داریوش ارجمند (زادهٔ ۴ مرداد ۱۳۲۳ مشهد) بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون، عضو پیوسته فرهنگستان هنر ایران و از بازیگران سرشناس سینما و تلویزیون ایران است.
او متولد مشهد بوده و در نوجوانی تحت تأثیر آرا و اندیشههای علی شریعتی بوده است. همسرش فرشته یغمایی خواهر کوروش یغمایی خواننده ایرانی است و برادرش انوشیروان ارجمند از جمله بازیگران شناخته شده سینما و تلویزیون است. ارجمند دانشآموخته رشته تئاتر و سینما از دانشگاه سورن فرانسه است و فعالیت سینمایی خود را از شهر مشهد و کارگردانی فیلم «گفت زیر سلطه من درآیید» آغاز کرد. این کار در جشنواره فجر آن سال اکران شد و بعد از عدم موفقیت آن، ارجمند تمرکز کار هنری خود را بر بازیگری گذاشت. نخستین نقش آفرینی ارجمند در یک فیلم سینمایی حضور او در فیلم سینمایی «ناخدا خورشید» بود؛ فیلمی که مورد توجه و اقبال مخاطبان و اهالی سینما قرار گرفته و جایگیاه ارجمند را در سینمای ایران تثبیت کرد.
پس از آن و بعد از حضور موفق در آثاری چون «کشتی آنجلیکا»، «پرده آخر» و «جستجوگر»، در سال ۱۳۷۱ نقش آفرینی داریوش ارجمند در نقش مالک اشتر یه عنوان یکی از شخصیتهای اصلی سریال امام علی او را به یکی از نامدارترین چهرههای تاریخ تلویزیون ایران تبدیل کرد. پس از آن نیز حضورش جلوی دوربین آثاری چون «آدمبرفی»، «سگ کشی»، «پلیس جوان»، «مسافر ری» و نقش آفرینیهای موفق وی، از ارجمند یک بازیگر شناخته شده و موفق در سینما و تلویزیون ایران ساخت.
در اواخر دهه هشتاد نیز ارجمند با حضور در سریال «ستایش» توانست با نقش آفرینی در نقش حشمت فردوس یکی از نقشهای به یاد ماندنی تلویزیون در دهههای اخیر را شکل دهد. پس از موفقیت سهگانه ستایش نیز ارجمند با حضور در آثار سینمایی و تلویزیونی مانند «راه آبی ابریشم»، «روز بلوا» کار هنری خود را ادامه داد.
او تا کنون برای فیلمهای ناخدا خورشید و سگ کشی برنده دو مسیرغ بلورین بهترین بازیگر از جشنواره فیلم فجر شده است و بابت نقش آفرینی در سریال ستایش و فیلم سینمایی اعترا نیز تندیس حافظ را برده است.
در سالهای اخیر و به واسطه عدم همراهی ارجمند با جریانات مختلف با جمهوری اسلامی ایران و موضعگیریهای صریحش علیه ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی، تعدادی از رسانههای ضدایرانی و جریانات سیاسی اپوزیسیون جمهوری اسلامی ایران به تندی علیه ارجمند فعالی رسانه ای انجام دادهاند. او موضعگیریهای صریحی در حمایت از سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی، آیت الله سید ابراهیم رئیسی و… داشته است.
داریوش ارجمند ۴ مرداد سال ۱۳۲۳ در مشهد زاده شد.[۱] پدر داریوش، یک نظامی ارتشی با درجه تیمساری بود که ریاست بر بیمارستان رضاشاه و مامارضا را برعهده داشت. مادرش نیز یغمایی نام داشت که فرزند یکی از ثروتمندان مشهد بود. کوروش یغمایی خواننده سرشناس ایرانی، دایی داریوش بود. مادر داریوش نیز خود اهل هنر بود و تار مینواخت. او در خانوادهای با سه برادر و دو خواهر زندگی میکرد. داریوش فرزند دوم خانواده و برادر کوچکتر انوشیروان ارجمند بود. او همچنین عموی برزو ارجمند و بهار ارجمند، و پدر امیریل ارجمند است. عروس او یاسمینا باهر و دختر برادرش بهار ارجمند نیز فعالیتهای هنری میکنند.[۲]
داریوش ارجمند تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشگاه فردوسی مشهد در رشته کارشناسی تاریخ و جامعهشناسی سپری نمود. علی شریعتی یکی از استادان او در آن برهه بود. وی سپس برای ادامه تحصیل رهسپار پاریس شد. در پاریس مدرک کارشناسی ارشد تئاتر و سینما دریافت کرد.[۳] ارجمند در سال ۱۳۵۲ با فرشته یغمایی ازدواج کرد و صاحب سه فرزند به نامهای امیرسام، امیریل و یلدا شد.[۴]
فعالیتهای هنری
داریوش ارجمند بههمراه مهرداد تدین از بنیانگذاران سینمای آزاد مشهد در پایانههای دهه ۱۳۴۰ است. ارجمند افزون بر بازیگری در تئاتر مشهد، به ساخت فیلمهای کوتاه ۸ میلیمتری هم میپردازد که برجستهترین آنها فیلم «هیس» است. کارگردانی فیلم «گفت زیر سلطه من آیید» نوشته علی پزشکی، نخستین تجربهٔ سینمایی او در قطع ۱۶ میلیمتری بود.[۵]
وی با بازی در فیلم ناخدا خورشید ساخته ناصر تقوایی به سینما آمد و در سال ۱۳۶۵ با دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد از پنجمین جشنواره فیلم فجر جای خود را همچون یک بازیگر خوب و پذیرفتنی تثبیت کرد. وی در دهه ۶۰ در سه فیلم کشتی آنجلیکا، پرده آخر و جستجوگر به ایفای نقش پرداخت. ارجمند در دهه ۱۳۷۰ گزیدهکار شد و در سه فیلم آدمبرفی، اعتراض و سگکشی بازی کرد و برای فیلم سگکشی، سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را برد. بازی او در مجموعه امام علی (ع) در نقش مالک اشتر، از او بازی ماندگاری را به جای گذاشت.[۶] بازی در این نقش سبب شده بود تا سالها او را با هویت مالک اشتر معرفی کنند. او درباره تأثیر این نقش گفته است:
بعد از مالک اشتر هیچکس بنده را با زن و بچهام در کافه ندید. من همه عمرم عاشق بیلیارد بودم اما بعد از بازی مالک اشتر پایم را در هیچ باشگاه بیلیاردی نگذاشتم. میدانید چرا؟ چون آبروی امام علی (ع) روی دوشم بود. دوست نداشتم فردی در آنجا مرا در حال بازی ببیند.
دیگر نقشی که از وی به یادگار ماند، بازی در مجموعه تلویزیونی ستایش بود و در نقش حشمت فردوس بود.[۷]
ارجمند علاوه بر بازیگری، به عنوان مجری نیز در تلویزیون فعالیت داشته است.[۸][۹] داریوش ارجمند در چند دوره از جشنواره فجر به عنوان داور نیز حضور داشته است.[۱۰][۱۱] وی از سال ۱۳۹۶ جزو استادان رشته سینمای دانشگاه پارس شده است.[۱۲] ارجمند در سال ۱۳۹۱ طی حکمی از سوی محمدرضا طالقانی به عنوان سخن گوی فدراسیون پهلوانی و زورخانهای منصوب شد.[۱۳]
مواضع سیاسی
داریوش ارجمند در برخی مصاحبهها و سخنرانیهای خود دیدگاههایی دربارهٔ سیاست و جامعهٔ ایران ارائه کرده است. او بارها تأکید کرده که در دوران جوانی تحت تأثیر اندیشههای علی شریعتی و سید علی خامنهای قرار داشته است. به گفتهٔ او، دکتر شریعتی دانشجویان را به حضور در جلسات سخنرانی خامنهای تشویق میکرد و این دو شخصیت نقش مهمی در شکلگیری نگرش فکری و اجتماعی وی داشتهاند.[۱۴]
ارجمند در دههٔ ۱۳۴۰ و در جریان اجرای نمایشهایی با مضامین انتقادی، از جمله «سلطان مار»، توسط ساواک بازداشت و پس از مدتی از دانشگاه اخراج شد. او در این دوران از سوی مأموران امنیتی به ارتباط با علی شریعتی مظنون و حتی بهعنوان «چاقوکش نواب صفوی» خطاب شدهاست.[۱۵]
با وجود اینکه در آن زمان از سوی گروههای سیاسی چپ و مارکسیستی برای همکاری دعوت میشد، ارجمند از پیوستن به چنین جریانهایی خودداری کرد و بر استقلال هنری خود تأکید داشت.[۱۶]
او را یکی از معدود چهرههایی دانستهاند که در برابر استکبار جهانی با شجاعت موضع گرفته است.
کارنامه هنری
داریوش ارجمند در جشن حافظ ۱۳۹۴
داریوش ارجمند در طول سالهای فعالیت هنری، حضور فعالی در سینما و تلویزیون و تئاتر داشته است.
داریوش ارجمند علاوه بر بازیگری، در برنامههای تلویزیونی به عنوان مجری نیز حضور داشته است. او از سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۹ در برنامهای به نام طلوع ماه، به عنوان مجری حاضر شد.[۱۷]
در سال ۱۴۰۲ نیز برنامهای با عنوان بیکرانه از شبکه اول صدا و سیما پخش شد که ارجمند، مجریگری آن را برعهده داشت.[۹]
در فرهنگ سرزمین و دین من فرهنگ قالب و فرهنگ کیفی است. ما صاحب فرهنگ کیفی هستیم و از همین فرهنگ بزرگ مردانی مانند سردار شهید همدانی به عنوان اسطوره و الگو مطرح میشوند. حادثه عاشورا نیز پیروزی فرهنگ کیفی بر کمی بود، چنانکه ۷۲ نفر در برابر سپاهی چند هزار نفره به پیروزی رسیدند. این بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون افزود: فرهنگ دینی و ایرانی ما از نگاه کمیتی غرب مستغنی است و فرهنگ زبان، هنر و ادبیات ما نیز مملو از همین فرهنگ کیفی است.
ارجمند خطاب به دانشجویان گفت: شما دانشجویان مواظب باشید که گول کمیت دنیای اطراف را نخورید، زیرا کیفیت مهم است و دانشجویان ما باید دانشجویان کیفی باشند.
وی با اشاره به معضلات امروز کشور گفت: ما در دنیای امروز خود گرفتار فرمزدگی شدهایم و جوانان ما نیز با این معضل دست و پنجه نرم میکنند. فرم یا غرب به معنای خود خوب است، اما فرمزدگی و غربزدگی بد است.
این بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون با طرح این سوال که چرا جوانان ما باید ظاهر خود را شبیه افراد کشورهای بیگانه کنند، افزود: همین فرمزدگی دریچه نفوذ فرهنگی است، همین مسئله است که ما امروز از آن بیم داریم و قطعا بدون توجه به محتوا دچار فرمزدگی میشویم و این در شرایطی است که سرزمین ما سرزمین محتوایی است.
وی با بیان اینکه ما ملتی کیفی هستیم و مردمان ما مردمانی محتوایی هستند، گفت: با دیدگاه فرمگرایانه که نمیشد انقلاب کرد، لذا مردم ما مردم محتوایی و کیفی هستند و ما ایرانیان شایستهترین مردمی بودیم که اسلام را پذیرفتیم، به همین دلیل است که دارای آثار هنری مذهبی و دینی هستیم.[۱۸]