محمدرضا زائری

محمدرضا زائری

کارشناس مذهبی، روزنامه‌نگار، نویسنده، رایزن فرهنگی ایران در الجزایر
نام تولد	محمدرضا زائری
زمینه فعالیت	رسانه، فرهنگ، دین‌پژوهی، مدیریت فرهنگی
ملیت	ایرانی
تاریخ تولد	خرداد ۱۳۴۹ ‏(۵۶ سال)
محل تولد	کرمان
پیشه	کارشناس مذهبی روزنامه‌نگار نویسنده مدیر فرهنگی
سال‌های فعالیت	از دهه ۱۳۷۰ تاکنون
شروع فعالیت	فعالیت رسانه‌ای و ژورنالیستی در دهه هفتاد
تحصیلات	دکتری علوم ادیان کارشناسی ارشد فلسفه و حکمت اسلامی کارشناسی ارشد روابط اسلام و مسیحیت سطوح عالی حوزه
دانشگاه	دانشگاه سنت ژوزف لبنان حوزه علمیه
تأثیرپذیرفته	علامه جوادی آملی علامه محمدرضا حکیمی آیت‌الله مجتبی تهرانی آیت‌الله جعفر سبحانی
آثار	«حجاب بی‌حجاب» «سنگر اجتماعی» مجموعه «کتاب تنهایی» «مسافر سنت در هزاره سوم» «زمزمه‌های توسل» «دینی که آنها می‌گویند نه!»
آدرس اینستاگرام	محمدرضا زائری

محمدرضا زائری (زادهٔ خرداد ۱۳۴۹ در کرمان) کارشناس مذهبی، روزنامه‌نگار و نویسنده اهل ایران است. زائری هم‌اکنون رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کشور الجزایر است.

او دانش‌آموخته رشته علوم ادیان از دانشگاه سنت ژوزف لبنان در مقطع دکتری است و دو مدرک کارشناسی ارشد در رشته‌های «فلسفه و حکمت اسلامی» و «روابط اسلام و مسیحیت» دارد. او همچنین تحصیلات سطوح علوم حوزوی را نیز طی کرده و در این مدت نزد اساتیدی چون علامه جوادی آملی، علامه محمدرضا حکیمی، آیت الله مجتبی تهرانی، آیت الله جعفر سبحانی و… علوم دینی را فرا گرفته است.

زائری از جمله نخستین روحانیونی است که در دهه هفتاد به‌طور جدی فعالیت رسانه‌ای و ژورنالیستی را آغاز کرد و با تأسیس خانه روزنامه‌نگاران جوان، بستر فعالیت و ورود بسیاری از چهره‌های رسانه‌ای را به عرصه خبر و رسانه فراهم کرد که بسیاری از آن‌ها از جمله چهره‌های فعال و مؤثر در رسانه‌های اصلی کشور در دهه هشتاد و نود شدند. او در همان سال‌ها هفته‌نامه خانه را هم راه‌اندازی کرد و بعد از چندی مجموعه نشریات همشهری محله را در مجموعه رسانه‌ای همشهری راه اندازی کرد. همشهری محله نیز از جمله رسانه‌هایی بود که سبب معرفی چهره‌های جوان و تازه‌نفس به عرصه مطبوعات و رسانه‌ها در دهه هشتاد و نود بود.

او مدتی نیز سردبیر روزنامه همشهری بود و چندی بعد هم ماهنامه و انتشارات خیمه را راه‌اندازی کرد.

زائری در عرصه رسانه‌ای جزو چهره‌هایی به‌شمار می‌رود که به اصول ژورنالیسم مسلط است و کار رسانه را به‌طور تخصصی دنبال کرده است. در عین حال نیز فعالیت رسانه‌ای او بابت ایجاد محیط پرورش و ورود نیروهای تازه‌نفسو جوان در رسانه موردتوجه قرار می‌گیرد.

زائری درسال ۱۳۹۱ و با تأسیس مجموعه فرهنگی سرچشمه (یادمان شهدای هفتم تیر) مسئولیت این نهاد فرهنگی را برعهده گرفت و تا سال ۱۳۹۶ نیز عهده‌دار این مسئولیت بود. در این دوره زائری سعی کرد مجموعه سرچشمه را علاوه‌بر میزبانی از رویدادهای مختلف فکری، اندیشه‌ای و فرهنگی با تمرکز بر آزاداندیشی و گفتگوهای آزاد فرهنگی حول گفتمان انقلاب اسلامی، تولید محتوای جدی نیز در زمینه آرا و اندیشه‌های شهید بهشتی و چهره‌های سرشناس سال‌های ابتدایی انقلاب اسلامی انجام دهد که تولید کتاب‌های «سید محمد بهشتی»، «سید علی خامنه‌ای»، «اکبر هاشمی رفسنجانی» و… از جمله این مجموعه‌ها بود.

زائری هم‌چنین آثاری را نیز به رشته تحریر درآورده که از جمله آن‌ها می‌توان به «حجاب بی‌حجاب»، «سنگر اجتماعی»، مجموعه سه‌گانه «کتاب تنهایی»، «مسافر سنت در هزاره سوم»، «زمزمه‌های توسل»، «دینی که آنها می‌گویند نه!» و… اشاره کرد.

نظرات محمدرضا زائری در برخی مسائل اجتماعی و دینی به‌طور جدی موردتوجه قرار گرفته و موافقان و مخالفانی داشته است. از جمله این نظرات، موافقت و تشویق کمال تبریزی با ساخت فیلم سینمایی مارمولک بود که با توجه به روحانی بودن زائری و مخالفت گسترده طیف‌هایی از روحانیون با این فیلم، این نگاه مثبت به ساخته کمال تبریزی موردتوجه قرار گرفت. او همچنین از جمله مخالفان حجاب اجباری است و از جمله نخستین کسانی بود که موضوع گشت ارشاد را به نقد کشید. زائری هم‌چنین در یکی از نوشته‌های خود موضوع تماس تلفنی گلشیفته فراهانی با سپهبد حاج قاسم سلیمانی را روایت کرد.

او از سال ۱۴۰۲ به‌عنوان رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در الجزایر منصوب شده است.

زندگی و مسیر تحصیلی

محمدرضا زائری ۱۳۴۹ در کرمان به دنیا آمد. وی فرزند غلامعباس زائری نماینده سابق بندر عباس در مجلس شورای اسلامی و استاندار سابق هرمزگان است.^[۱]

وی تحصیلات حوزوی خود را تا سطح عالی ادامه داد و از محضر اساتیدی همچون عبدالله جوادی آملی، جعفر سبحانی و مجتبی تهرانی کسب دانش کرد. زائری تلاش‌های زیادی جهت معرفی آثار محمدرضا حکیمی به جامعه، انجام داده‌ است.^[۲]

محمدرضا زائری کارشناسی فقه و مبانی حقوق اسلامی را از مدرسه عالی شهید مطهری، کارشناسی‌ارشد فلسفه و حکمت اسلامی را از دانشگاه آزاد اسلامی، کارشناسی‌ارشد روابط اسلام و مسیحیت و نیز دکتری علوم ادیان را از دانشگاه قدیس یوسف بیروت دریافت کرد.

باورها

محمدرضا زائری با شرکت در برنامه‌های گفت‌وگومحور و در برخی از آثار و سخنرانی‌های خود برخی از باورهای دینی، سیاسی و اجتماعی خود را ارائه کرده که برخی از آن‌ها عبارت است از:

• نقطه اتکای امام خمینی(ره) در حکمرانی حفظ رابطه با مردم بود؛
• بیانیه گام دوم انقلاب، بیانیه‌ای است که همه باید بخوانند و بشنوند!؛
• رسانه دینی رسانه‌ای نیست که مدام از دین حرف بزند بلکه رسانه‌ای است که اخبار صادقانه را به مردم انتقال دهد؛
• راه‌اندازی پویش ازدواج آسان؛
• حوزه‌های علميه نیازمند به کار بستن سيره اجتماعي امام موسی صدر هستند؛
• دین ما عین سیاست ما هست ولی نه این‌قدر!؛
• راه‌حل حفظ برائت در عین حفظ وحدت این است که باورهای عقلانی و ایمانی و گرایش‌های درونی و قلبی و عاطفی را جایگزین رفتارهای ناشایست بیرونی کنیم؛
• اساس دین‌داری و بنیان نظام اجتماعی مذهب در موقعیت‌های دور از خاندان پیامبر(ص)، بر حضور فعال و نقش‌آفرین مراجع تقلید است که حلقه‌ٔ ارتباط فکری و معنوی مردم با اولیای معصوم هستند؛
• اشتباه استراتژیک در یکسان‌سازی رسانه منبر با رسانه ملی

فعالیت‌های فرهنگی

محمدرضا زائری فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی زیادی در شبکه‌های مختلف اجتماعی همچون «جایزه گلستان» در ماه رمضان سال ۱۴۰۰ داشته است.

مصاحبه‌ها

محمدرضا زائری در سال ۱۳۸۸ با سید حسن نصرالله به‌صورت حضوری مصاحبه کرد. بخشی از این مصاحبه در کتاب نصرالله به چاپ رسیده‌ است. او همچنین مصاحبه‌ای با جرج جرداق، نویسنده مسیحی، پیرامون امام علی(ع) انجام داده‌ است.

محمدرضا زائری معتقد است اجبار به حجاب کار اشتباهی است و در این باره گفته است:

«در احکام شرعی ما، در زمان صدر اسلام اگر زن آزاده و یا مسلمان نبود اجازه نمی‌دادند که روسری سر کند ولی ما برعکس عمل کرده‌ایم. اگر طرف ارمنی هم باشد می‌خواهیم زورکی روسری بر سرش کنیم، چادر بر سرش کنیم و...

این‌ها نکاتی هستند که حساس است. من معتقدم که الزام و اجبار به حجاب از اول در کشور اشتباه بوده است. یعنی یک ارزش متعالی که افراد باید برای آن التماس می‌کردند (را اجباری کردیم) مثل پدر و مادری که در خانه بخواهند یک غذای مطلوب را به زور به بچه دهند.

نمی‌توان نسخه‌های پیرامون حجاب را که در کشورهای دیگر اجرا می‌شود عینا در ایران اجرا کرد. الان چه باید کرد؟ نمی‌توان نسخه یک کشور دیگر را اجرا کرد. آن‌چه که بعضی‌ها می‌گویند تجربه‌های مالزی، ترکیه و لبنان را انجام دهیم، نمی‌توان عینا همان نسخه را اینجا اجرا کرد. واقعیت این است که الزام و اجبار به حجاب اشتباه بوده است. اما به هر حال متأسفانه شده است.»^[۳]

مسئولیت‌ها

• رایزنی فرهنگی در الجزائر
• مسئولیت خانه روزنامه‌نگاران جوان
• هفته‌نامه خانه
• سر دبیر ماهنامه خیمه
• مدیریت نشر مجلات زمزم به دو زبان انگلیسی و عربی و صدف به زبان فارسی برای مخاطبین خارج از کشور
• راه‌اندازی مجموعه نشریات همشهری محله
• سردبیر روزنامه همشهری
• تأسیس مجله کمیک استریپ «جدید»
• مؤسسه انتشاراتی ترینگل در بیروت
• افتتاح مجموعه فرهنگی شهدای انقلاب اسلامی (سرچشمه) در محل حزب جمهوری اسلامی. (برعهده داشتن مدیریت تا سال ۱۳۹۶)
• حضور در کاروان صلح سوریه
• ریاست اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران
• طراحی جایزه گلستان

آثار

محمدرضا زائری در زمینه‌های مختلفی همچون روابط اسلام و مسیحیت پژوهش‌هایی انجام داده‌ و «کتاب مقدس» و «پدر، پسر، روح القدس» را با موضوع دلبستگی نویسندگان مسیحی به قرآن و تجلی شور حسینی در آثار آنان به رشته تحریر در آورده است. «مسافر سنت در هزاره سوم» و «حجاب بی‌حجاب» نیز از جمله آثار اوست.

زائری به مناسبت هفتادمین سال استقلال الجزایر، کتاب «معروف‌ترین شخصیت‌های الجزایر» را منتشر کرد که به معرفی هفتاد نفر از معروف‌ترین شخصیت‌های الجزایر می‌پردازد. این کتاب با حضور جمعی از شخصیت‌های فرهنگی و سیاسی ایران و الجزایر در مهر ۱۴۰۳ رونمایی شد.

برخی دیگر از آثار زائری عبارت است از:

گفتاورد

پانویس

پیوند به بیرون

• محمدرضا زائری: نوشتن درباره روحانیت ریسک دارد
• گفتگو با محمدرضا زائری در برنامه خشت خام