پویش کتابخوانی هیس‌طوری

از یاقوت

این نوشتار توسط گروه پژوهشگران یاقوت راستی آزمایی و تایید شده است.

یک پویش سراسری نوجوانانه (دهه هشتادی‌ها) کتاب‌خوانی
اطلاعات کلی
موضوعسرگذشت استعمار و فاجعه‌های دردناکش حول محور مجموعه ۱۵ جلدی سرگذشت استعمار نوشته مهدی میرکیایی
برگزارکنندهخانواده عقیق
وزارت آموزش‌ و پرورش
حوزه هنری
نهاد همکارسازمان تبلیغات اسلامی
دلیل برگزارییک پویش سراسری حول مطالعه و کنش‌گری، پیرامون ۱۵ جلد کتاب سرگذشت استعمار
شرکت‌کنندگاننوجوانان ۱۱ تا ۱۹ ساله
اهدافپویش کتابخوانی برای نوجوانان کشور در باب آشنایی با تاریخ تاریک استعمار
هیس‌طوری آغازی برای افزایش سطح کتابخوانی و تاریخ‌خوانی در کشور
جوایزهیس‌طوری ماجراجویی دهه هشتادی‌ها با ۵ میلیارد تومان جایزه


پویش کتابخوانی هیسطوری عنوان یک مسابقه و حرکت گسترده فرهنگی – تربیتی ویژه نوجوانان ۱۱ تا ۱۸ ساله است که با محوریت مجموعه پانزده‌جلدی «سرگذشت استعمار» نوشته مهدی میرکیایی طراحی و از پاییز ۱۴۰۱ تا فروردین ۱۴۰۲ برگزار شد.

این پویش با طراحی حوزه هنری کودک و نوجوان و با مشارکت وزارت آموزش و پرورش، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دیگر نهادهای فرهنگی شکل گرفت و هدف آن آشنایی نسل نوجوان با تاریخ استعمار، چهره پنهان قدرت‌های استعماری و بازخوانی وقایع کمترگفته‌شده چهار قرن اخیر از واقعیت استعمار در کشورهای اروپایی و آمریکایی بر سایر نقاط جهان مانند آفریقا، آمریکای لاتین و… بود.

عنوان «هیس‌طوری!» با ترکیب واژه انگلیسی History (تاریخ) و مفهوم نادیده‌گرفتن عامدانه بخش‌هایی از تاریخ انتخاب شد تا به حذف آگاهانه روایت‌های استعمار از تاریخ رسمی کشورها اشاره کند.

این پویش در قالب مجموعه‌ای از مسابقات، رویدادهای فرهنگی، فعالیت‌ها و تولیدات رسانه‌ای و کنش‌های دانش‌آموزی طراحی شد و ضمن استفاده از ظرفیت اپلیکیشن شاد و دیگر رسانه‌های دانش‌آموزی و عمومی، به یکی از پرمخاطب‌ترین برنامه‌های کتاب‌خوانی کشور تبدیل شد. تا نیمه بهمن ۱۴۰۱ بیش از ۳۵۶ هزار نفر و ۷۰ هزار کنشگر در این رویداد مشارکت داشتند و در پایان دوره نزدیک به ۶۵۲ هزار نوجوان به پویش پیوستند و بیش از ۵۳ هزار کنش هنرمندانه تولید کردند که این پویش را به بزرگ‌ترین پویش کتابخوانی کشور تبدیل کرد.

مجموعه سرگذشت استعمار که از سوی انتشارات مهرک (بخش کودک و نوجوان انتشارات سوره مهر) منتشر شده، به دلیل روایت مستند وقایع کمتر شنیده‌شده تاریخ استعمار، با استقبال گسترده مخاطبان و اهالی کتاب روبه‌رو شد. آیت‌الله خامنه‌ای نیز در ۲۷ مهرماه ۱۴۰۱ در دیدار با نخبگان به مطالعه این آثار توصیه کردند؛ توصیه‌ای که نقش مهمی در انتخاب موضوع پویش هیسطوری داشت.

این پویش در شهریور ۱۴۰۲، هم‌زمان با سالروز اشغال ایران توسط متفقین و فرار رضاخان، با دبیری محتوایی مهدی شریفی به کار خود پایان دا د و طی مراسمی با حضور برگزیدگان در کاخ سعدآباد به‌طور رسمی خاتمه یافت.

استقبال گسترده نوجوان از پویش هیسطوری تولید آثار تکمیلی را نیز در پی داشت؛ از جمله انتشار نسخه صوتی مجموعه سرگذشت استعمار با صدای پیمان طالبی از سوی نشر سماوا، و همچنین تولید سریال «هیس هیچی نیس» توسط سازمان سینمایی سوره در ۲۶ قسمت بر اساس این مجموعه. پخش این سریال موجب شکل‌گیری پویشی دیگر با شعار «چیزایی هست که خیلیا نمی‌خوان تو بدونی» شد که تنها طی یک هفته شمار ۲۰ هزار شرکت‌کننده را در اپلیکیشن شاد ثبت کرد. نسخه عربی این مجموعه نیز در خرداد ۱۴۰۴ برای پخش در شبکه الکوثر منتشر شد.

تصویر

تصویر

اختتامیه پویش کتابخوانی هیس‌طوری

تصویر

حضور حجت‌الاسلام محمد قمی در اختتامیه پویش کتابخوانی هیس‌طوری

درباره برگزاری

حوزه هنری کودک و نوجوان از پاییز ۱۴۰۱ یک پویش کتابخوانی راه انداخت. پویشی که چند ماه بعد به عنوان یکی از بزرگترین پویش‌های کتابخوانی ایران حرفی برای گفتن داشت. در این پویش نوجوانان، کتاب‌های سرگذشت استعمار نوشته مهدی میرکیایی را خواندند و درباره آن کنش‌های هنرمندانه انجام دادند. کنش‌هایی که با خلاقیت خود نوجوان‌ها می‌توانست پادکست، پوستر، کلیپ یا حتی گفت‌وگو حول محور محتوای کتاب‌ها در گروه مشترک شرکت‌کنندگان هیس‌طوری در فضای مجازی باشد. این پویش با محور مجموعه‌کتاب سرگذشت استعمار برای نوجوانان برگزار شد، چون وقتی ذهن نوجوان دربارهٔ محتوایی که خوانده به دنبال کنشگری باشد آن را بهتر و بیشتر به خاطر می‌سپرد.

پویش «هیس‌طوری» تنها کتابخوانی نبود بلکه بر اساس کنشگری بود تا نوجوانان دهه هشتادی از ۱۲ تا ۱۸ ساله بتوانند در این رویداد ملی شرکت کنند و در کنار مطالعه کتاب، به کنشگری و تولید آثار هنری بپردازند.

نام ‌گذاری

واژه هیس‌طوری ایهام دارد؛ از یک طرف این واژه در زبان انگلیسی به معنای تاریخ است و از سوی دیگر اشاره به سرگذشت استعمار و فاجعه‌های دردناکش دارد که یکی از گوشه‌های تاریک چند قرن اخیر جهان به‌حساب می‌آید. بخشی از تاریخ که  استعمارگران تمایلی به افشای واقعیت ندارند و ترجیح می‌دهند همیشه در سکوت باقی بماند. رفتار آن‌ها در مواجهه با موضوع استعمار، شبیه به این است که به دیگران می‌گویند «هیس!» و در واقع اشاره به سکوتی دارد که غرب و قدرت‌های استعمارگر همیشه نسبت به گذشته خود داشته‌اند.

تصویر

اختتامیه پویش کتابخوانی هیس‌طوری

اهداف

هیس‌طوری همان تاریخ ۴۰۰ ساله‌ای است که غرب با غارتگری، ظلم، کشت و کشتار و رسیدن به ثروت، سعی کرد به سلطه‌گری در جهان بپردازد و امروز با آگاهی از آنچه که بر سر ملت‌ها آورده، تاریخ را سرکوب می‌کند و می‌گوید هیس! کسی تاریخ را نخواند و صدایش را در نیاورید. پویش کتاب‌خوانی هیس‌طوری به دنبال آن است که واقعیات جوامع غربی را به نسل نوجوان معرفی کند و در کنار مطالعه کتاب آن‌ها را به کنشگری و تولید آثار هنری ترغیب کند.

محوریت مسابقه

محوریت پویش کتابخوانی هیس‌طوری با کتاب «سرگذشت استعمار» بوده است این مجموعه ۱۵ جلدی به قلم میرکیایی نوشته شده و شامل عناوینی همچون «سفر به آن سوی دریاها»، «گرگ‌ها با چشم باز می‌خوابند»، «شکار انسان»، «صلیب خونین»، «راهپیمایی اشک‌ها»، «فاخته‌ها لانه ندارند»، «سفر الماس»، «به دنبال کادی» و «افطار در کلیسا» می‌باشد. که با همکاری حوزه هنری و مرکز نشر کودک و نوجوان و مهرک منتشر شده است و در هر جلد داستان‌هایی از پیشینه فعالیت‌های استعماری کشورهای غربی روایت شده است. داستان‌هایی واقعی که استعمارگران دنیا با ظلم و بی‌رحمی تمام آن‌ها را رقم زده و همیشه با گفتن یک «هیس» بزرگ سعی داشتند سرپوش بزرگی روی بلاهایی که بر سر جوامع آوردند بگذارند. سرگذشت استعمار، مبتنی بر اسناد تاریخی، تاریکی این سرپوش بزرگ را با چراغ‌قوه حقیقت زدوده است. بعد از چاپ مجموعه ۱۵ جلدی سرگذشت استعمار، رهبر معظم انقلاب نیز همه را به خواندن این کتاب‌ها سفارش کردند و این شد که برای افزایش حداکثری مطالعه‌کنندگان این مجموعه کتاب پویش کتابخوانی هیس‌طوری راه اندازی شد.

ساخت تصویرهای ذهنی

محتوای کتاب‌های «سرگذشت استعمار» تصویر پرزرق‌وبرق و زیبایی که همیشه از غرب در اذهان به ویژه ذهن مخاطبان کودک و نوجوان از منابع مختلفی مثل اینترنت یا شبکه‌های اجتماعی ساخته شده بود را اندکی دچار تزتزل کرد تا مخاطب بداند که پایه‌های این تاریخ پرطمطراق روی شانه‌های چه انسان‌های مظلوم و بی‌پناهی، بنیان گذاشته شده است. مخاطبان پویش هیس‌طوری نوجوانان دهه هشتادی ایرانی بودند یعنی جمعیتی بیشتر از ۱۰ میلیون نفر در سراسر کشور. جمعیتی که هنوز تصویرهای ذهنی برایشان آن‌قدری محکم نشده که به سختی بتوان آن‌ها را تغییر داد و آن عکس جامانده از غرب روی دیوار ذهنشان را می‌توان با آوردن دلایل حقیقی به چالش کشید. هیس‌طوری یکی از معدود جنبش‌ها و جریان‌های اجتماعی و فرهنگی بود که در این سال‌هایی که رهبر معظم انقلاب فرمان جهاد تبیین داده‌اند با نگاه سلبی از دیدگاه غربی‌ها به این موضوع نگاه کرد. برای این پویش یک سایت به نشانی ketabno.com/hisstori طراحی شد که همه چیز آنجا اتفاق می‌افتاد. حتی نوجوان‌ها می‌توانستند از همان طریق به خریدن نسخه الکترونیک یا صوتی کتاب‌ها با قیمت پایین‌تر هدایت شده و وارد مراحل بعدی ماجراجویی شوند.

اختتامیه

در قریب به یک سالی که هیس‌طوری فعال شده بود بیش از ۶۵۲ هزار نوجوان به این پویش پیوستند و بیشتر از ۵۳ هزار کنش هنرمندانه تولید کردند. بعد از این رقابت هم در روزهای اول شهریور ماه ۱۴۰۲ همزمان با سالروز اشغال ایران توسط متفقین و فرار رضاخان، این پویش به کار خود پایان داد.

نوجوانان بعد از رقابت‌هایی که طی این ماه‌ها با هم داشتند و امتیازهایی که کسب کرده بودند، به یک اردوی دو روزه در تهران دعوت شدند. اردویی گفت‌وگو‌محور که ۲۵۰ دانش آموز نخبه کتابخوان را دور هم جمع کرد و آن‌ها را به گروه‌هایی تبدیل کرد که کنش‌های خود را حتی تا اختتامیه این رویداد ادامه دادند. در این اردو فعالیت شخصیت‌هایی که در کتاب‌های سرگذشت استعمار به آن‌ها اشاره شده بود مرور شده و تعریفی هم از استعمار براساس برداشت نوجوانان از خواندن این کتب، جمع‌آوری شد.

معرفی برگزیدگان استانی

برگزیدگان این پویش در سطح استانی عبارت بودند از: استان‌های اصفهان، قم و همدان به ترتیب رتبه‌های اول، دوم و سوم از نظر برتری کیفی، استان‌های گیلان، البرز و لرستان نیز به ترتیب رتبه‌های اول، دوم و سوم کمی را به دست آوردند.

گفتاورد

مهدی شریفی: «هیس‌طوری» تازه آغاز راه ما در دنیای تاریخ است. وی افزود: شاید برای برخی‌سؤال باشد که این پویش چطور شروع شد و چه روندی را طی کرده است. پویش هیس‌طوری از یک احساس نگرانی شروع شد؛ نگرانی در زمانی که فکر کردیم دهه‌هشتادی‌ها و دهه‌نودی‌ها تاریخ را نمی‌دانند. اعتراف می‌کنیم ما بعد از ۹ ماه فعالیت با بچه‌ها در هیس‌طوری فهمیدیم که بیشتر اوقات بی‌جهت نگرانیم؛ چراکه فکر می‌کنیم دهه‌هشتادی‌ها و دهه‌نودی‌ها عجیب‌وغریب‌اند. در حالی که همراهی با بچه‌های هیس‌طوری نشان داد نسل آینده ایران بیش از نسل ما می‌درخشند و ایران را سربلند نگه می‌دارند. علی باقری‌کنی، معاون سیاسی وزارت امور خارجه کشور نیز با حضور در آیین اختتامیه پویش کتابخوانی «هیس‌طوری» هویت را عامل اصلی و سازنده وجود و شخصیت انسانی عنوان کرد و با تأکید بر مسئولیت سنگینی که به عهده نوجوانان و جوانان کشور است، گفت:در زمان جنگ این جوانان بودند که با هویت بخشیدن به جوان ایرانی مسلمان به حفظ تمامیت ارضی کوشیدند و تلاش‌های آنان باعث شد که امروز دستاوردهای مهمی خصوصاً در زمینه دفاعی داریم که کمتر کشوری به این دستاوردها رسیده است. معاون سیاسی وزارت امور خارجه کشور خطاب به دهه‌هشتادی‌های شرکت‌کننده در هیس‌طوری ادامه داد: هویت ایرانی اسلامی در دستان شما نوجوانانی است که با به‌کارگیری و شکوفایی قابلیت‌ها، توانمندی‌ها و ظرفیت‌های خود از آن پاسداری می‌کنید و گسترشش می‌دهید. همانگونه که در این پویش کتابخوانی موفقیت‌های بزرگی را کسب کردید و جایگاه اندیشه‌ورزی خود را ارتقا بخشیدید باید در حفاظت و سازندگی هویت خود نیز کوشا باشید.

Image 1

اختتامیه پویش کتابخوانی هیس‌طوری

Image 2

اختتامیه پویش کتابخوانی هیس‌طوری

Image 3

اختتامیه پویش کتابخوانی هیس‌طوری

Image 4

اختتامیه پویش کتابخوانی هیس‌طوری

Image 5

اختتامیه پویش کتابخوانی هیس‌طوری

Image 6

اختتامیه پویش کتابخوانی هیس‌طوری