جشنواره فیلم فجر

جشنوارهٔ فیلم فجر

معتبرترین رویداد سینمایی ایران
آرم سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر
توصیف	جشنوارهٔ سینمایی سالانه ایران
پشتیبان مالی	بنیاد سینمایی فارابی، سازمان سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
تاریخ	از سال ۱۳۶۱ تاکنون (هر سال در میانهٔ بهمن‌ماه)
محل برگزاری	تهران
مکان	سالن‌های سینمایی و فرهنگی تهران
کشور	ایران
مجری	سازمان سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
میزبان	دبیر جشنواره (اکنون منوچهر شاهسواری)
نمایش‌ها	آثار تازه تولیدشده سینمای ایران (پیش از اکران عمومی)
پاداش	سیمرغ بلورین
وضعیت	فعال (۴۳ دوره بدون تعطیلی)
بنیان‌گذار	بنیاد سینمایی فارابی
نخستین جایزه	۱۳۶۱
آخرین جایزه	۱۴۰۳ (دوره چهل‌وسوم)
برنده	کارگردانان، بازیگران و عوامل سینمای ایران
بیشترین جوایز	مجید انتظامی (۵ سیمرغ)، محمدرضا شجاعی (۴ سیمرغ)، پرویز پرستویی و فاطمه معتمدآریا (۴ سیمرغ)
بیشترین نامزدی	ابراهیم حاتمی‌کیا، رضا کیانیان، پرویز پرستویی، فرامرز قریبیان، مجید مجیدی، مجید انتظامی
مجموع جوایز	سیمرغ بلورین در رشته‌های مختلف
گونه جایزه	جشنوارهٔ سینمایی
وب‌گاه	http://www.fajrfilmfestival.com

جشنوارهٔ فیلم فجر یکی از مهم‌ترین رویدادهای سینمایی ایران است که از سال ۱۳۶۱ هر سال در میانهٔ بهمن‌ماه در تهران برگزار می‌شود. این جشنواره توسط بنیاد سینمایی فارابی و زیر نظر سازمان سینمایی (معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی) اداره می‌شود. هرچند رویدادهای مختلف هنری ذیل عنوان فجر طراحی و برگزار شده است، اما به عقیده کارشناسان هیچ‌کدام نتوانسته به اندازه جشنواره فیلم فجر معتبر و جریان‌ساز باشد. این جشنواره هرساله با حضور آثار تازه تولیدشده سینمای ایران و با نمایش آن‌ها برای نخستین بار در دهه فجر برگزار می‌شود.

جشنواره فیلم فجر علاوه‌بر اعتبار داخلی، در میان رویدادهای سینمایی جهان نیز جزو رویدادهای معتبر به حساب می‌آید و از سال ۲۰۲۱ و با تأیید فدراسیون بین‌المللی انجمن تهیه‌کنندگان فیلم (فیاپف) جزو جشنواره‌های تخصصی غیرتخصصی مورد تأیید این انجمن قرار گرفته و از این منظر در کنار ۱۵ رویداد دیگر سینمایی جهان مانند کن، ونیز، برلین، لوکارنو، شانگهای و… در جمع معتبرترین رویدادهای سینمایی جهان به‌شمار می‌رود. هرچند به خاطر برخی مشکلات و محدودیت‌ها نظیر عدم پیش‌بینی جدی بازار فیلم و حضور نسبتاً کمرنگ آثار جدید خارجی، در سطحی پایین‌تر نسبت به برخی از این رویدادها از منظر جریان‌سازی و رسانه ای قرار دارد. از منظر عرفی و رسانه ای در میان رسانه‌های سینمایی جهان، جشنواره فیلم فجر تقریباً در کنار رویدادهای سینمایی چون جشنواره توکیو، قاهره، بوسان، شانگهای تحلیل می‌شود.

بسیاری از چهره‌های سرشناس سینمای ایران بعد از دریافت یا نامزدی سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر توانسته‌اند در جایگاه بالاتر و متعبرتری کار هنری خود را ادامه دهند.

سیاق برگزاری جشنواره فیلم فجر بر خلاف رویدادهایی مانند اسکار که به ارزیابی پسینی فیلم‌های اکران شده در طول سال میلادی می‌پردازد، پیشینی است و فیلم‌هایی در این جشنواره حضور می‌یابند که به اکران عمومی نرسیده‌اند و به نوعی نخستین اکران خود را در این جشنواره تجربه می‌کنند. از این منظر جشنواره فیلم فجر مشابه رویدادهای سینمایی معتبری مانند ونیز، کن، برلین، لوکارنو است.

جشنواره فیلم فجر دبیرهای متفاوتی را تجربه کرده و بر خلاف بسیاری از رویدادهای معتبر سینمایی که شورای مدیران و دبیر ثابتی برای سال‌های متوالی دبیری آن را بر عهده دارند، با تغییرات دولت‌ها و رؤسای سازمان سینمایی، با دبیری متفاوت برگزار می‌شود؛ هرچند شواهدی وجود دارد که سطح انتخاب دبیر جشنواره در سطحی بالاتر از رئیس سازمان سینمایی و در مرتبه وزیر فرهنگ و ارشاد و حتی بالاتر از آن (تأیید تلویحی رئیس‌جمهور در برخی موارد) اتفاق می‌افتد.

چهره‌هایی مانند سید محمد بهشتی، محمدمهدی عسگرپور، علیرضا شجاع نوری، محمدرضا هنرمند، احمدرضا درویش، محمدرضا جعفری جلوه، علیرضا رضاداد، محمد احسانی، ابراهیم داروغه زاده، مجتبی امینی عهده دارد دبیری جشنواره فجر در ادوار مختلف بوده‌اند. محمدرضا جعفری جلوه و محمد احسانی و ابراهیم داروغه زاده از جمله چهره‌هایی بوده‌اند که بیشتری سابقه دبیری ادوار مختلف جشنواره فجر را در کارنامه دارند.

چهره‌های سرشناسی چون بهرام بیضایی، عباس کیارستمی، مجید مجیدی، رضا میرکریمی، ابراهیم حاتمی کیا، مسعود کیمیایی، ناصر تقوایی، لیلا حاتمی، فرامرز قریبیان، پرویز پرستویی، مهتاب کرامتی، مجید انتظامی، علیرضا زرین دست، حمید نعمت‌الله، محمدرضا شجاعی و… از جمله چهره‌هایی بوده‌اند که به‌عنوان داور یا مشاور دبیر در جشنواره فیلم فجر حضور داشته‌اند.

مجید انتظامی با ۵ سیمرغ، مجمدرضا شجاعی با ۴ سیمرغ، علیرضا زرین دست و کامپوزیا پرتوی با ۳ سیمرغ رکودداران دریافت سیمرغ بلورین ادوار مختلف جشنواره فیلم فجر هستند. در میان کارگردانان و بازیگران نیز پرویز پرستویی و فاطمه معتمدآریا با ۴ سیمرغ، ابراهیم حاتمی کیا با ۳ سیمرغ، مسعود کیمیایی و سید رضا میرکریمی با ۲، فرامرز قریبیان، مریلا زارعی و نیکی کریمی با ۲ سیمرغ جزو موفق‌ترین چهره‌های ادوار مختلف جشنواره فجر به‌شمار می‌روند.

از حیث تعداد نامزدی در ادوار مختلف جشنواره فیلم فجر نیز چهره‌هایی چون ابراهیم حاتمی کیا، رضا کیانیان، پرویز پرستویی، فرامرز قریبیان، مجید مجیدی، مجید انتظامی و… جزو چهره‌های سرآمد به‌شمار می‌روند.

تا امروز و از سال ۱۳۶۱، ۴۳ دوره جشنواره فیلم فجر بدون تعطیلی برگزار شده و از سال گذشته تا به حال منوچهر شاهسواری دبیر جشنواره فیلم فجر است.

تاریخچه

جشنوارهٔ فیلم فجر به‌عنوان جایگزینی برای جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم تهران شکل گرفت؛ جشنواره‌ای که پیش از انقلاب و با حمایت دفتر مخصوص فرح پهلوی برگزار می‌شد و در آن فیلم‌های ایرانی و خارجی به رقابت می‌پرداختند.

پس از انقلاب اسلامی این جشنواره متوقف شد و چهار سال بعد، جشنوارهٔ فیلم فجر هم‌زمان با دههٔ فجر آغاز به کار کرد. نخستین دورهٔ این جشنواره از ۱۲ تا ۲۲ بهمن ۱۳۶۰ و با دبیری حسین وخشوری برگزار شد.

نخستین ویژه‌نامهٔ جشنواره نیز در بهمن ۱۳۶۵ توسط ماهنامهٔ سینمایی فیلم منتشر شد و این روند تاکنون ادامه دارد.

تا پیش از سال ۱۳۷۴، جشنواره تنها به تولیدات سالانهٔ سینمای ایران اختصاص داشت، اما از همان سال بخش بین‌المللی آن نیز راه‌اندازی شد و آثار سینمای جهان نیز در کنار سینمای ایران مورد بررسی قرار گرفتند.

جوایز اصلی این جشنواره «سیمرغ بلورین» است و «دیپلم افتخار» و «لوح زرین» نیز از دیگر جوایز جشنواره محسوب می‌شوند. در سال‌های اخیر بخش‌هایی همچون مسابقهٔ فیلم مستند، فیلم کوتاه و بخش مواد تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی نیز به جشنواره افزوده شده است. همچنین در آیین گشایش، بزرگداشتی برای یکی از هنرمندان برگزار می‌شود و در پایان جشنواره نیز جوایز ویژه و مردمی اهدا می‌گردد.

بخش بین‌الملل جشنواره از سال ۱۳۹۳ از بخش ملی جدا شد و نخستین دورهٔ مستقل آن در اردیبهشت ۱۳۹۴ به دبیری رضا داد برگزار شد. اما در سال ۱۴۰۱ دوباره بخش ملی و جهانی جشنواره ادغام و به‌صورت یکپارچه برپا شد.

این جشنواره در دو بخش اصلی سینمای ایران و سینمای جهان فعالیت می‌کند و هر بخش شامل دسته‌بندی‌های متعددی است.

بخش‌های جشنواره

سینمای ایران

• سودای سیمرغ (مسابقهٔ سینمای ایران)
• نگاه نو (فیلم‌های اول)
• بخش آثار مستند سینمایی
• هنر و تجربه (تجربهٔ اول)
• انیمیشن (افزوده‌شده از سال ۱۳۹۴، دورهٔ سی‌وچهارم)

سینمای جهان

• جام جهان‌نما
• سینما سعادت
• جشنوارهٔ جشنواره‌ها
• نمایش‌های ویژه
• جلوه‌گاه شرق

تغییرات و تحولات دوره‌های مختلف

• فهرست زیر به تغییرات ساختاری و افزوده‌شدن یا حذف بخش‌ها در دوره‌های مختلف اشاره دارد:
• دورهٔ سوم: اضافه‌شدن بخش فیلم‌های اول
• دورهٔ چهارم: جداسازی بخش حرفه‌ای از آماتور و تبدیل آن به جشنوارهٔ مستقل «سیمای جوان»؛ افزوده‌شدن بخش کودکان و نوجوانان
• دورهٔ پنجم: برپایی نمایشگاه پوسترهای سینمایی؛ انتشار اولین ویژه‌نامهٔ جشنواره توسط مجلهٔ فیلم
• دورهٔ هفتم: افزوده‌شدن بزرگداشت سینماگران معتبر خارجی و بخش جشنوارهٔ جشنواره‌ها
• دورهٔ هشتم: مستقل شدن جشنواره‌های کودکان، نوجوانان، فیلم کوتاه و مستند
• دورهٔ پانزدهم: راه‌اندازی وب‌سایت رسمی جشنواره
• دورهٔ شانزدهم: برگزاری بزرگداشت سینماگران ایرانی؛ رقابتی‌شدن بخش بین‌الملل؛ ایجاد بازار فیلم؛ افزوده‌شدن سیمرغ بهترین فیلم از نگاه تماشاگران
• دورهٔ هفدهم: برگزاری مراسم اهدای جوایز جنبی
• دورهٔ بیست‌ویکم: حذف سیمرغ نقش مکمل زن و مرد؛ مکانیزه‌شدن پیش‌فروش بلیت‌ها؛ حذف سیمرغ‌های فیلم‌برداری، چهره‌پردازی، صدابرداری، صداگذاری و تدوین و جایگزینی دو جایزهٔ «دستاورد هنری»
• دورهٔ بیست‌ودوم: بازگشت جوایز حذف‌شدهٔ دوره قبل؛ تغییر کارکرد بازار فیلم
• دورهٔ بیست‌وسوم: استقلال بخش بین‌الملل شامل بازار فیلم، سینمای بین‌الملل، سینمای آسیا و معناگرا؛ برگزاری اختتامیهٔ مجزا
• دورهٔ بیست‌وچهارم: افزوده‌شدن سیمرغ فیلمنامهٔ اقتباسی؛ گسترش سینماهای مردمی
• دورهٔ بیست‌وششم: نام‌گذاری بخش‌های جشنواره؛ جدایی روزهای اکران بخش ملی و بین‌الملل؛ دیجیتالی‌شدن کارت خبرنگاران؛ طراحی پوستر توسط میراندا انصاری و الهام عیوض
• دورهٔ بیست‌وهفتم: پیام رئیس‌جمهور احمدی‌نژاد؛ افزوده‌شدن بخش فیلم بلند ویدئویی؛ تحریم مراسم اختتامیه توسط خبرنگاران و عکاسان
• دورهٔ بیست‌وهشتم: اضافه‌شدن مسابقهٔ آثار پویانمایی؛ اینترنتی‌شدن پیش‌فروش بلیت‌ها؛ انتخاب برج میلاد به‌عنوان کاخ جشنواره
• دورهٔ بیست‌ونهم: نمایش آثار سه‌بعدی
• دورهٔ سی‌ویکم: برگزاری نخستین مراسم فرش قرمز؛ دیجیتالی‌شدن نمایش فیلم‌ها؛ حجمی‌شدن تندیس سیمرغ بلورین
• دورهٔ سی‌وسوم: انتقال بخش بین‌الملل به جشنواره‌ای جداگانه؛ تغییر شکل و نام تندیس بخش نگاه نو و مستند؛ اضافه‌شدن بخش هنر و تجربه؛ برپایی بخش سلام سینما با حضور عوامل فیلم‌ها
• دورهٔ سی‌وچهارم: افزوده‌شدن بخش انیمیشن؛ طراحی پوستر با تصویر یک سینماگر؛ حذف عنوان «بین‌الملل» از جشنواره و انتخاب دبیر مستقل برای بخش بین‌الملل
• دورهٔ چهلم، چهل‌ویکم و چهل‌ودوم: عدم اهدای سیمرغ بهترین فیلم از نگاه تماشاگرا
• دورهٔ چهل‌ویکم: ادغام دوبارهٔ بخش ملی و بین‌الملل

سابقه

تا کنون ۴۳ دوره از جشنوارهٔ فیلم فجر برگزار شده است و چهل‌وسومین دوره آن در بهمن ۱۴۰۳ برپا شد.

جوایز

از دورهٔ پنجم به برگزیدگان «لوح زرین» اهدا شد و از دورهٔ هفتم عنوان «سیمرغ» به‌طور جدی در جشنواره مطرح شد. «دیپلم افتخار» نیز از دیگر جوایز رسمی جشنواره است.

سیمرغ‌های جشنواره

بخش ملی

• بهترین فیلم
• بهترین کارگردانی
• بهترین فیلمنامه
• بهترین بازیگر نقش اول مرد
• بهترین بازیگر نقش اول زن
• بهترین فیلم‌برداری
• بهترین تدوین
• بهترین موسیقی متن
• بهترین چهره‌پردازی
• بهترین بازیگر نقش مکمل مرد
• بهترین بازیگر نقش مکمل زن
• بهترین صدابرداری
• بهترین صداگذاری
• بهترین طراحی صحنه
• بهترین طراحی لباس
• بهترین جلوه‌های ویژهٔ میدانی
• بهترین جلوه‌های بصری
• سیمرغ زرین بهترین فیلم از نگاه ملی
• جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران
• سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران

بخش جهانی

• سیمرغ زرین بهترین فیلم
• سیمرغ سیمین بهترین کارگردانی
• سیمرغ سیمین بهترین فیلم آسیایی
• سیمرغ سیمین بهترین کارگردانی آسیایی
• سیمرغ سیمین بهترین فیلمنامه
• سیمرغ سیمین بهترین بازیگر مرد
• سیمرغ سیمین بهترین بازیگر زن
• سیمرغ سیمین بهترین فیلم کوتاه
• سیمرغ سیمین جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران
• جایزهٔ نتپک
• جایزهٔ محمد امین
• جایزهٔ بین‌المذاهب

آمار و رکوردهای قابل‌توجه جشنوارهٔ فیلم فجر

علی نصیریان با دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد برای فیلم هفت بهار نارنج در دورهٔ چهل و یکم، در ۸۸ سالگی به‌عنوان مسن‌ترین برندهٔ این جایزه شناخته می‌شود. او پیش‌تر نیز در ۸۴ سالگی سیمرغ بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را در سی و هفتمین دوره به‌دست آورده بود.

در مقابل، حسین عابدینی با کسب سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول مرد برای فیلم باران در ۲۰ سالگی (دورهٔ نوزدهم – ۱۳۷۹)، جوان‌ترین برندهٔ این بخش محسوب می‌شود؛ و پس از او، بهرام رادان در ۲۴ سالگی (دورهٔ بیست و دوم – ۱۳۸۲) قرار دارد.

در بخش بازیگری زنان، گلشیفته فراهانی با دریافت سیمرغ نقش اول زن برای فیلم درخت گلابی در ۱۴ سالگی (دورهٔ شانزدهم – ۱۳۷۶)، جوان‌ترین برندهٔ این جایزه است. پس از او، ترانه علیدوستی در ۱۸ سالگی، باران کوثری در ۲۱ سالگی، پردیس پورعابدینی در ۲۲ سالگی، میترا حجار در ۲۳ سالگی، رؤیا نونهالی در ۲۴ سالگی و مینا لاکانی در ۲۵ سالگی قرار می‌گیرند.

سارا حاتمی نیز با دریافت سیمرغ بهترین بازیگر نقش مکمل زن برای فیلم کت چرمی در ۱۷ سالگی (دورهٔ چهل و یکم)، جوان‌ترین برندهٔ این بخش به‌شمار می‌رود.

از دورهٔ سوم تا ششم جشنواره (۱۳۶۳ تا ۱۳۶۶)، تمامی برندگان بازیگری بالای ۴۰ سال سن داشته‌اند. همچنین مهدی اسدی در ۱۲ سالگی با دریافت دیپلم افتخار برای فیلم بهار در دورهٔ چهارم (۱۳۶۴)، کم‌سن‌ترین فرد حاضر روی سن جشنواره بوده است.

پرویز پرستویی نخستین بازیگری است که در سنین جوانی سیمرغ دریافت کرده است؛ او در ۲۸ سالگی برای دیار عاشقان از دومین دورهٔ جشنواره (۱۳۶۲) این جایزه را کسب کرد.

از دورهٔ شانزدهم تا بیست و سوم (۱۳۷۶ تا ۱۳۸۳) نیز در هر دوره حداقل یک بازیگر زیر ۳۰ سال موفق به کسب سیمرغ شده است.

از میان زوج‌های بازیگری، تنها سه زوج در یک فیلم به‌طور هم‌زمان برندهٔ سیمرغ نقش اول مرد و زن شده‌اند:

محمدرضا فروتن و هدیه تهرانی (قرمز)

هوتن شکیبا و الناز شاکردوست (شبی که ماه کامل شد)

جمشید مشایخی و پروانه معصومی (گل‌های داوودی)

همچنین پرویز پرستویی (سیمرغ نقش اول مرد در دوره‌های ۲۳ و ۲۴) و نوید محمدزاده (سیمرغ نقش مکمل مرد در دوره‌های ۳۴ و ۳۵)، تنها بازیگرانی هستند که به‌صورت متوالی این جوایز را کسب کرده‌اند.

سیدعلی قائم‌مقامی نیز تنها مدیر تولیدی است که در جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم فجر مورد تقدیر قرار گرفته؛ او در سی و دومین دوره، برای مدیریت تولید فیلم‌های چ و رستاخیز جایزه دریافت کرد.

در دورهٔ بیست و ششم، طراحی پوستر جشنواره برای نخستین‌بار به‌صورت مشترک توسط دو هنرمند نقاش و گرافیست، الهام عیوضی و میراندا انصاری انجام شد.

رکوردداران دریافت سیمرغ بلورین

• بهترین فیلم: ابراهیم حاتمی‌کیا – ۵ بار
• بهترین کارگردانی: مجید مجیدی – ۴ بار
• بهترین فیلمنامه: کامبوزیا پرتوی – ۴ بار
• بهترین فیلمبرداری: محمود کلاری و حمید خضوعی ابیانه – ۴ بار
• بهترین تدوین: بهرام دهقانی – ۵ بار
• بهترین صداگذاری: محمدرضا دلپاک – ۱۰ بار
• بهترین صدابرداری: جهانگیر میرشکاری – ۵ بار
• بهترین موسیقی متن: مجید انتظامی – ۵ بار
• بهترین طراحی صحنه و لباس: امیر اثباتی و ایرج رامین‌فر – ۴ بار
• بهترین چهره‌پردازی: عبدالله اسکندری و سعید ملکان – ۶ بار
• بهترین جلوه‌های ویژه: محسن روزبهانی – ۱۱ بار
• بهترین بازیگر نقش اول زن: معتمدآریا، حاتمی، معصومی، تهرانی، کوثری، قاضیانی و زارعی – ۲ بار
• بهترین بازیگر نقش اول مرد: پرویز پرستویی – ۴ بار
• بهترین بازیگر نقش مکمل زن: خردمند، پطروسیان، معتمدآریا، نصیرپور، مقدمی و دولتشاهی – ۲ بار
• بهترین بازیگر نقش مکمل مرد: سعید پورصمیمی – ۳ بار
• بهترین عکس: جواد جلالی – ۳ بار
• بیشترین جایزهٔ ویژه داوران: هومن سیدی – ۳ بار
• بهترین فیلم از نگاه تماشاگران: حاتمی‌کیا، تبریزی و فرهادی – ۳ بار

فیلم‌های رکورددار سیمرغ

۹ سیمرغ

• آژانس شیشه‌ای – ابراهیم حاتمی‌کیا (۱۳۷۶ – دورهٔ ۱۶)

۸ سیمرغ

• پرده آخر – واروژ کریم‌مسیحی
• بوی کافور، عطر یاس – بهمن فرمان‌آرا
• دوئل – احمدرضا درویش
• رستاخیز – احمدرضا درویش

۷ سیمرغ

• سگ‌کشی – بهرام بیضایی
• باران – مجید مجیدی
• ابد و یک روز – سعید روستایی

۶ سیمرغ

• «سرزمین خورشید» به کارگردانی احمدرضا درویش محصول ۱۳۷۵ از پانزدهمین جشنوارهٔ فیلم فجر
• «هیوا» به کارگردانی رسول ملاقلی‌پور محصول ۱۳۷۷ از هفدهمین جشنوارهٔ فیلم فج
• «خانه‌ای روی آب» به کارگردانی بهمن فرمان‌آرا محصول ۱۳۸۰ از بیستمین جشنوارهٔ فیلم فجر
• «خون‌بازی» به کارگردانی رخشان بنی‌اعتماد محصول ۱۳۸۵ از بیست و پنجمین جشنوارهٔ فیلم فجر
• «چ» به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا محصول ۱۳۹۲ از سی و دومین جشنوارهٔ فیلم فجر
• «تنگهٔ ابوقریب» به کارگردانی بهرام توکلی محصول ۱۳۹۶ از سی و ششمین دوره جشنوارهٔ فیلم فجر
• «شبی که ماه کامل شد» به کارگردانی نرگس آبیار محصول ۱۳۹۷ از سی و هفتمین دوره جشنوارهٔ فیلم فجر

۵ سیمرغ

• «مهاجر» به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا محصول ۱۳۶۸ از هشتمین جشنوارهٔ فیلم فجر
• «هامون» به کارگردانی داریوش مهرجویی محصول ۱۳۶۸ از هشتمین جشنوارهٔ فیلم فجر
• «مسافران» به کارگردانی بهرام بیضایی محصول ۱۳۷۰ از دهمین جشنوارهٔ فیلم فجر
• «ناصرالدین‌شاه آکتور سینما» به کارگردانی محسن مخملباف محصول ۱۳۷۰ از دهمین جشنوارهٔ فیلم فجر
• «روز واقعه» به کارگردانی شهرام اسدی محصول ۱۳۷۳ از سیزدهمین جشنوارهٔ فیلم فجر
• «من، ترانه ۱۵ سال دارم» به کارگردانی رسول صدرعاملی محصول ۱۳۸۰ از بیستمین جشنوارهٔ فیلم فجر
• «خیلی دور، خیلی نزدیک» به کارگردانی رضا میرکریمی محصول ۱۳۸۳ از بیست و سومین جشنوارهٔ فیلم فجر
• «به همین سادگی» به کارگردانی رضا میرکریمی محصول ۱۳۸۶ از بیست و ششمین جشنوارهٔ فیلم فجر
• «جرم» به کارگردانی مسعود کیمیایی محصول ۱۳۸۹ از بیست و نهمین جشنوارهٔ فیلم فجر
• «روزهای زندگی» به کارگردانی پرویز شیخ‌طادی محصول ۱۳۹۰ از سی امین جشنوارهٔ فیلم فجر
• «رخ دیوانه» به کارگردانی ابوالحسن داوودی محصول ۱۳۹۳ از سی و سومین جشنوارهٔ فیلم فجر
• «ماجرای نیمروز» به کارگردانی محمدحسین مهدویان محصول ۱۳۹۵ از سی و پنجمین جشنوارهٔ فیلم فجر
• «شنای پروانه» به کارگردانی محمد کارت محصول ۱۳۹۸ از سی و هشتمین جشنوارهٔ فیلم فجر
• «روز صفر» به کارگردانی سعید ملکان محصول ۱۳۹۸ از سی و هشتمین جشنوارهٔ فیلم فجر
• «بی‌همه‌چیز» به کارگردانی محسن قرائی محصول ۱۳۹۹ از سی و نهمین جشنواره فیلم فجر
• «یدو» به کارگردانی مهدی جعفری محصول ۱۳۹۹ از سی و نهمین جشنواره فیلم فجر
• «موقعیت مهدی» به کارگردانی هادی حجازی‌فر محصول ۱۴۰۰ از چهلمین دوره جشنواره فیلم فجر
• «غریب» به کارگردانی محمدحسین لطیفی محصول ۱۴۰۱ از چهل و یکمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر

بخش بین‌الملل جشنواره

بخش بین‌الملل جشنوارهٔ فیلم فجر به‌صورت مستقل و در پنج بخش برگزار می‌شود. در این بخش، سیمرغ بلورین به بهترین فیلم تعلق می‌گیرد و جوایزی همچون سیمرغ سیمین، جایزه محمدامین و جایزه بین‌المذاهب نیز اهدا می‌شود.

چهار فیلم معرفی‌شده به اسکار ــ ملودی، دومینگو و مه، مجازات و فرحه ــ هم‌زمان در بخش بین‌الملل چهل و دومین جشنواره حضور داشتند. دبیر جشنواره در این دوره مجتبی امینی و مدیر بخش بین‌الملل رائد فریدزاده بوده‌اند.

حضور چهره‌های برجسته جهانی

در دوره‌های مختلف جشنواره، سینماگران برجسته‌ای همچون کوستا گاوراس، فرانچسکو رزی، کشیشتف زانوسی، رابرت چارتوف، آگنیشکا هولاند، بروس برسفورد، بلا تار، آندری زویاگینتسف، نوری بیلگه جیلان، الیور استون، پل شریدر و بسیاری دیگر در جشنواره حضور داشته‌اند.

دبیران

برگزیدگان جشنواره فجر ۴۱ (۱۴۰۱)

بهترین فیلم

• «سینما متروپل» به تهیه‌کنندگی سید حامد حسینی
• «بچه زرنگ» به تهیه‌کنندگی حامد جعفری (سیمرغ اهدایی!)
• «اتاقک گلی» به تهیه‌کنندگی داوود صبوری (جایزه ویژه هیئت داوران)
• شماره ۱۰» به تهیه‌کنندگی ابراهیم اصغری
• «در آغوش درخت» به تهیه‌کنندگی محمد رضا مصباح
• «کت چرمی» به تهیه‌کنندگی کامران حجازی
• «یادگار جنوب» به تهیه‌کنندگی مجتبی رشوند

سیمرغ بهترین کارگردانی

• محمدعلی باشه آهنگر برای «سینمامتروپل»
• حسین میرزامحمدی برای «کت چرمی»
• محمد عسگری برای «اتاقک گلی»
• هادی محمدیان، بهنود نکویی و محمدجواد جنتی برای «بچه زرنگ»
• بابک خواجه پاشا برای «در آغوش درخت»
• حمید زرگرنژاد برای «شماره ۱۰»
• محمدحسین لطیفی برای «غریب»

بهترین کارگردان فیلم اول

• محمد عسگری برای «اتاقک گلی»
• لیلی عاج برای «سرهنگ ثریا» (دیپلم افتخار)
• بابک خواجه‌پاشا برای «در آغوش درخت» (دیپلم افتخار)
• آرمان خوانساریان برای «جنگل پرتقال»
• رضا نجاتی برای «بعد از رفتن»
• حسین میرزامحمدی برای «کت چرمی»

سیمرغ بهترین فیلمنامه

• بابک خواجه پاشا برای فیلم در آغوش درخت
• علی رمضان برای فیلم بچه زرنگ
• حمید زرگرنژاد برای فیلم شماره ۱۰
• مسعود هاشمی‌نژاد برای فیلم کت چرمی
• محمد علی باشه‌آهنگر و حامد باشه‌آهنگر برای فیلم سینما متروپل
• پدرام پورامیری و حسین دوماری برای فیلم یادگار جنوب

سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول زن

• پردیس پورعابدینی برای فیلم غریب
• مارال بنی آدم برای فیلم در آغوش درخت
• هدی زین العابدین برای فیلم عطرآلود
• ژاله صامتی برای فیلم سرهنگ ثریا
• سارا بهرامی برای فیلم جنگل پرتقال
• نوشین مسعودیان برای فیلم سینما متروپل

سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول مرد

• علی نصیریان برای فیلم هفت بهار نارنج
• مجید صالحی برای فیلم شماره ۱۰
• تورج الوند برای فیلم اتاقک‌ گلی
• مصطفی زمانی برای فیلم عطرآلود
• میرسعید مولویان برای فیلم جنگل پرتقال
• جواد عزتی برای فیلم کت چرمی
• وحید رهبانی برای فیلم یادگار جنوب

سیمرغ بلورین بهترین نقش مکمل زن

• سارا حاتمی برای فیلم کت چرمی
• ستاره پسیانی برای فیلم کت چرمی
• پریوش نظریه برای فیلم سینما متروپل
• پانته‌آ پناهی‌ها برای فیلم بعد از رفتن
• غزل شاکری برای فیلم روایت ناتمام سیما
• سحر دولت شاهی برای فیلم یادگار جنوب
• رویا تیموریان برای فیلم کت چرمی

سیمرغ بلورین بهترین نقش مکمل مرد

• سجاد بابایی برای فیلم استاد
• هومن برق‌نورد برای فیلم سینما متروپل (دیپلم افتخار)
• پژمان جمشیدی برای فیلم یادگار جنوب (دیپلم افتخار)
• فرهاد قائمیان برای فیلم غریب (دیپلم افتخار)
• امیر جعفری برای فیلم آنها مرا دوست داشتند
• مهران احمدی برای فیلم غریب
• روح‌الله زمانی برای فیلم در آغوش درخت

سیمرغ بلورین بهترین فیلمبرداری

• علیرضا زرین‌دست برای سینما متروپل
• فرشاد محمدی برای اتاقک گلی
• آرمان فیاض برای کت چرمی
• روزبه رایگا برای عطر آلود
• حسن پویا برای شماره ۱۰
• میلاد پرتو برای یادگار جنوب

سیمرغ بلورین بهترین تدوین

• میثم مولایی برای چرا گریه نمی‌کنی و اتاقک گلی
• عماد خدا بخش برای کت چرمی
• حسن ایوبی برای بچه زرنگ
• حمید باشه آهنگر برای سینما متروپل
• پویان شعله‌ور برای یادگار جنوب
• مستانه مهاجر برای وابل

سیمرغ بهترین موسیقی

• مسعود سخاوت‌دوست برای عطرآلود و شماره ۱۰
• امیر توسلی برای بچه زرنگ‌
• پیام آزادی برای هفت بهار نارنج
• کارن همایونفر برای روایت ناتمام سیما
• بهزاد عبدی برای سرهنگ ثریا

سیمرغ بلورین بهترین صدا

• امیر نوبخت (صدابردار) و علیرضا علویان (صداگذار) برای یادگار جنوب
• بهمن اردلان برای اتاقک گلی
• حسین ابوالصدق برای بچه زرنگ
• مسیح حدپور سراج (صدابردار) و مهدی جواهرزاده (صداگذار) برای در آغوش درخت
• عباس رستگارپور (صدابردار) و حسین ابوصدق (صداگذار) برای سینما متروپل
• فرخ فدایی (صدابردار) و آرش قاسمی ‌(صداگذار) برای شماره ۱۰

سیمرغ بلورین بهترین طراحی لباس

• سارا سمیعی برای یادگار جنوب
• فاطمه صفری برای اتاقک گلی
• بهزاد آقابیگ برای غریب
• عباس بلوندی و مهدی قوچانی برای سینما متروپل
• آرام موسوی برای باول

سیمرغ بهترین طراحی صحنه

• محمدرضا شجاعی برای شماره ده و غریب
• محسن خدابخش برای اتاقک گلی
• آیدین ظریف برای گل‌های باوارده
• عباس بلوندی برای سینما متروپل
• محمدرضا میرزا محمدی برای عطرآلود

سیمرغ بلورین بهترین جلوه‌های ویژه

• حسن ایزدی برای گل‌های باوارده (سیمرغ جلوه‌های بصری)
• حمید رسولیان برای فیلم غریب (سیمرغ جلوه‌های میدانی)
• امیر ولی خانی برای فیلم غریب (دیپلم افتخار جلوه‌های بصری)
• محسن روزبهانی برای فیلم اتاقک گلی و سینما متروپل
• ایمان کرمیان برای گل‌های باورده
• محمد رضا ترکمان شماره ۱۰

سیمرغ بهترین چهره‌پردازی

• شهرام خلج برای شماره ۱۰ و غریب
• امید گلزاده برای آنها مرا دوست داشتند
• شهرام خلج برای اتاقک گلی
• منا جعفری برای یادگار جنوب
• عبدالله اسکندری برای وابل

سیمرغ بهترین پوستر فیلم

• محمد روح‌الامینی برای فیلم بیرو
• محمد موحدنیا برای فیلم طلاخون
• میثم میرزایی برای فیلم مرد بازنده

سیمرغ بهترین آنونس و تیزر فیلم

• کیومرث بیک زند برای فیلم تی تی
• امین سلمانی برای فیلم بی‌صدا حلزون
• امید میرزایی برای فیلم دوزیست

سیمرغ بهترین فیلم کوتاه داستانی

• محمد ثریا (تهیه‌کننده و کارگردان) برای فیلم برنو
• محمد رضا مرادی (تهیه‌کننده و کارگردان) برای فیلم رنگارنگ
• نیلوفر زیوردار (تهیه کننده) وحید نامی، نوید نامی (کارگردانان) برای فیلم مریضخانه مرکزی
• محمد جوادمحمد (تهیه کننده) محمد پایدار (کارگردان) برای فیلم نوشابه مشکی

سیمرغ بهترین فیلم مستند

• فرشاد افشین‌پور (تهیه‌کننده و کارگردان) برای فیلم دنیای وحشی زاگرس
• سید مصطفی موسوی تبار (تهیه‌کننده) و زهره نجف‌زاده (کارگردان) برای فیلم ۶۴۱۰ روز اسارت
• مسعود زارعیان (تهیه‌کننده و کارگردان) برای فیلم غیر مسکونی

دیگر جایزه‌های اختتامیه جشنواره فجر ۱۴۰۱

• سیمرغ زرین بهترین فیلم از نگاه ملی: فیلم غریب
• سیمرغ گوهرشاد (ویژه وزیر فرهنگ و ارشاد برای زنان): لیلی عاج (سرهنگ ثریا)
• سیمرغ ویژه دبیر جشنواره: فیلم گل‌های باوارده
• جایزه آرمان شهرداری تهران: فیلم اتاقک گلی

فهرست فیلم‌های سودای سیمرغ جشنواره فجر ۱۴۰۱

1. فیلم آنها مرا دوست داشتند | محمدرضا رحمانی
2. فیلم آه سرد | ناهید عزیزی
3. فیلم اتاقک گلی | محمد عسگری
4. فیلم استاد | سید عماد حسینی
5. فیلم بعد از رفتن | رضا نجاتی
6. فیلم بچه زرنگ | نکویی، محمدیان و جنتی
7. فیلم پرونده باز است | کیومرث پوراحمد
8. فیلم جنگل پرتقال | آرمان خوانساریان
9. فیلم چرا گریه نمی‌کنی | علیرضا معتمدی
10. فیلم در آغوش درخت | بابک خواجه‌پاشا
11. فیلم روایت ناتمام سیما | علیرضا صمدی
12. فیلم سرهنگ ثریا | لیلی عاج
13. فیلم متروپل | محمدعلی باشه آهنگر
14. فیلم شماره ده | حمید زرگرنژاد
15. فیلم عطرآلود | هادی مقدم دوست
16. فیلم غریب | محمدحسین لطیفی
17. فیلم کت چرمی | حسین میرزا محمدی
18. فیلم کاپیتان | محمد حمزه‌ای
19. فیلم گل‌های باوارده | مهرداد خوشبخت
20. فیلم وابل | تورج اصلانی
21. فیلم‌های پاور | هادی محمدپور
22. فیلم هفت بهار نارنج | فرشاد گل سفیدی
23. فیلم هوک | حسین ریگی
24. فیلم یادگار جنوب | دوماری و پورامیری

۴ فیلم زیر هم به‌عنوان آثار رزرو معرفی شدند:

• «بهشت تبهکاران» مسعود جعفری جوزانی (این فیلم ۵۰ درصد فرآیند پس‌تولید را طی کرده و در صورت تکمیل به فهرست فیلم‌های سودای سیمرغ افزوده خواهد شد)
• «اخت‌الرضا» مجتبی طباطبایی
• «جان جانان» شادی آفرین الهیاری
• «۴۸ ساعت» ابوذر حیدری

برگزیده‌های چهلمین جشنواره فجر (۱۴۰۰)

بهترین فیلم چهلمین جشنواره فیلم فجر

• فیلم برف آخر به تهیه‌کنندگی حسن مصطفوی
• فیلم علف‌زار به تهیه‌کنندگی بهرام رادان
• فیلم موقعیت مهدی به تهیه‌کنندگی حبیب‌اله والی‌نژاد
• فیلم نگهبان شب به تهیه‌کنندگی رضا میرکریمی

برنده سیمرغ زرین

• فیلم بدون قرار قبلی (بهروز شعیبی)

بهترین کارگردانی جشنواره فجر ۱۴۰۰

• هادی حجازی‌فر برای فیلم موقعیت مهدی
• کاظم دانشی برای فیلم علف‌زار
• بهروز شعیبی برای فیلم بدون قرار قبلی
• هادی محقق برای فیلم درب (دیپلم افتخار)
• امیرحسین عسگری برای فیلم برف آخر (جایزه ویژه هیئت داوران)
• رضا میرکریمی برای فیلم نگهبان شب

کارگردانی بهترین فیلم اول

• فیلم بی‌رویا به کارگردانی آرین وزیردفتری
• فیلم علف‌زار به کارگردانی کاظم دانشی
• فیلم ملاقات خصوصی به کارگردانی امید شمس
• فیلم موقعیت مهدی به کارگردانی هادی حجازی‌فر

بهترین فیلمنامه

• ابراهیم امینی و هادی حجازی‌فر (فیلم موقعیت مهدی)
• فرهاد توحیدی و مهدی تراب‌بیگی (فیلم بدون قرار قبلی)
• کاظم دانشی (فیلم علف‌زار)
• امیرحسین عسگری، امیرمحمد عبدی و سیدحسن حسینی (فیلم برف آخر)
• رضا میرکریمی و محمد داوودی (فیلم نگهبان شب)

بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره چهلم فجر

• سارا بهرامی (فیلم علف‌زار)
• ژیلا شاهی (فیلم موقعیت مهدی)
• طناز طباطبایی (فیلم بی‌رویا)
• لاله مرزبان (فیلم نگهبان شب)
• لادن مستوفی (فیلم برف آخر)

بهترین بازیگر نقش اول مرد

• تورج الوند (فیلم نگهبان شب) • پژمان جمشیدی (فیلم علف‌زار) • امین حیایی (فیلم برف آخر) • مهدی نصرتی (فیلم ضد)

بهترین نقش مکمل زن

• صدف اسپهبدی (فیلم علف زار) • فرشته حسینی (فیلم دسته دختران) (دیپلم افتخار) • صفورا خوش‌طینت (فیلم نگهبان شب) • شادی کرم‌رودی (فیلم بی‌رویا) • لیندا کیانی (فیلم ضد) • نوشین مسعودیان (فیلم برف آخر)

بهترین نقش مکمل مرد

• پیام احمدی‌نیا (فیلم ملاقات خصوصی) • علی‌اکبر اصانلو (فیلم نگهبان شب) (دیپلم افتخار) • روح‌اله زمانی (فیلم موقعیت مهدی) • مهدی زمین‌پرداز (فیلم علف‌زار) • نادر سلیمانی (فیلم ضد) • مجید صالحی (فیلم برف آخر)

بهترین فیلمبرداری

• وحید ابراهیمی (فیلم موقعیت مهدی) • علیرضا برازنده (فیلم شهرک) • هادی بهروز فیلم علف‌زار) • محمد حدادی (فیلم بدون قرار قبلی) • آرمان فیاض (فیلم برف آخر)

بهترین تدوین

• ژیلا ایپکچی (فیلم شهرک) • حسین جمشیدی گوهری (فیلم موقعیت مهدی) • سپیده عبدالوهاب (فیلم خائن‌کشی) • حمید نجفی‌راد (فیلم دسته دختران و علف‌زار)

بهترین موسیقی متن

• حبیب خزایی‌فر (فیلم مرد بازنده) • فردین خلعتبری (فیلم ماهان و هناس) • مسعود سخاوت‌دوست (فیلم موقعیت مهدی) • بهزاد عبدی (فیلم علف‌زار) (دیپلم افتخار)

بهترین صداگذاری جشنواره چهلم فجر

• فرامرز ابوالصدق (فیلم دسته دختران) • امین شریفی (فیلم ضد) • علیرضا علویان (فیلم‌های علف‌زار و بدون قرار قبلی) • امیرحسین قاسمی (فیلم‌های خائن‌کشی و نگهبان شب) • نعیم مسچیان (فیلم ۲۸۸۸)

بهترین صدابرداری

• مهدی ابراهیم‌زاده (فیلم دسته دختران) • بابک اردلان (فیلم شادروان) • مسیح حدپور سراج (فیلم موقعیت مهدی) • عباس رستگارپور (فیلم بدون قرار قبلی) • امیر نوبخت حقیقی (فیلم شب طلایی)

بهترین طراحی لباس

• بهزاد آقابیگی (فیلم موقعیت مهدی) • مارال جیرانی (فیلم خائن‌کشی) • فاطمه صفری‌زاده (فیلم شادروان) • زهرا صمدی (فیلم نگهبان شب) • علی نصیری‌نیا (فیلم برف آخر)

بهترین طراحی صحنه

• سهیل دانش‌اشراقی (فیلم خائن‌کشی) • امیر زاغری (فیلم موقعیت مهدی) • محمدرضا شجاعی (فیلم دسته دختران و ضد) • آیدین ظریف (فیلم ۲۸۸۸) • علی نصیری‌نیا (فیلم برف آخر)

بهترین جلوه‌های بصری

• محمد برادران (فیلم خائن‌کشی) • امین پهلوان‌زاده (فیلم مرد بازنده) • کامیار شفیع‌پور (فیلم برف آخر) • فرید ناظرفصیحی (فیلم بیرو) • حسن نجفی و امیر ولی‌خانی (فیلم دسته دختران)

بهترین جلوه‌های ویژه میدانی

• آرش آقابیگ (فیلم خائن‌کشی و شهرک) • حمید رسولیان (فیلم ضد) • محسن روزبهانی و کاووس روزبهانی (فیلم دسته دختران) • ایمان کرمیان (فیلم موقعیت مهدی)

بهترین چهره‌پردازی جشنواره

• مونا جعفری (فیلم علف‌زار) • شهرام خلج (فیلم موقعیت مهدی) • عظیم فراین (فیلم بیرو) • مرتضی کهزادی (فیلم ضد) • امید گلزاده (فیلم‌های برف آخر و شادروان)

بهترین فیلم‌های کوتاه داستانی

• ارفاق • گذشته • ویار

بهترین فیلم‌های مستند

• احتضار • دبستان پارسی • سرباز شماره صفر

بهترین عکس فیلم

• امید صالحی (فیلم آتابای) • فتاح ذی‌نوری (فیلم زیرنور کم) • حبیب مجیدی (فیلم منصور)

بهترین پوستر فیلم

• عرفان بهکار مهربانی (فیلم گورکن) • محمد تقی‌پور (فیلم منصور) • احسان برآبادی (فیلم پیرمردها نمی‌میرند)

بهترین آنونس و تیزر فیلم

• روح‌اله موحدی (فیلم سیاه باز) • کیومرث بیک‌زند (فیلم بی‌همه‌چیز) • امید میرزایی (فیلم‌های صحنه‌زنی و تک تیرانداز)

برگزیدگان سی و نهمین جشنواره فیلم فجر (۱۳۹۹)

برندگان سیمرغ بلورین از جشنواره فجر ۹۹ در بخش تبلیغات، مستند و فیلم کوتاه

• برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلم کوتاه: مریم اسمی خانی برای فیلم وضعیت اورژانسی
• برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلم مستند بلند:‌ تقی امیرانی برای فیلم کودتای ۵۳
• برنده سیمرغ بلورین بهترین عکس: سحاب زری‌باف برای فیلم خورشید
• برنده سیمرغ بلورین بهترین پوستر: وحید عبدالحسینی برای فیلم هفت و نیم
• برنده سیمرغ بلورین بهترین تیزر: حمید نجفی راد برای فیلم شنای پروانه

برندگان سیمرغ بلورین از جشنواره فجر ۹۹ در بخش فنی

• برنده سیمرغ بلورین بهترین جلوه‌های ویژه میدانی:‌ ایمان کرمیان برای فیلم تک تیرانداز
• برنده سیمرغ بلورین بهترین جلوه‌های ویژه بصری: فرید ناصر فصیحی برای فیلم ابلق
• برنده سیمرغ بلورین بهترین چهره‌پردازی:‌ ایمان امیدواری برای فیلم ابلق
• برنده سیمرغ بلورین بهترین طراحی لباس: مارال جیرانی برای فیلم بی‌همه چیز
• برنده سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه: سهیل اشراقی برای فیلم روزی روزگاری آبادان
• برنده سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری: رشید دانشمند برای فیلم یدو
• برنده سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری: امیرحسین قاسمی برای فیلم یدو
• برنده سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن: حامد ثابت برای فیلم بی‌همه چیز
• برنده سیمرغ بلورین بهترین تدوین: عماد خدابخش برای فیلم بی‌همه چیز
• برنده دیپلم افتخار بهترین فیلمبرداری: محمد رسولی برای فیلم زالاوا
• برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلمبرداری: مرتضی نجفی برای فیلم‌های یدو و روشن

برندگان سیمرغ بلورین از جشنواره فجر ۹۹ در بخش بازیگری

• برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد: پوریا رحیمی سام برای فیلم زالاوا
• برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن: گلاره عباسی برای فیلم ابلق
• برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد: رضا عطاران برای فیلم روشن
• برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن: رویا افشار برای فیلم مامان
• برنده دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول زن: ستاره پسیانی برای فیلم یدو

برندگان سیمرغ بلورین از جشنواره فجر ۹۹ در بخش کارگردانی

• برنده سیمرغ بلورین بهترین کارگردان فیلم اولی: ارسلان امیری برای فیلم زالاوا
• برنده دیپلم افتخار بهترین کارگردان فیلم اولی: حسین دارابی برای فیلم مصلحت
• برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه: آیدا پناهنده و ارسلان امیری برای فیلم زالاوا
• برنده سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی: مهدی جعفری برای فیلم یدو
• برنده سیمرغ بلورین جایزه ویژه هیئت‌داوران: محسن قرایی برای فیلم بی‌همه چیز
• برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلم: فیلم یدو
• برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران: فیلم ابلق به کارگردانی نرگس آبیار و تهیه‌کنندگی محمدحسین قاسمیان

برگزیدگان سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر (۱۳۹۸)

• برندگان سیمرغ بهترین عکس جشنواره فیلم فجر: مریم تخت‌کشیان– غلامرضا تختی
• برنده سیمرغ بهترین پوستر جشنواره فیلم فجر: محمد تقی‌پور برای فیلم «۲۳ نفر»
• برنده سیمرغ بهترین آنونس جشنواره فیلم فجر: امید میرزایی برای آنونس فیلم «شاه‌کش»
• بخش نگاه نو و مستند و فیلم کوتاه توسط مهدی جعفری، روح‌الله حجازی، مصطفی رزاق‌کریمی و فرشته طائرپور داوری شده است. فرشته طائرپور برای ایراد سخنانی به روی صحنه آمد.
• سیمرغ بهترین فیلم کوتاه به سعید نجاتی برای فیلم «دابر» اهدا شد.

نامزدهای سیمرغ بهترین مستند سینمایی جشنواره فجر

• بانو
• پروژه ازدواج
• جایی برای فرشته‌ها نیست (برنده سیمرغ بلورین)
• زمستان است

نامزدهای سیمرغ بهترین فیلم اول جشنواره فیلم فجر

• بی‌صدا حلزون
• پوست
• روز صفر(برنده سیمرغ بلورین)
• شنای پروانه
• لباس شخصی
• جایزه ویژه سردار شهید حاج قاسم سلیمانی به فیلم «آبادان یازده ۶۰» اهدا شد.

نامزدهای سیمرغ بهترین جلوه‌های بصری

• جواد مطوری برای فیلم «آبادان یازده ۶۰» • محمد برادران برای فیلم «خروج» • جواد مطوری برای فیلم «خورشید» • امین پهلوان‌زاده و کامیار شفیع‌پور برای فیلم «درخت گردو» • رضا میثاقی و محسن خیرآبادی برای «روز صفر» برنده: محمد برادران برای فیلم «خروج»

نامزدهای سیمرغ بهترین جلوه‌های ویژه میدانی

• محسن روزبهانی برای فیلم «آبادان یازده ۶۰» • آرش آقابیک برای فیلم «پوست» • ایمان کرمیان برای فیلم «خورشید» • ایمان کرمیان برای فیلم «درخت گردو» • محسن روزبهانی برای فیلم «روزصفر» • آرش آقابیک برای فیلم «شنای پروانه» برنده: محسن روزبهانی برای فیلم «روزصفر»

نامزدهای سیمرغ بهترین چهره‌پردازی

• مهرداد میرکیانی برای فیلم «خروج» • محمدرضا قومی برای فیلم «خون شد» • شهرام خلج برای فیلم «درخت گردو» • ایمان امیدواری برای فیلم «سه‌کام حبس» • عظیم فراین برای فیلم «شنای پروانه» برنده: مهرداد میرکیانی برای فیلم «خروج»

نامزدهای سیمرغ بهترین طراحی لباس

• رسول علیزاده برای فیلم «پوست» • مارال جیرانی برای فیلم «خروج» • بهزاد جعفری طادی برای فیلم «درخت گردو» • امیر ملک‌پور برای فیلم «روز صفر» • شیده محمود زاده برای فیلم «سینما شهرقصه» • غزاله معتمد برای فیلم «شنای پروانه» برنده: امیر ملک‌پور برای فیلم «روز صفر»

نامزدهای سیمرغ بهترین طراحی صحنه

• پوریا اخوان برای فیلم «پوست» • کیوان مقدم برای فیلم «خورشید» • محمدرضا شجاعی برای فیلم «درخت گردو» • سهیل دانش اشراقی برای فیلم «روز صفر» • آیدین ظریف برای فیلم «سینما شهر قصه» برنده: کیوان مقدم برای فیلم «خورشید»

نامزدهای سیمرغ بهترین صدا

• امیر شاهوردی و سیدعلیرضا علویان برای فیلم «پوست» • رشید دانشمند و امین شریفی برای فیلم «تومان» • امیر نوبخت و آرش قاسمی برای فیلم «خروج» • حسین بشاش و محمدرضا دلپاک برای فیلم «خورشید» • مهدی صالح‌کرمانی و آرش قاسمی برای فیلم «شنای پروانه» برنده: مهدی صالح‌کرمانی و آرش قاسمی برای فیلم «شنای پروانه»

برنده سیمرغ بهترین موسیقی متن

• بامداد افشار برای فیلم «پوست»

نامزدهای سیمرغ بهترین تدوین

• محمد نجاریان برای فیلم «پوست» • حسن حسن‌دوست برای فیلم «خورشید» • محمد نجاریان برای فیلم «درخت گردو» • میثم مولایی برای فیلم «روز صفر» • سیاوش پورخلیلی برای فیلم «سینما شهرقصه» • اسماعیل علیزاده برای فیلم «شنای پروانه» برنده: اسماعیل علیزاده برای فیلم «شنای پروانه»

نامزدهای سیمرغ بهترین فیلمبرداری

• سامان لطفیان برای فیلم «آتابای» • مسعود امینی تیرانی برای فیلم «ابر بارانش گرفته» • مرتضی نجفی برای فیلم «تومان» • هومن بهمنش برای فیلم «خورشید» • مسعود سلامی برای فیلم «سه‌کام حبس» • سامان لطفیان برای فیلم «شنای پروانه» برنده: مرتضی نجفی برای فیلم «تومان»

نامزدهای سیمرغ بهترین بازیگر نقش مکمل زن

• لیلا زارع برای فیلم «خون شد» • مینو شریفی‌پور برای فیلم «درخت گردو» • سمیرا حسن‌پور برای فیلم «سه‌کام حبس» • طناز طباطبایی برای فیلم «شنای پروانه» • باران کوثری برای فیلم «عامه‌پسند» • ستاره پسیانی برای فیلم «من می‌ترسم» برنده: طناز طباطبایی برای فیلم «شنای پروانه»

نامزدهای سیمرغ بهترین بازیگر نقش مکمل مرد

• جواد عزتی برای فیلم «آتابای»
• ارشیا نیک‌بین برای فیلم «ابر بارانش گرفته»
• مجتبی پیرزاده برای فیلم «تومان»
• بابک کریمی برای فیلم «سینما شهر قصه»
• امیر آقایی برای فیلم «شنای پروانه» (برنده)
• نوید پورفرج برای فیلم «مغز استخوان»

• لوح تقدیر هیات‌داوران سودای سیمرغ به شمیلا شیرزادی، ابوالفضل شیرزادی، روح‌الله زمانی و سید مهدی موسوی برای بازی در فیلم «خورشید» اهدا شد.

نامزدهای سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول زن

• نازنین احمدی برای فیلم «ابر بارانش گرفته» • پریناز ایزدیار برای فیلم «سه‌کام حبس» • مریم مقدم برای فیلم «قصیده گاو سفید» • ندا جبرئیلی برای فیلم «مردن در آب مطهر» • الناز شاکردوست برای فیلم «من می‌ترسم» برنده: نازنین احمدی برای فیلم «ابر بارانش گرفته»

نامزدهای سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول مرد

• میرسعید مولویان برای فیلم «تومان» • فرامرز قریبیان برای فیلم «خروج» • پیمان معادی برای فیلم «درخت گردو» • امیر جدیدی برای فیلم «روز صفر» • علی شادمان برای فیلم «مردن در آب مطهر» برنده: پیمان معادی برای فیلم «درخت گردو»

سیمرغ بلورین بهترین فیلم بخش هنر و تجربه به برادران ارک برای فیلم «پوست» اهدا شد.

نامزدهای سیمرغ بهترین فیلمنامه جشنواره فجر

• نیما جاویدی و مجید مجیدی برای فیلم «خورشید» • سعید ملکان و بهرام توکلی برای فیلم «روز صفر» • محمد کارت، حسین دوماری و پدرام پورامیری برای فیلم «شنای پروانه» • بهتاش صناعی‌ها، مریم مقدم و مهرداد کورش‌نیا برای فیلم «قصیده گاو سفید» • علی زرنگار برای فیلم «مغز استخوان» • بهنام بهزادی و سحر سخایی برای فیلم «من می‌ترسم» برنده: نیما جاویدی و مجید مجیدی برای فیلم «خورشید»

جایزه ویژه هیات‌داوران جشنواره فجر به سعید ملکان برای فیلم «روز صفر» اهدا شد.

نامزدهای سیمرغ بهترین کارگردانی

• نیکی کریمی برای فیلم «آتابای»
• مرتضی فرشباف برای فیلم «تومان»
• مجید مجیدی برای فیلم «خورشید»
• محمدحسین مهدویان برای فیلم «درخت گردو» (برنده سیمرغ بلورین)
• سعید ملکان برای فیلم «روز صفر»
• محمد کارت برای فیلم «شنای پروانه»

نامزدهای سیمرغ بهترین فیلم

• نیکی کریمی برای فیلم «آتابای»
• امیر بنان و مجید مجیدی برای فیلم «خورشید» (برنده سیمرغ بلورین)
• سیدمصطفی احمدی برای فیلم «درخت گردو»
• سعید ملکان برای فیلم «روزصفر»
• رسول صدرعاملی برای فیلم «شنای پروانه»
• بهترین فیلم از نگاه ملی به «روز صفر» به تهیه‌کنندگی و کارگردانی سعید ملکان
• فیلم برگزیده از نگاه تماشاگران به «شنای پروانه» ساخته محمد کارت

پانویس

پیوند به بیرون

• واکنش دبیر جشنواره فیلم فجر به انتقادات به سطح کیفی پایین برخی فیلم‌های جشنواره

• انتقاد به نمایش خرافات در جشنواره فجر

• حواشی تصویری و برندگان سیمرغ جشنواره فیلم فجر چهل‌‌ و یکم