‌های جنبی و بین‌المللی را نیز دربر گرفت. بزرگداشت فریتس لانگ و نمایش فیلم‌هایی از سینمای جهان، از جمله «رهایی از شاوشنگ» ساختهٔ فرانک دارابونت و «هفت» ساختهٔ دیوید فینچر، از برنامه‌های این دوره بود. همچنین بخش‌هایی با تمرکز بر سینمای گرجستان، هند و انگلستان و نمایش‌های ویژه برگزار شد.
اعضای هیئت داوران در مسابقه سینمای ایران شامل مسعود جعفری جوزانی، محمد رجبی، خسرو سینایی، جواد شمقدری و نادر طالب‌زاده بوده است.
برگزاری
چهاردهمین دورهٔ جشنواره در شرایطی برگزار شد که مدیریت سینمای ایران دستخوش تغییر شده بود. عزت‌الله ضرغامی در این دوره علاوه بر مسئولیت معاونت امور سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، دبیر جشنواره نیز بود. سیدمصطفی میرسلیم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی وقت بود.
مهم‌ترین تغییر در تقویم جشنواره، جابه‌جایی زمان برگزاری بود. به‌دلیل هم‌زمانی دههٔ فجر با ماه رمضان، جشنواره در بهمن برگزار نشد و از ۲ تا ۱۱ اسفند ۱۳۷۴ در تهران برگزار شد. این تغییر در تقویم برگزاری از ویژگی‌های متمایز چهاردهمین دوره بود.
در این دوره، ۴۱ فیلم در بخش مسابقهٔ سینمای ایران به رقابت پرداختند؛ این تعداد در تاریخ برگزاری جشنواره رقم قابل توجهی بود و در منابع تاریخی جشنواره به‌عنوان رکورد این دوره ثبت شده است. در بخش مسابقهٔ فیلم‌های اول و دوم نیز ۲۲ فیلم حضور داشتند.
از بخش‌های رقابتی و جنبی جشنواره در این دوره می‌توان به مسابقهٔ سینمای ایران، مسابقهٔ فیلم‌های اول و دوم، مسابقهٔ مواد تبلیغی فیلم‌ها، جشنوارهٔ جشنواره‌ها، نمایش‌های ویژه، سینمای یک سرزمین با تمرکز بر گرجستان، سینما و ادبیات هند و انگلستان، بزرگداشت فریتس لانگ، «مردانی با دوربین‌های فیلم‌برداری» و «چشم‌انداز سینمای مستند» اشاره کرد.
فرهنگسرای بهمن و فرهنگسرای ارسباران نیز در فعالیت‌های سینمایی این دوره مورد استفاده قرار گرفتند. فرهنگسرای بهمن از سال ۱۳۷۰ فعالیت خود را آغاز کرده بود و فرهنگسرای ارسباران در آبان ۱۳۷۴ تأسیس شد.
بخش‌های جنبی
بزرگداشت شهید سیدمرتضی آوینی: در بخشی با عنوان «مروری بر مستندهای دفاع مقدس»، ۱۳ فیلم از مجموعهٔ «روایت فتح» به نمایش درآمد. همچنین ۳ فیلم مستند دفاع مقدسی از نادر طالب‌زاده و ۲ فیلم از جواد شمقدری (که هر دو در این دوره از اعضای هیئت داوران بودند) در این بخش به نمایش درآمدند.
فیلم‌های خارجی: بیش از ۱۸۰ فیلم خارجی از ۳۲ کشور در بخش‌های مختلف غیررقابتی به نمایش درآمدند. از جملهٔ فیلم‌های شاخص در بخش «جشنواره جشنواره‌ها» فیلم «رهایی از شاوشنک» ساختهٔ فرانک دارابونت و در بخش «نمایش‌های ویژه» فیلم‌های «هنری پنجم» ساختهٔ کنت برانا و «هفت» ساختهٔ دیوید فینچر به نمایش درآمدند. همچنین منتخبی از فیلم‌های سینمای هند، گرجستان و انگلستان به نمایش گذاشته شد.
برگزیدگان
● بهترین فیلم: «پدر» (مجید مجیدی، محصول مرکز گسترش سینمای تجربی).
● جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران: «بازمانده» (سیف‌الله داد). ● دیپلم افتخار: «دایره سرخ» (جمال شورجه).
● بهترین کارگردانی: کیومرث پوراحمد برای فیلم «خواهران غریب».
● بهترین فیلمنامه: کمال تبریزی و رضا مقصودی برای فیلم «لیلی با من است».
● بهترین بازیگر نقش اصلی مرد: محمد کاسبی برای فیلم «پدر». ● دیپلم افتخار: پرویز پرستویی برای فیلم «لیلی با من است».
● بهترین بازیگر نقش اصلی زن: فاطمه گودرزی برای فیلم «غزال». ● دیپلم افتخار: افسانه بایگان برای فیلم «خواهران غریب». ● تقدیر: سلما مصری برای فیلم «بازمانده».
● بهترین بازیگر نقش مکمل مرد: حسین یاری برای فیلم «آخرین مرحله».
● بهترین بازیگر نقش مکمل زن: پریوش نظریه برای فیلم «پدر».
● بهترین فیلم اول: «دکل» (عبدالحسین برزیده، محصول مرکز گسترش سینمای تجربی).
● بهترین فیلم دوم: «پدر» (مجید مجیدی، محصول مرکز گسترش سینمای تجربی).
● جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران فیلم‌های اول و دوم: «قصه‌های بازار» (عبدالله علیمراد).
● رکورددار بیشترین نامزدی: فیلم «پدر» به کارگردانی مجید مجیدی، با ۱۰ رشتهٔ نامزدی.
داوری
• هیئت داوران بخش مسابقهٔ سینمای ایران: مسعود جعفری‌جوزانی، محمد رجبی، خسرو سینایی، جواد شمقدری و نادر طالب‌زاده
• هیئت انتخاب: سیدمجید پورطباطبایی، مسعود ترقی‌جاه، سیدعلی‌اکبر حجازی، سیدحسن خامنه‌ای، سیدعلیرضا سجادپور، محمد شریعتی، ناصر عنصری، اصغر فهیمی‌فر، حمید کاظمی، محمدهادی کریمی، علیرضا محسنی، مجتبی مشیری و اکبر نبوی
● رکورددار بیشترین جایزه: فیلم «پدر» به کارگردانی مجید مجیدی، با ۴ سیمرغ بلورین.
