قیدار (کتاب)
وقتی به فلسطین فکر میکنیم، به ویژه اگر بخواهیم این فکر کردن به تولید اثری هنری منجر شود، وجوه دراماتیک ماجرا را در مبارزههای سالهای اخیر مییابیم. اما شما این روایتهای معمول مبارزه را وانهادید و به مبدأ ماجرا پرداختید. به سال ۱۹۴۸ و آغاز اشغال. چرا؟ ایدهای که به ذهنم رسید، طلب میکرد به آن سال بازگردم. شاید اگر ایده ای دیگری به ذهنم رسیده بود، مثلاً ایده ای که به مبارزه فلسطینیها مربوط باشد، خب این ایده، مبارزه دیگری میطلبید. چه تصوری از فلسطین دهه ۵۰ میلادی داشتید؟ برای رسیدن به این میزانسن چه تحقیقاتی کردید؟ دو کتاب تصویری از فلسطین در اختیار داشتم؛ دو کتابی که هم آن دهه فلسطین را به تصویر کشیدهاند و هم دهههای بعد را. علاوه بر این، کتابها و دقت در عکسهایشان، فیلم «بازمانده» سیفا… داد هم منبع مهمی برایم محسوب میشد. بازمانده هم به همین سالهایی که مدنظر من بود، میپردازد پس به من نزدیک بود. در واقع از بازمانده به عنوان منبعی دراماتیک بهره بردم. این را هم بگویم که مثلاً در انتخاب لوکیشین یا طراحی دکور، نمیتوانستیم با توجه به فرصت و بودجه، بهتر از این عمل کنیم و صرفاً به ترسیم تصویری کلی اکتفا کردیم. مسئله فلسطین این روزها دوباره سرخط اخبار است و دوباره همه مردم جهان با آن همراهی میکنند. لابد این باعث شده فیلم شما بیشتر دیده شود. قاعدتاً این نزاع جدید، به بهتر پخش شدن پیش از بهشت کمک کرده است. نکته دوم، این که امسال هیچ اثری در این باره ساخته نشده. اما مهمتر از اینها لطف خدا بود که فیلم خوب پخش شد. همه این عوامل را با هم در نظر میگیرم و به این فکر میکنم آثار هنری، محصول دوران خود هستند و میتوانند مستقیم تحت تأثیر عصر خود باشند. فیلم شما دست به دست شده و احتمالاً به دست مخاطبانی از سلایق و علایق گوناگون رسیده است. در رصد شما بازخوردها مختلف هم بوده است؟ میتوانم بگویم ۹۷ یا ۹۸ درصد بازخوردها نشان داده مخاطبان این فیلم را پسندیدهاند؛ چه مخاطبان عام و چه مخاطبانی که زبان سینما را میفهمند و دنبال میکنند. تا همین حالا هم این اثر، از محبوبترین آثار تاریخ باشگاه فیلم سوره است. علاوه بر این باید بگویم به پخش جهانی آن هم امیدواریم. گفتید باشگاه فیلم سوره، باشگاهی که البته میدانیم جوان است و سایتش هم خیلی جوانتر. چرا در سایت این باشگاه از فیلم شما به عنوان «تیزر فرهنگی» یاد شده؟ آیا چنین عنوانی، تقلیل کار شما نیست؟ در این باشگاه دو رویکرد داریم: فیلم کوتاه و تیزر. فیلمهای کوتاه ذیل مجموعهای به اسم «کات» تولید میشوند و تیزرها ذیل خود مجموعه باشگاه. ما این اثر را از مجرای باشگاه جلو بردیم، بنابراین قرار بود تیزر یا نماآهنگی باشد. اما در حین کار، جدی تر گرفتیمش و خود اثر، خودش را به فیلم کوتاه تبدیل کرد. بله، اشتباه است و باید در سایت این عنوان اصلاح شود.[۴]
