محمدتقی مروت

محمدتقی مروت

قاری و مدرس قرآن
زمینه فعالیت	قرائت قرآن، آموزش قرائت
ملیت	ایرانی
تاریخ تولد	۱۳۲۳
محل تولد	تهران
محل درگذشت	تورنتو، کانادا
تاریخ درگذشت	۲۱ مهر ۱۳۹۵
مدفن	قطعه نام‌آوران، بهشت زهرا
پیشه	قاری قرآن، مدرس قرائت
سال‌های فعالیت	دههٔ ۱۳۴۰–۱۳۹۵
تحصیلات	آموختهٔ محضر استادان قرائت
شاگردان	سیدمحسن موسوی‌بلده و شماری از قاریان و داوران بین‌المللی
تأثیرات	سبک‌های قرائت مصطفی اسماعیل، عبدالباسط محمد عبدالصمد، محمود علی‌البنا، خلیل الحصری، احمد رزیقی
تأثیرپذیرفته	ملامحمدباقر فانی
جوایز	رتبهٔ اول مسابقات بین‌المللی قرآن مالزی (۱۹۷۳)
آثار	تلاوت‌های ضبط‌شده و مجموعه‌های آموزشی غیررسمی

محمدتقی مروت (۱۳۲۳-۱۳۹۵) قاری و مدرس نامدار قرآن و از چهره‌های اثرگذار تلاوت معاصر در ایران بود که از او به‌عنوان از پایه‌گذاران «قرائت صحیح و اصولی» و مروّج الگوی نوین تلاوت در ایران یاد شده‌است.^[۱][۲] او در سال ۱۳۵۲ با کسب مقام نخست مسابقات بین‌المللی قرآن مالزی به‌عنوان نخستین ایرانیِ شیعه بر سکوی قهرمانی این رقابت‌ها ایستاد.^[۳][۴] مروت ۲۱ مهر ۱۳۹۵ در تورنتو درگذشت و بنا بر وصیتش در قطعهٔ نام‌آوران بهشت زهرا به خاک سپرده شد.^[۵][۶]

زندگی‌نامه

مروت در سال ۱۳۲۳ در تهران زاده شد و نزد ملامحمدباقر فانی به مقدمات قرائت و روخوانی پرداخت و سپس با مطالعهٔ گسترده و شنیدن تلاوت‌های قاریان نامدار، مهارت‌های خود را پی گرفت.^[۷][۸] در میانهٔ دههٔ ۱۳۵۰ خورشیدی برای تکمیل دانش فنیِ قرائت به مصر رفت و در جلسات استادانی چون مصطفی اسماعیل، عبدالباسط محمد عبدالصمد، محمود علی‌البنا، خلیل الحصری، احمد رزیقی و فتحی قندیل حاضر شد و از شیوه‌های آوایی و لحنی آنان بهره گرفت.^[۹] او پس از مدتی به کانادا مهاجرت کرد، اما رفت‌وآمدها و ارتباط آموزشی‌اش با محافل قرآنی ایران ادامه یافت.^[۱۰]

فعالیت‌ها و نقش در تلاوت معاصر

از دههٔ ۱۳۴۰ کلاس‌ها و محافل هفتگی قرآن به همت مروت در تهران و شهرهای دیگر شکل گرفت و شماری از قاریان و داورانِ بعدیِ مسابقات ملی و بین‌المللی از این محافل برخاستند.^[۱۱] او از نخستین مروّجان «همخوانی» و «جمع‌خوانیِ» قرآن در ایران پیش از انقلاب اسلامی بود و بر تمرین‌های گروهیِ مبتنی بر اصول صوت و لحن تأکید داشت.^[۱۲] در ارزیابی شاگردان و هم‌دوره‌ای‌ها، مروت در رواجِ الگوی «تلاوتِ هنریِ هدفمند» سهمی برجسته داشت و بسیاری او را الهام‌بخش نهضت نوین تلاوت در ایران می‌دانند.^[۱۳][۱۴]

سبک و آموزه‌ها

مروت در کنار وفاداری به موازین تجوید، بر شناخت «مقامات» و پیوند «صوت و لحن» با معنا تکیه داشت. او شنیدنِ مستمرِ تلاوت استادان مصری، تحلیل ساختار گوشه‌ها و انتقال آن به زبان آموزشی ساده برای فارسی‌زبانان را روشی کارآمد در تربیت قاری می‌دانست.^[۱۵] از نگاه شاگردان، تواناییِ تبدیل نکته‌های پیچیدهٔ لحنی به تمرین‌های عملیِ مرحله‌به‌مرحله، مهم‌ترین ویژگی آموزشی او بود.^[۱۶]

افتخارات

• رتبهٔ نخست مسابقات بین‌المللی قرآن مالزی (۱۹۷۳ میلادی/۱۳۵۲ خورشیدی)؛ نخستین ایرانیِ شیعه که به این عنوان دست یافت.^[۱۷][۱۸]

شاگردان و میراث

از حلقه‌های آموزش مروت، قاریان و مدرسان بسیاری پدید آمدند؛ از جمله سیدمحسن موسوی‌بلده که در یادکردی از او، مروت را «نابغهٔ عاشقِ قرآن» و از ارکان نهضت قرائت در ایران توصیف کرده‌است.^[۱۹][۲۰] به روایت منابع قرآنیِ ایران، ترویج همخوانی، پیگیری آموزش‌های گروهی، و رایزنی با محافل قرآنیِ قاهره از ارکان میراث ماندگار او دانسته شده‌است.^[۲۱]

درگذشت

مروت شب عاشورای محرم ۱۳۹۵، برابر با ۲۱ مهر ۱۳۹۵، در شهر تورنتو کانادا درگذشت.^[۲۲][۲۳] پیکرش ۷ آبان ۱۳۹۵ به تهران منتقل و با حضور فعالان قرآنی تشییع و در قطعهٔ نام‌آوران بهشت زهرا دفن شد.^[۲۴][۲۵]

پانویس

منابع