عطاءالله اشرفی اصفهانی

آیت‌الله عطاءالله اشرفی اصفهانی

فقیه، مرجع تقلید، امام جمعه، شهید محراب
نام کامل	عطاءالله اشرفی
لقب	آیت‌الله اشرفی اصفهانی
تاریخ تولد	۱۲۸۱ ش
زادگاه	خمینی‌شهر، ایران
تاریخ وفات	۲۳ مهر ۱۳۶۱ ش
شهر وفات	کرمانشاه، ایران
تاریخ شهادت	۲۳ مهر ۱۳۶۱ ش
محل شهادت	کرمانشاه، ایران
محل دفن	گلستان شهدای تخت فولاد، اصفهان
محل سکونت	قم و کرمانشاه
استادان	آیت‌الله سید مهدی دُرچه‌ای، سید محمد نجف‌آبادی، شیخ عبدالکریم حائری، حاج سید محمد تقی خوانساری، سید صدرالدین صدر، سید محمد حجت، آیت‌الله بروجردی، امام خمینی
شاگردان	آیت‌الله حاج شیخ احمد جنتی
محل تحصیل	حوزه علمیه اصفهان، حوزه علمیه قم
اجازه اجتهاد از	آیت‌الله بروجردی
تالیفات	البیان، تفسیر قرآن، مجمع الشّتات، پیرامون حروف مقطعه، کتاب غیبت امام عصر(عج)
سایر	تأسیس مسجد و مراکز دینی در خمینی‌شهر و کرمانشاه

عطاءالله اشرفی اصفهانی (زادۀ ۱۲۸۱ش– شهادت: ۱۳۶۱ ش)، معروف به آیت‌الله اشرفی اصفهانی، عالم دینی، فقیه و مرجع تقلید شیعه و از شاگردان برجسته امام خمینی بود. او در حوزه‌های علمیه اصفهان و قم تحصیل کرد و بعدها به کرمانشاه رفت و علاوه بر تدریس فقه و اصول، به فعالیت‌های اجتماعی و تأسیس اماکن مذهبی پرداخت.

اشرفی اصفهانی در مسیر حفظ وحدت میان شیعه و سنی در غرب ایران تلاش‌های گسترده‌ای انجام داد و پس از پیروزی انقلاب اسلامی به عنوان امام جمعه کرمانشاه منصوب شد. وی در ۲۳ مهر ۱۳۶۱ ش در جریان نماز جمعه کرمانشاه توسط منافقان به شهادت رسید و به‌عنوان چهارمین شهید محراب شناخته شد.

زندگی و تحصیلات

عطاءالله اشرفی در سال ۱۲۸۱ شمسی در خمینی‌شهر متولد شد. پدرش، میرزا اسدالله، از علما و مردی زاهد با زندگی ساده بود و مادرش بانو نجمه، دختر مرحوم سید محمد تقی میردامادی، زنی با ایمان، پاکدامن، صبور و فداکار بود. نیاکان او نیز اغلب از عالمان دین بودند.

از نوجوانی و پس از گذراندن دوره مکتب‌خانه، در دوازده سالگی به توصیه پدر به اصفهان رفت و دروس حوزه را آغاز کرد و طی ده سال، دوره‌های مقدمات و سطح فقه و اصول را در محضر اساتیدی مانند آیت الله سید مهدی درچه‌ای و سید محمد نجف‌آبادی به پایان رساند سپس به قم هجرت کرده و دوره عالی و اجتهادی فقه و اصول را نزد شیخ عبدالکریم حائری، حاج سید محمد تقی خوانساری، سید صدرالدین صدر، سید محمد حجت و آیت الله بروجردی گذراند و فلسفه را از امام خمینی فرا گرفت فعالیت‌های فوق‌العاده او در تنظیم و تقریر دروس آیت الله بروجردی موجب علاقه و توجه ویژه استاد به او شد.

تدریس

اشرفی اصفهانی از اوایل طلبگی در اصفهان به تدریس پرداخت و در مدت هفده سال اقامت در قم، در کنار تحصیل، به تعلیم و تربیت طلاب جوان اشتغال داشت مجتهد مجاهد، آیت الله حاج شیخ احمد جنتی، از شاگردان او در دوره تدریس کفایه و مکاسب بود. پس از انتقال به کرمانشاه، به تدریس فقه، اصول و دیگر معارف دینی ادامه داد.

آثار علمی

آثار قلمی او شامل موارد زیر است:

• البیان، در موضوع علوم قرآن، به زبان فارسی
• تفسیر قرآن، خلاصه‌ای از تفاسیر شیعه و سنی
• مجمع الشتات، در اصول دین و عقاید و کلام، به زبان عربی در چهار جلد
• مجموعه‌ای پیرامون حروف مقطعه قرآن، به زبان فارسی
• کتابی در موضوع «غیبت امام عصر» (عج)

آثار عمرانی و مراکز دینی

آیت الله اشرفی اصفهانی در تأسیس مراکز زیر نقش داشت:

• ساختمان مکتب الزهراء
• مسجد ولی عصر (عج) در خمینی‌شهر
• مسجد امام حسین (ع) در خمینی‌شهر
• حوزه علمیه امام خمینی در کرمانشاه
• ساختمان مسجد النبی در کرمانشاه
• توسعه مسجد آیت الله بروجردی در کرمانشاه

سبک زندگی و سیره اخلاقی

اشرفی اصفهانی معمولاً یک ساعت قبل از اذان صبح به حرم حضرت معصومه (س) می‌رفت و به راز و نیاز می‌پرداخت انس و الفت او با قرآن و تفسیر آن تا آخرین لحظات عمر، سیمای ملکوتی به او بخشیده بود.

علاقه او به زیارت عاشورا و تربت امام حسین(ع) همواره ادامه داشت و شب‌های جمعه دعا کمیل را ترک نمی‌کرد او در برخوردهای اجتماعی و خانوادگی بسیار فروتن بود و از تکبر پرهیز داشت. در زندگی خانوادگی با همسرش اختلافی نداشت و توصیه‌های اخلاقی و دینی خود را به فرزندان منتقل می‌کرد

زندگی او ساده و بی‌آلایش بود؛ حتی پس از انتصاب به نمایندگی امام و امام جمعه کرمانشاه، همان زندگی ساده را حفظ کرد او همواره به فکر خدمت به فقرا و محرومان بود و ترجیح می‌داد امکانات در اختیار مردم ضعیف قرار گیرد.

وحدت و تعامل با اهل سنت

آیت الله اشرفی اصفهانی از ابتدای حضور در کرمانشاه به ایجاد وحدت میان شیعه و اهل سنت اهمیت می‌داد. او با تدبیر و درایت، با استفاده از آیات قرآن کریم مانند «إِنَّمَا المُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ» و «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا» تلاش می‌کرد اختلافات را برطرف کند و جامعه را در یک صف متحد نگه دارد

فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی

یاری امام خمینی

او از شاگردان و یاران امام خمینی بود و پس از رحلت آیت الله بروجردی، مردم را به امام خمینی راهنمایی می‌کرد. در جریان دستگیری امام در اوایل نهضت نیز از حامیان ایشان بود و تا آخر عمر وفادار ماند.

امامت جمعه کرمانشاه

با پیروزی انقلاب اسلامی و درخواست علما و مردم کرمانشاه، آیت الله اشرفی اصفهانی در ۱۴ ذیقعده ۱۳۹۹ ق به امامت جمعه کرمانشاه منصوب شد. نقش او در ترویج نماز جمعه و حفظ اسلام و اتحاد مسلمین برجسته بود.

نقش در جهاد و دفاع مقدس

خطبه‌ها و حضور او در جبهه‌های دفاع مقدس الهام‌بخش جوانان بود. او شخصاً نیز در چند نوبت به جبهه‌ها رفت و در دفاع از اسلام و انقلاب شرکت داشت.

شهادت

آیت‌الله اشرفی اصفهانی در ظهر جمعه ۲۳ مهر ۱۳۶۱، توسط اعضای سازمان مجاهدین خلق در نماز جمعه کرمانشاه با انفجار نارنجک به شهادت رسید و به عنوان چهارمین شهید محراب انقلاب اسلامی معرفی شد. پیکر مطهر او پس از تشییع با شکوه به اصفهان منتقل و در گلستان شهدای تخت فولاد به خاک سپرده شد.

امام خمینی و رهبر انقلاب اسلامی حضرت آیت الله خامنه‌ای در پیام‌های خود، مقام علمی، اخلاقی و مجاهدت ایشان را ستوده و شهادت او را تسلیت گفتند.