دانیال معمار
«میگویند فلانی هیئتی عمل میکند، یعنی بینظم عمل میکند. تقریباً میشود گفت شما (مسئولین هیئت رزمندگان اسلام) اوّلین کسانی هستید که آمدید این مجموعهای را که گویا طبیعتش طبیعت "بینظمی" است، تحت نظم درآورید؛ این خیلی چیز خوبی است.»

هیئت رزمندگان اسلام مجموعهای مذهبی ـ مردمی است که بر پایه برگزاری محافل مذهبی و فرهنگی تشکیل شده و در سراسر ایران فعالیت دارد.
این مجموعه فرهنگی مذهبی الگوی اصلی خود را از حلقههای عزاداری رزمندگان در دوران جنگ تحمیلی گرفته و در سال ۱۳۷۶ش بهطور رسمی پایهگذاری شد.
ایده اصلی تشکیل هیئت رزمندگان اسلام به سال ۱۳۶۳ و حضور مستمر و منظم رزمندگان در هیئت ثارالله در شهر اهواز باز میگردد. سالها بعد از پایان دفاع مقدس جمعی از رزمندگان جنگ تحمیلی تصمیم میگیرند اقدامات فرهنگیای را برای اشاعه فرهنگ ایثار و دفاع مقدس ساماندهی کنند که همین ایده به تشکیل هیئت مذهبی و امتداد مسیر هیئت ثارالله میرسد.
مؤسسات هیئت رزمندگان اسلام از جمله رزمندگان و پاسداران انقلاب اسلامی در سالهای دفاع مقدس بودهاند؛ هرچند به گفته مسئولان این هیئت، هیچ انتساب و ارتباط ارگانی با سپاه ندارد.
هیئت رزمندگان اسلام یکی از مجموعههایی بود که در فرهنگسازی برگزاری مراسم دعای ندبه و دعای کمیل در شهرهای مختلف کشور مشارکت کرده و در این موضوع نقشآفرین بوده است. اوج فعالیتهای این مجموعه فرهنگ مذهبی نیز از حیث برگزاری مراسم مختلف در سراسر کشور به دهه آغازین فعالیتش باز میگردد.
این تشکل دارای شبکهای گسترده از شعبههای شهری و استانی است که همگی زیر نظر ستاد مرکزی مستقر در تهران فعالیت میکنند. ستاد مرکزی علاوهبر ساماندهی هیئتها، امور فرهنگی، انتشار نشریات، برگزاری آیینهای مذهبی و ایجاد موکبهای مناسبتی ـ بهویژه در اربعین ـ را نیز مدیریت میکند.
در حال حاضر نزدیک به ۱۴۵۰ مجموعه فعال مردمی هیئت رزمندگان اسلام شامل ۴۰۰ هیئت رزمندگان، ۳۰۰ هیئت جوانان عاشورایی، ۳۰۰ هیئت بانوان پیروان عترت، ۲۰۰ هیئت نوجوانان فاطمی، ۸۵ مجموعه خیریه و ۱۵۰ گروه جهادی در سراسر کشور در این مجموعه فرهنگی مذهبی فعالیت دارند.
هیئت رزمندگان اسلام، هیئتی مذهبی که شعبههای مختلفی در شهرهای مختلف ایران دارد و تحت عنوان ستادی مرکزی مستقر در تهران، اداره میشود. این ستاد مرکزی، از سه معاونت به نامهای معاونت استانها، معاونت فرهنگی و معاونت مراسمها تشکیل شده است. در کنار این سه معاونت دو شعبه دیگر هیئت نیز فعالیت میکنند. واحد پیروان عترت که مخصوص خواهران و واحد نوجوانان و جوانان عاشورایی که مخصوص جوانان و نوجوانان است.[۱] این هیئت دارای ۳۰ شعبه رسمی است که در مرکز استانهای ایران مستقر هستند.[۲] تا تیر ۱۴۰۳ش، این هیئت دارای ۱۲۰۰ شعبه فعال هیئتی در سراسر ایران بود که شامل ۴۰۰ هیئت رزمندگان، ۳۰۰ هیئت جوانان عاشورایی، ۳۰۰ هیئت بانوان با نام پیروان عترت، ۲۰۰ هیئت نوجوانان فاطمی است.[۳]
هیئت رزمندگان اسلام، به صورت هیئتامنایی اداره میشود و متشکل از ۱۵ نفر است.[۴] این هیئت همچنین ماهنامهای را با همین نام و ویژهنامهای به نام «تحلیل رویدادها» منتشر میکند.[۵] همچنین این هیئت، فعالیتهای خیرخواهانه نیز دارد و در پی آن، تا سال ۱۴۰۳ش، ۸۵ خیریه تأسیس و ۱۵ باب خانه برای زلزله زدگان ساخته است.[۶]
هدف از تأسیس ستاد مرکزی، برطرف کردن نقاط ضعف و ارتقای نقاط قوت در برگزاری مراسمها و ارتقای کیفیت آنها بوده است.[۷] همچنین گفته شده است که انتقال فرهنگ دفاع مقدس به نسلهای بعدی، از اهداف دنبال شده در این هیئت است.[۸] به گفته مدیر اجرایی این هیئت، هیئت رزمندگان اسلام به دنبال آن است که فرهنگ عاشورایی، فرهنگ انقلاب اسلامی، گفتمان امام خمینی، آیتالله خامنهای و شهدای انقلاب اسلامی را ترویج کند.[۹] این هیئت توانسته بود نقش سیاسی برجستهای در گردهمآوری جوانان مذهبی با گرایش به آرمانهای انقلاب اسلامی ایران ایفا کند.[۱۰]

در دوران جنگ هشت ساله تحمیلی، رزمندگان ایرانی در صحنههای نبرد با راه اندازی هیئتهای عزاداری در قالب گردانها، گروهانها و واحدها یا در اردوگاهها به برپایی مراسم مذهبی در مناسبتها میپرداختند. با پایان جنگ ایران و عراق، رزمندگان به شهرهای خود بازگشتند و رسم برگزاری هیئت عزاداری را حفظ نمودند. از آنجا که اکثر اعضای این هیئتها از رزمندگان جنگ هشت ساله تحمیلی بودند، در خصوص سازماندهی این هیئتها، برنامهریزی صورت گرفت و در سال ۱۳۷۶ش، ستادی در تهران تأسیس شد.[۱۱] در زمان تأسیس، بنابر تأکید سید علی خامنهای رهبر وقت جمهوری اسلامی ایران، تشکیلات هیئت رزمندگان اسلام، غیرارگانی شکل گرفت تا هیئت به صورت مردمی اداره شود. اولین مراسم این هیئت، در عید غدیر سال ۱۳۷۶ش برگزار شد و در آن، محمدرضا طاهری و محمود کریمی مداحی کردند.[۱۲]
یکی از فعالیتهای این هیئت، اعزام سخنران و مداح به کشور عراق برای برگزاری مراسم اربعین حسینی است.[۱۳] همچنین پخش مستقیم مراسمی چون دعای ندبه و کمیل در خارج ایران، یکی از قابلیتهایی است که این هیئت به دنبال اجرایی کردن آن است. این هیئت از سال ۱۳۷۸ش، برگزاری دعای ندبه به صورت هفتگی را آغاز کرده است. این مراسم به صورت زنده از صداوسیما پخش میشود و هر هفته به صورت سیار در یکی از محلات ایران برگزار میگردد. از سال ۱۳۹۰ش، موکب اربعینی این هیئت میگردد.[۱۴]
مدیر ستاد مرکزی هیئت رزمندگان اسلام، علیاکبر مداحی است.[۱۵] «هیئت رزمندگان اسلام، از آغاز تا پایان دوره اصلاحات»، عنوان پایاننامهای است که توسط کمیل خجسته باقرزاده در موضوع این هیئت، تألیف و سپس به صورت کتاب، منتشر شده است.[۱۶]
«میگویند فلانی هیئتی عمل میکند، یعنی بینظم عمل میکند. تقریباً میشود گفت شما (مسئولین هیئت رزمندگان اسلام) اوّلین کسانی هستید که آمدید این مجموعهای را که گویا طبیعتش طبیعت "بینظمی" است، تحت نظم درآورید؛ این خیلی چیز خوبی است.»
1405/06/21
به روز رسانی : 1405/06/07