بیست‌ویکمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در ۱۸ بهمن ۱۳۸۲ در تالار وحدت تهران برگزار شد. در این دوره، ۹۲۶۶ اثر در ۱۰ شاخه مورد بررسی قرار گرفتند که بیشترین تعداد آثار مربوط به شاخه ادبیات با ۴۲۱۹ اثر و پس از آن علوم کاربردی با ۱۵۲۰ اثر و دین با ۱۱۱۷ اثر بود. در پایان، ۲۲ اثر با حضور ۳۲ نویسنده، چهار مترجم و دو مصحح به‌عنوان آثار برگزیده معرفی شدند و از ۴۳ اثر دیگر نیز تقدیر به عمل آمد. ۱۹ مؤسسه انتشاراتی نیز در میان برگزیدگان این دوره قرار گرفتند.
برگزاری
بیست‌ویکمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در ۱۸ بهمن ۱۳۸۲ در تالار وحدت تهران برگزار شد.
در آیین بیست‌ویکمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، پیش از اهدای جوایز، ضیا موحد، قاسم کاکایی و کریستین ژامبه، برگزیدگان حوزه‌های فلسفه و روان‌شناسی و مطالعات اسلامی، درباره آثار برگزیده خود و جایزه کتاب سال سخنرانی کردند. پس از آن، احمد مسجدجامعی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، گزارشی آماری از روند انتشار کتاب در ایران پیش و پس از انقلاب اسلامی ارائه داد.
سیدمحمد خاتمی، رئیس‌جمهوری وقت، سخنران پایانی مراسم بود. او در سخنان خود با تأکید بر اینکه افزایش شمار عناوین منتشرشده به‌تنهایی بیانگر پیشرفت فرهنگی نیست، بر ضرورت تولید علم، نوآوری، توجه به ترجمه به‌عنوان ابزاری برای پیشرفت و پرهیز از تکرار در تولیدات علمی و فرهنگی تأکید کرد. خاتمی همچنین آزادی اندیشه و بیان و استمرار مردم‌سالاری را از عوامل مؤثر بر تولید علم و فرهنگ دانست. (بیست‌ویکمین کتاب سال)
ارزیابی آثار
آثار شرکت‌کننده بر اساس موضوع در ۱۰ شاخه دسته‌بندی و ارزیابی شدند. در شاخه کلیات ۱۳۰ اثر، در فلسفه و روان‌شناسی ۴۵۴ اثر، در دین ۱۱۱۷ اثر، در علوم اجتماعی ۹۵۸ اثر، در زبان ۱۸۲ اثر، در علوم خالص ۲۷۲ اثر، در علوم کاربردی ۱۵۲۰ اثر، در هنر ۴۱۷ اثر، در ادبیات ۴۲۱۹ اثر و در تاریخ و جغرافیا ۴۹ اثر حضور داشتند.
در مجموع، ۲۲ اثر به‌عنوان آثار برگزیده دوره معرفی شدند. این آثار به ۳۲ نویسنده، چهار مترجم و دو مصحح تعلق داشتند و ۱۹ مؤسسه انتشاراتی نیز در میان برگزیدگان قرار گرفتند. افزون‌بر آثار برگزیده، ۴۳ اثر نیز در این دوره مورد تقدیر قرار گرفتند.
برگزیدگان
بخش | شاخه | عنوان کتاب | پدیدآورنده(ها) | ناشر |
|---|---|---|---|---|
کلیات | احمد منزوی | |||
نویسنده: اسماعیل سعادت، احمد سمیعی، ابوالحسن نجفی سرپرست: رضا سیدحسینی | ||||
دین | موسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی | |||
نویسنده: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی زیرنظر: علی اکبر رشاد | مرکز نشر آثار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی | |||
دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری | ||||
دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری | ||||
ربا (پیشینه تاریخی ربا، ربا در قرآن و سنت، انواع ربا و فرار از ربا) | موسسه بوستان کتاب | |||
فلسفه و روانشنانسی | وحدت وجود به روایت ابن عربی و مایستر اکهارت | قاسم کاکائی با همکاری: مرکز بین‌المللی گفتگوی تمدن‌ها | هرمس | |
پژوهش‌هایی دربارهٔ محمد غزالی و فخر رازی | نصرالله پورجوادی | مرکز نشر دانشگاهی | ||
تاریخ جنون | نویسنده: میشل فوکو ترجمه: فاطمه ولیانی | هرمس | ||
منطق موجهات | ضیاء موحد | هرمس | ||
آرای دانشمندان مسلمان در تعلیم و تربیت و مبانی آن | نویسنده: بهروز رفیعی زیرنظر: علیرضا اعرافی | پژوهشکده حوزه و دانشگاه و | ||
علوم خاص | فرهنگ کشاورزی و منابع طبیعی | فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران | ||
علوم کاربردی | شیشه، ساختار، خواص و کاربرد | واهاک مارقوسیان | مرکز انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران | |
ادبیات | زبان | فرهنگ بزرگ سخن | ویراستار: کمال اجتماعی‌جندقی زیرنظر: حسن انوری نویسنده: جمیله اخیانی | سخن |
شعر | دیوان ظهیرالدین فاریابی | تحقیق و تصحیح: امیرحسن یزدگردی و علی‌اصغر دادبه | ||
هنر | موسیقی | روش نوین مبانی اجرای موسیقی | ویراستار: غلام‌محمد قره‌چمنی نویسنده: شریف لطفی | |
کودک و نوجوان | آشنایی با صنعت چاپ | اسماعیل دمیرچی | ||
داستان | روز خشم (روایت داستانی از زندگی حجر بن عدی) | سینا علوی | ||
داستان | هلی فسقلی در سرزمین غولها | شکوه قاسم‌نیا | نشر پیدایش | |
داستان | کوله پشتی ات کجاست؟ | عرفان نظرآهاری | کتابهای پروانه |
شایستگان تقدیر
عنوان | پدیدآورنده(ها) | ترجمه | ناشر | سال | جایزه | بخش |
|---|---|---|---|---|---|---|
معرفت و معنویت | سید حسین نصر | انشالله رحمتی | دفتر پژوهش و نشر سهروردی، با همکاری مرکز بین‌المللی گفت و گوی تمدن‌ها | ۱۳۸۰ | شایسته تقدیر | فلسفه اسلامی |
از مدرنیسم تا پست مدرنیسم | لارنس کهون | عبدالکریم رشیدیان و دیگران | نی | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | فلسفه غرب |
فلسفه علم در قرن بیستم | دانالد گیلیس | حسن میانداری | سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها؛ مؤسسه فرهنگی طه | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | فلسفه غرب |
درآمدی بر فلسفه طب | هنریک ولف، استیگ آندرپدرسون، ریین روزنبرگ | همایون مصلحی | طرح نو | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | فلسفه غرب |
شیوه‌های تغییر رفتار | ریموند میلتن برگر | علی فتحی آشتیانی، هادی عظیمی | سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | روان‌شناسی |
تاریخ امام حسین (ع) | سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی | سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، دفتر انتشارات کمک آموزشی | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | سیره معصومین | |
نقش تقیه در استنباط | نعمت‌الله صفری | بوستان کتاب قم | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | فقه و اصول | |
شبهات و ردود حو القرآن الکریم | مؤسسه التمهید | ۱۴۲۳ق | شایسته تقدیر | علوم قرآنی | ||
پژوهشی در اعجاز علمی قرآن | محمدعلی رضایی | کتاب مبین | ۱۳۸۰ | شایسته تقدیر | علوم قرآنی | |
دربارهٔ تقسیم کار اجتماعی | امیل دورکیم | باقر پرهام | نشرمرکز | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | جامعه‌شناسی |
قدرت جامعه مدنی و مطبوعات | هادی خانیکی | طرح نو | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | جامعه‌شناسی | |
نظریه رفاه (سیاست اجتماعی چیست؟) | تونی فیتنر پتریک | هرمز همایون پور | مؤسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | جامعه‌شناسی |
خلیج فارس و مسائل آن | بیژن اسدی | سازمان مطالعه و تدوین علوم انسانی دانشگاه‌ها | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | علوم سیاسی | |
اقتصاد منابع تجدید شونده | مجید احمدیان | سازمان مطالعه و تدوین علوم انسانی دانشگاه‌ها | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | اقتصاد | |
اقتصادسنجی کاربردی (رویکردهای نوین) | حمید ابریشمی | دانشگاه تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | اقتصاد | |
حسابداری صنعتی | عزیز عالی ور | عزیز عالی ور | سازمان حسابرسی، مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | حسابداری |
فرهنگ اصطلاحات دوره قاجار، قشون و نظمیه | یحیی مدرسی، حسین سامعی، زهرا صفوی | دفتر پژوهش‌های فرهنگی | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | زبان فارسی | |
تراز دگرگونی‌های آوایی: جستاری در واج‌شناسی در زمانی | آندره مارتینه | هرمز میلانیان | هرمس | ۱۳۸۰ | شایسته تقدیر | زبان‌شناسی |
آنالیز عددی | دیوید کینکید، وارد چنی | فائزه توتونیان، منصور صائمی | دانشگاه امام رضا (ع) | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | ریاضیات |
زمین‌شناسی پوسته اقیانوسی: پترولوژی و دینامیک درونی | تیری ژوتو، رنه موری | علی درویش زاده | دانشگاه تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | زمین‌شناسی |
پاتولوژی تومورها (ج۶:پاتولوژی تومورهای استخوان و مفاصل) | پرویز دبیری | انستیتو تحقیقات علمی بیولوژی مولکولی و بیوفیزیک ایران | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | پزشکی | |
اصول تشخیصی و درمانی بیماری‌های پستان | معصومه گیتی، الهام رحیمیان، علی عرب خردمند | رضوان پرتو | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | پزشکی | |
آسیب‌شناسی سیستماتیک ماهی | هیو ویلیام فرگوسن | داور شاهسونی، احمدرضا موثقی | دانشگاه فردوسی | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | دامپزشکی |
اصول مهندسی نورد | محمد محسن مشکسار | بی نا (دانشگاه شیراز) | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | مواد و معدن | |
عملیات گرمایی، ساختار و خواص آلیاژهای غیر آهنی | چارل ار. بروکس | اردشیر طهماسبی | مرکز نشر دانشگاهی | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | مواد و معدن |
بررسی هارمونیکی سیستم‌های قدرت | جوز آریلاگا، بروس س. اسمیت، نویل ر. واتسن، آلن ر. وود | محمدعلی شرکت معصوم | دانشگاه علم و صنعت ایران | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | برق |
ترمودینامیک با نگرش مهندسی | یونس ای. سنجل، میشل ای. بولز | بهرام پوستی | زنجان: دانشگاه زنجان، تهران: مرکز خدمات فرهنگی سالکان | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | مکانیک |
مهندسی زلزله (مبانی و کاربردی) | حسن مقدم | فرهنگ | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | عمران | |
مواد پلاستیک | جی.ای. بریدسون | حسین امیدیان، مهدی وفائیان | مرکز نشر دانشگاهی | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | عمران |
عملیات واحد مهندسی شیمی | وارن ال. مک کیب، جولیان سی. اسمیت، پتر هریوت | علی اصغر حمیدی، داوود رشتچیان، محمدمهدی منتظررحمتی | مرکز نشر دانشگاهی | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | مهندسی شیمی |
زیست سنجی (بیومتری) جنگل | محمود زبیری | دانشگاه تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | کشاورزی | |
تأثیر محیط بر فعایت‌های ورزشی | لارنس ای. آرمسترانگ | عباسعلی گائینی، محمدرضا حامدی نیا، مریم کوشکی | سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | ورزش |
فیزیولوژی ورزش و فعالیت بدنی | جک اچ. ویلمور، دیوید ال. کاستیل | ضیاء معینی و دیگران | مبتکران | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | ورزش |
جستارهای شاهنامه پژوهی و مباحث دیگر ادبی | محمود امیدسالار | بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | تاریخ و نقد ادبی | |
شرح جامع مثنوی معنوی | کریم زمانی | مؤسسه انتشارات اطلاعات | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | تاریخ و نقد ادبی | |
داستان دگردیسی (روند دگرگونی‌های شعر نیما یوشیج) | سعید حمیدیان | نیلوفر | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | تاریخ و نقد ادبی | |
مائده‌های زمینی و مائده‌های تازه | آندره ژید | مهستی بحرینی | نیلوفر | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | ادبیات زبان‌های دیگر |
هزارپا | داوود غفارزادگان | وزارت آموزش و پرورش، مؤسسه فرهنگی منادی تربیت | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | ادبیات کودکان و نوجوانان | |
کلاغه به خونه اش نرسید | افسانه شعبان نژاد | مدرسه برهان | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | ادبیات کودکان و نوجوانان | |
سرانجام صالحان | نادر فضلی | مرکز فرهنگی انتشاراتی منیر | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | ادبیات کودکان و نوجوانان | |
ایران در شرق باستان | ارنست هر تسفلد | همایون صنعتی زاده | پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی؛ دانشگاه شهید باهنر | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | تاریخ |
جغرافیای تاریخی تهران | محسن معتمدی | مرکز نشر دانشگاهی | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | جغرافیا | |
جغرافیای سیاسی ایران | محمدرضا حافظ نیا | سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها | ۱۳۸۱ | شایسته تقدیر | جغرافیا |
منابع
↑ «کتابهای سال جمهوری اسلامی در غیاب ادبیات، معرفی شدند». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۰۴-۰۲-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۶-۲۹.
↑ «برگزیدگان کتاب سال ۸۲». ایسنا. ۲۰۰۴-۰۲-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۶-۳۰.
