ما و اقبال (مستند)
![]() | |
| اطلاعات کلی | |
|---|---|
| نامهای دیگر | جامعه مدرسین |
| تأسیس | ۱۳۴۱ |
| بنیانگذار | گروهی از استادان حوزه علمیه قم (از جمله محمد فاضل لنکرانی، علی مشکینی، احمد جنتی، ابوالقاسم خزعلی، محمد یزدی، احمد آذری قمی) |
| وابسته به | حوزه علمیه قم |
| رویکرد | علمی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی |
| نوع فعالیت | برنامهریزی آموزشی، تبلیغی و سیاسی |
| گستره فعالیت | ملی و بینالمللی |
| اهداف | اصلاح و برنامهریزی حوزه علمیه، ترویج معارف اسلام، دفاع از نظام اسلامی و ولایت فقیه |
| فعالیتها | آموزش، تبلیغ، مشارکت در ساختارهای حکومتی جمهوری اسلامی |
| وظایف | ساماندهی آموزش حوزه، حمایت از مرجعیت امام خمینی، دفاع از نظام اسلامی |
| مکان | قم |
| رئیس | سید هاشم حسینی بوشهری |
| سایر | |
| ساختار | هیئت امنا و مجمع عمومی |
| وضعیت | فعال |
| وبگاه | |
جامعه مدرسین حوزه علمیه قم که با عنوان جامعه مدرسین نیز شناخته میشود، نهادی حوزوی با کارکردهای علمی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی است که در سال ۱۳۴۱ش در قم، با حضور گروهی از استادان حوزه علمیه، تأسیس شد. هدف این تشکل اصلاح و برنامهریزی برای فعالیتهای حوزه علمیه، ترویج و گسترش معارف اسلام، دفاع از نظام اسلامی و ولایت فقیه و ایجاد زمینه مناسب برای پرورش نیروهای حوزوی در زمینههای علمی و تبلیغی اعلام شده است.
این مجموعه، از آغاز شکلگیری خود بهعنوان تشکلی متشکل از علما و اساتید، مبارزه سیاسی، شناساندن اسلام حقیقی و اجرای تعالیم آن در ایران و گسترش آن در دیگر کشورها را در دستور کار داشت. از بنیانگذاران جامعه مدرسین میتوان به محمد فاضل لنکرانی، علی مشکینی، احمد جنتی، ابوالقاسم خزعلی، محمد یزدی و احمد آذری قمی اشاره کرد.
این نهاد در دوره پهلوی نقشی مؤثر در پیگیری مرجعیت امام خمینی، مقابله با سیاستهای حکومتی، خلع سلطنت و طرح دیدگاه تشکیل حکومت اسلامی داشت. پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز حضور و نفوذ اعضای آن در نهادهایی چون شورای نگهبان، شورای عالی قضائی، دیوان عالی کشور و مجلس خبرگان رهبری از مهمترین عرصههای فعالیت این نهاد بهشمار میآید.
افزایش شمار طلاب و پیچیدهتر شدن امور آموزشی حوزه قم در دهههای ۱۳۲۰ و ۱۳۳۰ موجب شد گروهی از مدرسان جوان برای ساماندهی آموزش و مدیریت حوزه، هیئتی با عنوان «هیئت مدرسین» تشکیل دهند. این گروه پس از بررسی نیازهای آموزشی، طرحهایی را به آیتالله بروجردی ارائه کرد و پس از درگذشت او در سال ۱۳۴۰ و پیوستن اعضای جدید، جلسات منظمتری برگزار و نخستین اساسنامه جامعه مدرسین را تدوین کرد. جامعه تا سال ۱۳۷۶ براساس همان اساسنامه فعالیت میکرد تا اینکه به پیشنهاد آیتالله خامنهای اصلاح شد و نسخه نهایی پس از پنج سال، در ۲۴ آذر ۱۳۸۳ تصویب شد.
جامعه مدرسین که در ابتدا به صورت پنهانی فعالیت میکرد، در سال ۱۳۴۲ با چاپ، تکثیر و پخش اطلاعیههای امام خمینی نقشی مؤثر در همراهی با نهضت ایشان داشت. این تشکل در قیام ۱۵ خرداد نیز مردم را به حمایت از اعتراضات ترغیب کرد. با تبعید امام خمینی به نجف در سال ۱۳۴۴ و بازداشت گسترده روحانیون در سال ۱۳۴۵، فعالیت تشکیلاتی کاهش یافت، اما اعضا همچنان در ترویج مرجعیت امام خمینی و افشاگری علیه بیعدالتیهای حکومت پهلوی فعال بودند. پس از انقلاب اسلامی، کارویژه این نهاد از مبارزه سیاسی به مشارکت در تأسیس و تثبیت ساختارهای حکومت اسلامی تغییر یافت و نقش آن در ساختارهای حاکمیتی جمهوری اسلامی برجستهتر شد.
از نهادهای وابسته به جامعه مدرسین میتوان به شورای عالی حوزههای علمیه، مجمع عمومی جامعه مدرسین، دانشگاه قم، مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه قم و دفتر انتشارات اسلامی اشاره کرد.
جامعه مدرسین توسط جمعى از علماء و اساتید حوزه علمیه قم، در سال ۱۳۳۷ تأسیس شد. در آغاز فعالیت خود را به صورت پنهانى آغاز کرد و در سال ۱۳۴۲ به حمایت از نهضت امام خمینی(ره) در چاپ، تکثیر، پخش و ارسال اطلاعیههاى امام نقش به سزایی داشت.
در جریان قیام ۱۵ خرداد سال ۱۳۴۲ و بازداشت امام خمینى(ره)، جامعه مدرسین در تشویق مردم به قیام، نقش خود را به درستی ایفا کرد.
در اواسط سال ۱۳۴۴ با انتقال امام خمینی از ترکیه به نجف و دستگیری جمعی از مدرسین در آغاز سال ۱۳۴۵، فعالیتهای تشکیلاتی جامعه مدرسین رو به کاهش گذاشت ولی در عین حال، اعضاء در متن مبارزه فعالیت چشمگیری داشتند و ترویج و گسترش دائره مرجعیت امام خمینی و زنده نگهداشتن نام ایشان و دوم افشاگرى بر علیه بیعدالتیها و ظلمهای رژیم پهلوی را در دستور کار خود قرار داد. در بهمن سال ۱۳۵۷ و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران مسئولیت جامعه مدرسین تغییر کرد و از صورت مبارزه با رژیم طاغوت به صورت مشارکت در تأسیس و تثبیت حکومت اسلامى تبدیل شد.
مهمترین فعالیتهاى جامعه مدرسین از زمان تأسیس تاکنون، عبارت است از:
هدف از تشکیل مجموعهای تحت عنوان “جامعه مدرسین حوزه علمیه قم”، مبارزه سیاسی، شناساندن اسلام حقیقی و اجرای تعالیم آن در ایران و سپس گسترش آن در دیگر کشورها و استقامت در این راه است. اهداف و چشم انداز جامعه مدرسین را میتوان در چند عنوان خلاصه کرد:
1405/06/21
به روز رسانی : 1405/06/07