جشنواره ملی و بین‌المللی سرود فجر

جشنواره ملی و بین‌المللی سرود فجر
	پوستر جشنواره
اطلاعات کلی
موضوع	سرود انقلابی
زمان	۱۴۰۱
نخستین‌دوره	۱۴۰۱
مکان	سراسر کشور - تهران
برگزارکننده	مرکز آفرینش‌های فرهنگی و هنری بسیج
مرتبط	پیام رهبر انقلاب به جشنواره
وبگاه	https://festivalsorood.ir

جشنواره ملی و بین‌المللی سرود فجر، رویدادی هنری سالانه در ایران در حوزه سرود است که با هدف پاسداشت و ارتقای هنر سرود، احیای سنت سرودهای انقلابی، کشف و شناسایی استعدادها و گروه‌های برتر در سطح ملی و بین‌المللی برگزار می‌شود. این جشنواره از سال ۱۴۰۱ به همت مرکز آفرینش‌های فرهنگی و هنری بسیج و با مشارکت نهادهای فرهنگی کشور شکل گرفته و هرساله برپا می‌گردد. تمرکز این جشنواره بر رقابت سالم، تبادل تجربه، ارائه آثار برتر و گسترش گفتمان انقلاب اسلامی، مقاومت و همبستگی ملت‌های آزادی‌خواه است.

تاریخچه و دوره‌ها

دوره نخست این جشنواره در سال ۱۴۰۱ برگزار شد. در این دوره بیش از ۲۵۰ گروه سرود از سراسر ایران شرکت کردند و در آیین اختتامیه، پیام سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، خطاب به هنرمندان و شرکت‌کنندگان قرائت شد.^[۱]

دوره دوم در سال ۱۴۰۲ برگزار شد و با تقویت بُعد بین‌المللی همراه بود. گروه‌هایی از لبنان، فلسطین و برخی کشورهای منطقه در این دوره حضور داشتند و موضوع «مقاومت» پررنگ‌ترین محور آثار بود.^[۲]

دوره سوم در سال ۱۴۰۳ با شرکت بیش از ۴۰۰ گروه سرود از ایران و چند کشور دیگر برگزار گردید. در این دوره علاوه بر بخش‌های رقابتی، حضور گروه‌های بانوان و نوجوانان چشمگیر بود. همچنین جوایز ویژه‌ای با محوریت «غزه» و «نشان شهید قاسم سلیمانی» اهدا شد.^[۳]

جشنواره ملی و بین‌المللی سرود فجر

دبیران

محمد گلریز؛ دبیر علمی نخستین دوره.^[۴]
عمار عطارپور؛ دبیر علمی سومین دوره.^[۵]
امید مهرنیا؛ دبیر اجرایی سومین دوره.^[۶]

بخش‌های جشنواره

این جشنواره امل بخش‌های زیر می‌باشد:

بخش ملی: مختص گروه‌های سرود ایرانی
بخش بین‌المللی: پذیرای گروه‌های سرود از کشورهای دیگر
بخش‌های جنبی: شامل کارگاه‌های آموزشی، نشست‌های تخصصی و نمایشگاه‌های مرتبط با هنر سرود

قالب‌ها

تولید سرود
آکاپلا (همخوانی بدون موسیقی)
بازخوانی سرود
ایده (نماهنگ و اجرای پاتوقی)

موضوعات

امید به آینده
ائمه اطهار علیهم السلام
شخصیت‌های ملی و مذهبی (امام و شهدا، مفاخر استانی، خانواده‌های شهدا و جانبازان و…)
نوجوان ایرانی، آینده‌ساز ایران
سبک زندگی (ایرانی، اسلامی)
کالای ایرانی، اقتصاد مقاومتی و رونق تولید
مقاومت و تمدن نوین اسلامی
مقابله با استکبار جهانی و صهیونیسم
ایران در مسیر پیشرفت و اقتدار
مقابله با کرونا، شهدا و مدافعان سلامت
خانواده، جمعیت
بیانیه گام دوم، ظرفیت‌ها، عدالت‌پروری و…
بخش ویژه: شخصیت و مکتب سردار دل‌ها شهید حاج قاسم سلیمانی و شهید ابومهدی المهندس

گروه‌ها و آثار شاخص

از میان گروه‌های شاخص شرکت‌کننده می‌توان به حضور گروه‌های لبنانی و فلسطینی با موضوع مقاومت، گروه‌های بانوان ایرانی در دوره سوم و آثار مرتبط با شهدای مدافع حرم و شهید سلیمانی اشاره کرد. سرودهای اجراشده در این جشنواره غالباً با مضامین انقلابی، ملی و اجتماعی همراه بوده است.

جوایز

جوایز جشنواره شامل بخش‌های مختلفی مانند گروه‌های برتر ملی، محلی و بین‌المللی و نیز جوایز نقدی به گروه‌های برگزیده بوده است. در دوره سوم، علاوه بر جوایز اصلی، جایزه ویژه «موضوع غزه» و «نشان شهید سلیمانی» به برترین آثار اعطا شد.^[۷]

دوره اول

نخستین دوره جشنواره ملی و بین المللی سرود فجر، به همت مرکز آفرینش‌های فرهنگی و هنری بسیج، در سال ۱۴۰۱ برگزار شد.

در این جشنواره که در دو مرحله استانی و کشوری برگزار گردید شرکت‌کنندگان تا پایان بهمن ۱۴۰۰ فرصت داشتند تا آثار خود را در قالب‌های تولید سرود، آکاپلا (همخوانی بدون موسیقی)، بازخوانی سرود و ایده (نماهنگ و اجرای پاتوقی) ارائه نمایند. برای بخش منتخب مردمی نیز، پس از برگزاری بخش استانی جشنواره، از میان گروه‌های منتخب، اجرای ۵ گروه اول ضبط و در ایام نوروز ۱۴۰۱ از شبکه‌های استانی برای جمع‌آوری آرای مردمی پخش خواهد شد.

آیین اختتامیه اولین جشنواره ملی و بین‌المللی سرود فجر با معرفی گروه‌های برتر داخلی و خارجی ۲۲ تیر ۱۴۰۱ در تالار وحدت تهران برگزار شد.

به گفته مصطفی زیبایی‌نژاد، دبیر این جشنواره، ۲۶۷۰ گروه سرود شامل ۲۵۰۰۰ نفر در این جشنواره شرکت کردند و ۵۵۵ گروه پذیرفته و اجرا کردند و در بخش بین‌الملل نیز شش کشور لبنان، عراق، افغانستان، یمن، سوریه و فلسطین با ۵۰ اثر در این جشنواره شرکت داشتند.

جایزه بخش ویژه این جشنواره با عنوان «جایزه حاج قاسم سلیمانی»، به گروه سرود «نسیم رحمت» از استان تهران تعلق گرفت.^[۸]

پیام رهبر انقلاب

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در پیامی به آیین اختتامیه اولین جشنواره ملی و بین‌المللی سرود فجر، بر زبده‌گزینی در شعر، صدا و آهنگ در سرودها و انتخاب موضوعات اسلامی، انقلابی و ملی تأکید کردند.

متن پیام رهبر انقلاب اسلامی که عصر امروز (چهارشنبه) در مراسم اختتامیه جشنواره سرود فجر قرائت شد، به این شرح است:^[۹]

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم
سرود یکی از ظرفیتهای هنری گرانبها برای گسترش ارزشهای معرفتی و عملی است. ترکیب بدیعِ شعر و صدا و آهنگ در اجرای دستجمعی، راز اثرگذاری استثنائی سرودهای مذهبی و ملّی در همه جای جهان است، و بحمدالله ذوق و سلیقه و هنر ایرانی، در این بخش هم توانسته است کشور عزیز ما را در شمارِ سرآمدان قرار دهد.

اکنون با تشکر از دست‌اندرکاران ترویج سرود، آنان را به زبده‌گزینی در همه‌ی اجزاء سه‌گانه‌ی یادشده و نیز پرهیز از دنباله‌رویهای زیانبار، و نیز انتخاب موضوعات ارزشی اسلامی و انقلابی و ملّی توصیه میکنم.
والسلام علیکم و رحمة‌الله
سیّدعلی خامنه‌ای
۴۰۱/۰۴/۲۱

اهمیت و بازتاب

جشنواره ملی و بین‌المللی سرود فجر به‌عنوان بزرگ‌ترین رویداد سالانه در حوزه سرودهای انقلابی شناخته می‌شود و نقشی محوری در پرورش استعدادهای نوجوانان و جوانان ایفا کرده است. این جشنواره بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های داخلی و منطقه‌ای داشته و در تقویت جریان فرهنگی انقلاب اسلامی و ترویج پیام مقاومت میان ملت‌های منطقه اثرگذار بوده است.