عبدالصمد حاجصمدی
نصرالله مردانی (زادۀ ۲۳ دی ۱۳۲۶ در کازرون- درگذشت: ۱۹ اسفند ۱۳۸۲) شاعر آیینی اهل ایران بود. او در سومین همایش چهرههای ماندگار در سال ۱۳۸۲ بهعنوان چهرۀ ماندگار عرصه در حوزه ادب و فرهنگ انتخاب شد.
او یکی از شاعران تأثیرگذار در سالهای پس از انقلاب اسلامی ایران و از چهرههای ماندگار ایران در حوزه ادب و فرهنگ بهشمار میآید. از وی بهعنوان ابداعکننده سبک غزلِ حماسی نام برده میشود. سید علی خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی، او را با لفظ شاعر شیرینسخن و انقلابی خطاب کرده است.
کتاب خوننامهٔ خاک از آثار مردانی در سال ۱۳۶۴ بهعنوان کتاب برگزیدهٔ سال ایران انتخاب شد.
نصرالله مردانی در تاریخ ۲۳ دی۱۳۲۶ در کازرون متولد شد[۱] و تحصیلات خود را در همین شهر به پایان رساند. مردانی شیفته اشعار حافظ و فردوسی بود.[۲] با این وجود او به شدت تحت تأثیر اشعار شاعر همشهریاش، محسن پزشکیان بود و به همین دلیل به سبک غزلسرایی روی آورد. مردانی پیش از انقلاب کارمند بانک ملی بود و پس از انقلاب در بخشهای فرهنگی سپاه پاسداران و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به فعالیت پرداخت.[۳] علاقه او به سید محمدحسین طباطبایی باعث شد تا بهمدت ۹ سال کنگره ملی با عنوان بزرگداشت علامه طباطبایی را در کازرون برگزار کند.[۴]
نصرالله مردانی در تاریخ ۱۹ اسفندماه ۱۳۸۲ طی سفر به عراق در شهر کربلا درگذشت. [۵][۶]

اشعار مردانی بیشتر در زمینهٔ حماسی و انقلابی بود. با توجه به علاقهٔ گذشتههای دور او به فردوسی و حافظ، با الهام از این دو، پیوندی بین حماسه و غزل به وجود آورد. وی که به قالبهای کلاسیک و کهن شعر فارسی وفادار بود، در شعرهایش به مضمونهای مرتبط با جنگ تحمیلی ایران و عراق میپرداخت.[۷] مردانی همچنین به علت علاقه به زادگاهش اشعار بسیاری با لهجه کازرونی سروده است.[۸]
آثار نصرالله مردانی عبارتاند از:[۹]
| عنوان | سال انتشار | توضیحات |
|---|---|---|
| قیام نور | ۱۳۶۰ | |
| خوننامه خاک | ۱۳۶۴ | کتاب برگزیده سال ایران |
| آتش نی | ۱۳۷۰ | |
| ستیغ سخن | ۱۳۷۱ | تذکرهٔ منظوم که در آن نام بیش از دو هزار شاعر از ظهور شعر تا دوران نیما یوشیج و بیش از ۱۵۰ تذکره نام برده شده است |
| سمند صاعقه | ۱۳۷۴ | |
| مجموعههای الماس آب | ||
| حافظ از نگاه مردانی | ۱۳۷۵ | تصحیح ذوقی از دیوان حافظ |
| گل باغ آشنایی | ۱۳۸۱ | تألیف و گردآوری |
| شهیدان شاعر | ۱۳۷۸ | |
| چهارده نور ازلی | ۱۳۸۲ | |
| قانون عشق | ۱۳۷۸ | |
| دایرةالمعارف شعر فارسی برای ائمه | به علت بیماری و مرگ به اتمام نرسید |
بسیاری از اشعار استاد مردانی در دهه ۶۰ ، ۷۰ و ۸۰ در کتاب هار درسی ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان حضور داشت که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:[۱۰]
پس از درگذشت نصرالله مردانی، جمعی از نزدیکان و خانوادهٔ وی اقدام به تأسیس مؤسسهای با نام «مؤسسهٔ فرهنگی هنری مردانی» جهت ترویج افکار و اندیشههای وی کردند. بنا به وصیت خود مردانی، کتابخانه شخصی وی نیز به این فرهنگسرا اهدا شد. این مؤسسه هماکنون در بوستان مردانی و در کنار آرامگاه نصرالله مردانی واقع شده است. از اعضای سرشناس هیئتامنای این مؤسسه میتوان به غلامعلی حداد عادل اشاره کرد.
1405/06/21
به روز رسانی : 1405/06/07