حامد جلیلی (زاده ۳۱ فروردین ۱۳۵۹) خواننده، ذاکر اهل بیت و از چهره‌های موردتوجه در موسیقی مذهبی در دهه ۸۰ و ۹۰ ایران است. فعالیت حرفه‌ای او در این حوزه از سال ۱۳۸۲ آغاز شد و با قطعات مذهبی، به‌ویژه آثار مرتبط با حضرت زهرا (س) و امام زمان(عج)، شناخته شد. «به من رحم کن»، «باران دوازدهم» و «زیارت» از آثار شاخصی هستند که در معرفی رسمی کارنامه‌اش نام برده شده‌اند. او بعدها فعالیت خود را به تولید سرود، همکاری با گروه‌های همخوان و مدیریت فرهنگی گسترش داد. در معرفی منتشرشده به مناسبت انتصاب او در سال ۱۴۰۱، شمار تولیداتش «بیش از ۳۰۰ قطعه» اعلام شده است.

وجه تمایز جلیلی، پیوند دو دوره از فعالیت در موسیقی مذهبی است: در دههٔ ۱۳۸۰ و سال‌های آغازین دههٔ ۱۳۹۰ بیشتر صدای او در قطعات مناسبتی شنیده می‌شد؛ در سال‌های بعد، نقش او در ساخت و پشتیبانی از سرودهای گروهی پررنگ‌تر شد. او از تیر ۱۴۰۱ مسئول دفتر سرود وابسته به دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بود و در سال ۱۴۰۳ دبیری نخستین دورهٔ جشنوارهٔ ملی سرود فجر را برعهده داشت.

در کنار موسیقی، جلیلی سابقهٔ کار فرهنگی و رسانه‌ای دارد؛ از جمله مسئولیت روابط عمومی مجموعهٔ فرهنگی شهدای انقلاب اسلامی، مشهور به «سرچشمه»، در حدود سال‌های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶. او در سال‌های اخیر نیز در سازمان هنری رسانه‌ای اوج فعالیت داشته است. اجرای مشترکش با یک گروه سرود در برنامه‌ای مرتبط با مهروارهٔ «هوای نو» نمونه‌ای از تداوم کار هنری او در قالب جمع‌خوانی است.

جلیلی در آثار مذهبیِ تک‌خوانی، بیشتر از زبان خطاب و مناجات بهره می‌گیرد؛ صدایی عاطفی که مضمون انتظار، زیارت و توسل را به شنونده نزدیک می‌کند. در کارهای گروهی، نقش ملودی و پاسخ‌گویی جمع به خواننده اهمیت بیشتری می‌یابد. این تغییر، مسیر او را از خواندن قطعهٔ آیینی به طراحی و پشتیبانی از اجرایی که گروه و مخاطب در آن سهم دارند، نشان می‌دهد.

آغاز فعالیت و آثار آیینی

جلیلی در خانواده‌ای مذهبی در منطقه خیابان ایران در تهران به دنیا آمد. او از کودکی مداحی اهل بیت در هیئات محلی را آغاز کرد و به مرور سعی کرد این محتوا را در قالب موسیقی آیینی درآورد. از سال ۱۳۸۲ در موسیقی آیینی و سرود فعالیت کرده است.

در بخشی از آثار شناخته‌شدهٔ جلیلی، انتظار امام زمان(عج) مضمون محوری است. «به من رحم کن» با لحنی خطاب‌گونه و واژه‌هایی نزدیک به گفتار روزمره، دلتنگی و طلب ظهور را بیان می‌کند. این قطعه دست‌کم از اوایل دههٔ ۱۳۹۰ در فضای اینترنت بازنشر می‌شد. «باران دوازدهم» نیز در معرفی‌های رسمی و آرشیو آثار مهدوی با نام او ثبت شده است. این نمونه‌ها توضیح می‌دهند چرا برای بخشی از مخاطبان موسیقی مذهبی آن دوره، جلیلی ابتدا در مقام خوانندهٔ قطعات آیینی شناخته شد.

فعالیت فرهنگی و گذار به سرود گروهی

فعالیت جلیلی در روابط عمومی مجموعهٔ سرچشمه، در میانهٔ دههٔ ۱۳۹۰، بخشی از کارنامهٔ فرهنگی او در کنار خوانندگی است. این تجربه را می‌توان در امتداد حضورش در تولید و عرضهٔ آثار مناسبتی دید: کاری که علاوه بر اجرا، به شناخت مخاطب، رسانه و شیوهٔ رساندن اثر نیاز دارد. فعالیت اخیر او در سازمان اوج نیز نشان‌دهندهٔ ادامهٔ حضورش در نهادهای تولید فرهنگی است، هرچند عنوان مسئولیت او در آن مجموعه برای ثبت دانشنامه‌ای نیازمند شناسنامه یا اعلام رسمی است.

همکاری او با گروه سرود در برنامه‌ای مرتبط با مهروارهٔ «هوای نو» از منظر مسیر حرفه‌ای‌اش اهمیت دارد. در اجرای گروهی، قطعه تنها بر صدای خواننده استوار نیست؛ هماهنگی ملودی با توان گروه، امکان همخوانی و تناسب اثر با فضای مراسم نیز تعیین‌کننده می‌شود. این نمونه، ادامهٔ علاقهٔ قدیمی جلیلی به موسیقی مذهبی را در شکل تازه‌ای از اجرا نشان می‌دهد. بدون شناسنامهٔ اثر یا گزارش داوری، نمی‌توان نام قطعه، عوامل آن یا جایگاه رقابتی‌اش را با قطعیت ذکر کرد.

دفتر سرود و جشنوارهٔ ملی سرود فجر

در تیر ۱۴۰۱، محمد اله‌یاری، مدیرکل وقت دفتر موسیقی وزارت ارشاد، جلیلی را به مسئولیت دفتر سرود منصوب کرد. هدف اعلام‌شدهٔ دفتر، شناسایی و پشتیبانی از گروه‌های سرود و کمک به ارتقای کیفیت کار آن‌ها بود. جلیلی در سال ۱۴۰۲ گفت که دفتر، افزون بر سرودهای رایج، قصد دارد برای گروه‌های کر و آکاپلا نیز امکان حضور فراهم کند. او بر آموزش مربیان، اجرای زنده و تقویت توان موسیقایی گروه‌ها تأکید داشت.

در دورهٔ مسئولیت او، بخشی جداگانه برای اجرای گروه‌های سرود در سی‌وهشتمین جشنوارهٔ موسیقی فجر پیش‌بینی شد. سپس جلیلی دبیری نخستین دورهٔ جشنوارهٔ ملی سرود فجر را پذیرفت. این جشنواره در شهریور ۱۴۰۳ به پایان رسید. به گزارش ارائه‌شده در مراسم اختتامیه، بیش از ۸۰۰ گروه در مرحلهٔ نخست ثبت‌نام کردند و پس از مراحل انتخاب و اجرا، گروه‌های راه‌یافته به بخش پایانی آثار خود را عرضه کردند. این ارقام گزارش برگزارکنندگان از همان دوره‌اند

جلیلی هدف خود را جاافتادن سرود در زندگی موسیقایی خانواده‌ها و ارتقای کیفیت جمع‌خوانی بیان می‌کرد. از این منظر، کار مدیریتی او ادامهٔ فعالیت هنری‌اش بود، اما در مقیاسی متفاوت: به‌جای تولید یک قطعه با صدای خود، برای آموزش، عرضه و دیده‌شدن آثار گروه‌های متعدد برنامه‌ریزی می‌کرد. این دوره درعین‌حال با مسئلهٔ ساختار اداری و منابع مالی دفتر سرود همراه بود؛ خود او هنگام اعلام استعفا در ۸ بهمن ۱۴۰۳ از بی‌توجهی به این حوزه انتقاد کرد.

فعالیت‌ها

هنری

حامد جلیلی در سال ۱۳۸۲ با آلبوم «گل نرگس» فعالیت حرفه‌ای خود را در زمینه موسیقی آغاز کرد. آلبوم «گل نرگس» در سبک «آکاپلا» و به مناسبت نیمه شعبان منتشر شد و در جوامع مذهبی ایرانی و غیرایرانی با استقبال خوبی مواجه شد. جلیلی تا سال ۱۳۸۷ آثار خود را در سبک آکاپلا تولید و عرضه کرد.

وی در سال ۱۳۸۸ با ترکیب موسیقی پاپ و سبک آکاپلا، سبک «فیوژنی» را ابداع کرد و تا سال ۱۴۰۳ حدود ۱۷۰ اثر در موضوعات مرتبط با اهل بیت (ع) در همین سبک تولید کرد. برخی از آثار شاخص او در این سبک عبارت است از: به من رحم کن، باران دوازدهم، حسرت و ...

جلیلی در سال ۱۳۹۷ اوّلین آلبوم موسیقی خود را در موضوعات مرتبط با مدح شهدا، شهید بهشتی، رهبر انقلاب، وطن و همچنین مذمت ترور فعالیت‌های ضد انسانی صهیونیسم و منافقین تولید و عرضه کرد.

اجرایی

• مدیر حوزهٔ ریاست مجموعه سرچشمه (۱۳۹۲ تا ۱۳۹۷)

• مدیر حوزهٔ ریاست و روابط عمومی سرچشمه (۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱)

• مدیر دفتر سرود وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳)

• مدیر بخش سرود انجمن موسیقی ایران

• مدیر جشنوارهٔ سرود فجر

• بنیان‌گذار، عضو شورای سیاست‌گذاری و دبیر نخستین جشنوارهٔ ملی سرود وزارت ارشاد (۱۴۰۲)

• عضو شورای سیاست‌گذاری جشنوارهٔ هنری آوای رضوی

• داور جشنوارهٔ سرود دانشگاه‌های کشور (۱۴۰۲)

• معاون فرهنگی پایگاه بسیج امیرالمؤمنین (ع) حوزهٔ مسلم‌بن‌عقیل، ناحیهٔ جماران–شمیرانات (۱۳۸۲ تا ۱۳۸۴)

• مدیر بازرگانی شرکت مجاب کوثر وابسته به مجمع جهانی اهل‌بیت (ع) (۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲)

• مدیر بازرگانی مجموعهٔ احرار (۱۳۸۱ تا ۱۳۸۶)

آثار و سبک هنری

آثار حامد جلیلی شامل قطعات مستقل (تک‌آهنگ‌ها)، نماهنگ‌ها و دکلمه‌های آیینی با مضامین مذهبی و مهدوی است. برخی از آثار شاخص او عبارتند از:

از قطعات برجستهٔ نماهنگ‌های او می‌توان به «نماهنگ آبرویم»، «نماهنگ حالم خوبه»، «نماهنگ رویای عاشقونه» و «نماهنگ مهر مادر» اشاره کرد که در رسانه‌های مذهبی انتشار یافته‌اند.^[۵]

در میان آثار مذهبی دیگر او:

انتشار دیجیتال

آلبوم «تک آهنگ‌های حامد جلیلی» در سال ۱۳۹۵ منتشر شد که به سبک پاپ مذهبی عرضه شد و شعر آن را محمدرضا زائری سروده است.^[۷]

حضور در فضای مجازی

صفحه رسمی حامد جلیلی در اینستاگرام با بیش از ۱۶ هزار دنبال‌کننده با شناسه‌ی «hamedjalili.official» به‌روزرسانی می‌شود و آثار او در آن منتشر می‌گردد.^[۸]

پانویس

منابع

پیوند به بیرون

• گفتگوی حامد جلیلی مسئول دفتر سرود اداره کل موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با روزنامه ایران

• دبیر جشنواره ملی سرود فجر معرفی شد