«تبریز در مه» «حانیه» «معمای شاه» «چرخ و فلک» «شاهرگ»
میرسالار مسلمی عقیلی (زادهٔ ۱۱ آذر ۱۳۵۶ در تهران) مشهور به سالار عقیلی، خواننده و نوازندهٔ موسیقی سنتی ایرانی است. او خوانندهٔ ثابت ارکستر موسیقی ملی ایران بوده و سابقهٔ همکاری با گروهها و ارکسترهایی همچون ارکستر سمفونیک اصفهان، گروه دستان، گروه راز و نیاز و ارشد تهماسبی را دارد. همسر وی، حریر شریعتزاده نوازندهٔ پیانو و دف است.
سالار عقیلی تاکنون موفق به دریافت جوایزی همچون «بهترین خواننده جشنواره مرشدان برتر»، «تندیس حافظ بهترین ترانه» و «جایزه مردمی بهترین خواننده برنامهٔ سهستاره» شده است. از آثار شناختهشدهٔ او میتوان به اجرای ایران جوان با ارکستر ملل و خوانندگی ترانهٔ رسمی تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه با عنوان «یازده ستاره» به آهنگسازی شهرداد روحانی اشاره کرد.
وی علاوه بر اجرا و ضبط آثار موسیقی، به تدریس در هنرستان موسیقی و آموزشگاه «راز و نیاز» مشغول است. از جمله موسیقیهای متنی که با صدای او ماندگار شده، میتوان به تیتراژ سریال تبریز در مه ساختهٔ بابک زرین اشاره کرد که به صورت آلبوم نیز منتشر شده است.
سالار عقیلی در خانوادهای اهل هنر و ادب به دنیا آمد. پدر او اهل شهرستان کردکوی در استان گلستان و از وکلای دادگستری بود و مادرش نیز اصالت آذربایجانی دارد.[۱] هرچند خانواده به صورت حرفهای درگیر موسیقی نبودند، اما توجه ویژهای به هنر و ادبیات داشتند و همین محیط باعث شد او از دوران کودکی به شعر و موسیقی علاقهمند شود.
سالار عقیلی در سال ۱۳۸۲ با حریر شریعتزاده (نوازنده سنتور و پیانو) ازدواج کرد. حاصل این ازدواج پسری به نام «ماهور» است که در سال ۱۳۸۹ به دنیا آمد.[۲] عقیلی در مصاحبههای مختلف اشاره کرده است که فضای خانوادگی او و همسرش به شدت تحت تأثیر موسیقی ایرانی است و حتی نام فرزندشان «ماهور» را از یکی از دستگاههای موسیقی ایرانی برگزیدهاند.[۳]
تحصیلات و آغاز فعالیت هنری
سالار عقیلی از هشتسالگی آموزش موسیقی را آغاز کرد. نخست پیانو را نزد مادر خود آموخت و سپس به سمت یادگیری آواز ایرانی رفت. در دوران نوجوانی به کلاسهای صدیق تعریف راه یافت و بیش از پنج سال نزد او به فراگیری آواز پرداخت. همچنین از آموزشهای هنگامه اخوان و خسرو سرخوش در زمینهٔ ردیفهای آوازی بهرهمند شد.[۴]
او دانشآموختهٔ هنرستان موسیقی سوره است و مدرک کارشناسی در رشتهٔ بازیگری تئاتر دارد. در نخستین حضور خود در جشنواره موسیقی فجر (۱۳۷۵) و با وجود سن کم، توجه بسیاری را جلب کرد. همین اجرا مقدمهای شد تا از سوی فرهاد فخرالدینی برای همکاری با ارکستر ملی ایران دعوت شود.
عقیلی در سال ۱۳۷۹ نخستین کنسرت خود را به یاد غلامحسین بنان برگزار کرد و در همان سال با حریر شریعتزاده، نوازنده پیانو و دف، آشنا شد که آشناییشان به ازدواج در سال ۱۳۸۲ انجامید. او در سال ۱۳۸۰ خوانندگی آلبوم ارشد تهماسبی را بر عهده گرفت و در دهههای بعدی با گروهها و ارکسترهای مختلفی همچون ارکستر سمفونیک اصفهان، گروه دستان و گروه راز و نیاز همکاری کرد.
سالار عقیلی در سال ۱۳۸۴ خوانندگی تیتراژ سریال را با مجموعهٔ تلویزیونی «شهریار» آغاز کرد و در ادامه خوانندگی تیتراژ سریالهایی همچون «تبریز در مه»، «حانیه»، «معمای شاه»، «چرخ و فلک» و «شاهرگ» را نیز بر عهده داشت.
او در سال ۲۰۱۸ خوانندگی ترانه رسمی تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه را با عنوان «یازده ستاره» و به آهنگسازی شهرداد روحانی اجرا کرد.
عقیلی علاوهبر اجرا و ضبط آثار موسیقی، در آموزشگاههای موسیقی و هنرستان موسیقی نیز به تدریس اشتغال دارد. در دیماه ۱۴۰۰ در مراسم «مقام حماسه» که به مناسبت دومین سالگرد شهادت قاسم سلیمانی در تالار وحدت برگزار شد، قطعهٔ «شهادت و اقتدار» را با آهنگسازی مجید انتظامی و ارکستر صداوسیما به رهبری محمدرضا عقیلی اجرا کرد.[۵]
هرچند برخی رسانهها و مخاطبان تصور میکنند که سالار عقیلی شاگرد محمدرضا شجریان بوده است، اما او در مصاحبهای این موضوع را تکذیب کرده و گفته که هرگز به طور مستقیم نزد شجریان تعلیم ندیده است.[۶] با این حال، وی شجریان را یکی از بزرگترین الگوهای هنری خود دانسته و بارها بیان کرده است که از آثار و سبک آوازی او بسیار آموخته است.
بیمه حنجره
سالار عقیلی نخستین هنرمند ایرانی است که حنجره خود را بیمه کرده است. این اقدام در اوایل دههٔ ۱۳۹۰ انجام شد و به گفتهٔ خودش، از آنجا که خوانندگان سنتی اساس فعالیت هنریشان را بر سلامت صدا بنا میگذارند، تصمیم گرفت از مهمترین سرمایه هنریاش محافظت کند.[۷] این موضوع بازتاب گستردهای در رسانههای داخلی داشت و به عنوان اقدامی کمسابقه در میان خوانندگان موسیقی سنتی ایران شناخته شد.
حاشیهها
آهنگ تیتراژ سریال معمای شاه
خواننده: سالار عقیلی
0:000:00
هنگ وطن ای هستی من سالار عقیلی
0:000:00
در کنشهای سیاسی-اجتماعیِ عقیلی رفتارهای متناقضی دیده شده که مورد انتقاد قرار گرفته است؛ همکاری مستمر با نهادهای حاکمیتی و تولید قطعات مختلف در حمایت از جمهوری اسلامی ایران و حضور همزمان در شبکه من و تو ازجمله این کنشهاست. سالار عقیلی در یادداشتی نسبت به حواشی حضورش در «شبکه ماهوارهای من و تو» نوشت: «به اطلاع کلیه هموطنان عزیز میرسانم که تا جان در بدن دارم، هواداریِ میهن عزیز و مردم نازنین ایران را گرامی خواهم داشت.»
از طرفی عقیلی با پخش نماهنگ رهایی به مناسبت شهادت آیتالله رییسی، واکنش نشان داد و نوشت: «قطعه رهایی مربوط به سریال شاهرگ میباشد که در سال ۱۳۹۹ منتشر شده. به خاطر استفاده غیرقانونی از صدای بنده توسط شخصی به نام محمدرضا شفیعی مجبور شدم این پست را بگذارم که شما مردم عزیز و مهربان کشورم در جریان قرار بگیرید.»[۸]
مؤسسه فرهنگی هنری وصف صبا به اظهارات سالار عقیلی نسبت به انتشار نماهنگ «رهایی» واکنش نشان داد و نوشت:
قطعه «رهایی» با شعری از استاد سیار در سال ۹۹ برای سریال «شاهرگ» ساخته شده است. این سریال با موضوع مجاهدتهای سازمان اطلاعات سپاه در سال ۱۳۶۰ در مواجه با سازمان منفور منافقین تولید و پخش شده است. تمام حقوق مادی و معنوی این قطعه مربوط به مؤسسه فرهنگی هنری وصف صبا میباشد و برای استفاده از آن نیازی به اجازه از کسی ندارد. آنچه به صورت غیرقانونی صورت میگیرد استفاده مدام سالار عقیلی از این اثر و دیگر آثار تولید شده توسط این مؤسسه در کنسرتها و پلتفرمهای درآمدزا چون یوتیوب میباشد. به نظر میرسد زمان بازیهای دو سویه گذشته و ایشان برای «رهایی» از کامنتهای معاندین به جای واکنشهای سطحی و کم ارزش صبور باشند و محکم![۹]
مهارتها
سالار عقیلی افزون بر خوانندگی، در زمینهٔ نوازندگی، تدریس و مدیریت هنری نیز فعالیتهای گوناگونی داشته است. مهمترین مهارتها و فعالیتهای او عبارتاند از:
یازده ستاره (ترانه رسمی تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی ۲۰۱۸ با موسیقی شهرداد روحانی)
۱۳۹۷
کلنل (با آهنگسازی بابک زرین)
۱۳۹۷
لبریز (با آهنگسازی مجید درخشانی)
۱۳۹۷
چه بگویم
۱۳۹۷
محکومین
۱۳۹۷
آوای ایران (به همراه ایرج)
۱۳۹۷
سرو زیر آب (موسیقی متن فیلم)
۱۳۹۷
حال محال
۱۳۹۷
نگاه آسمانی (به همراهی ارکستر ملی ایران)
۱۳۹۸
تنها میمانم (موسیقی سریال برادر جان)
۱۳۹۸
قطعه نگاه
۱۳۹۸
قطعه وارش
۱۳۹۸
قطعه میترسم
۱۳۹۸
قطعه مادر (به مناسبت روز مادر)
۱۳۹۸
قطعه باران بهاری
۱۳۹۹
قطعه دلبسته شدم (موسیقی پایانی سریال شاهرگ)
۱۳۹۹
قطعه نگار بیوفا و آلبوم جهان گذران (به آهنگسازی استاد پشنگ کامکار و اجرای گروه ژاو)
۱۴۰۰
پرچم
۱۴۰۰
بغض پنهان (موسیقی پایانی سریال صبح آخرین روز)
۱۴۰۱
برای مردمم
کنسرتهای بینالمللی
کنسرتهای بینالمللی سالار عقیلی
سال
کشور
۲۰۱۱
استرالیا
۲۰۱۵
آلمان
۲۰۱۵
هلند
۲۰۱۵
انگلستان
۲۰۱۵
ایتالیا
۲۰۱۶
آمریکا
۲۰۱۶
کانادا
۲۰۱۸
عمان
جوایز و افتخارات
جوایز و افتخارات
سال
عنوان جایزه
رویداد
۱۳۹۵
برندهٔ جایزهٔ مردمی بهترین خواننده
برنامهٔ «سهستاره»
۱۳۹۵
برندهٔ جایزهٔ بهترین ترانه
جشن حافظ
۱۳۹۴
برندهٔ جایزهٔ بهترین خواننده
جشنوارهٔ مرشدان برتر
۱۴۰۴
جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران در بخش موسیقی سنتی
بیستوسومین مراسم «تئاتر و موسیقی» (تندیس حافظ)[۱۱][۱۲]
۱۴۰۴
تندیس بهترین خوانندهٔ ایرانی تلفیقی
نخستین آیین «موسیقی و تئاتر علی معلم» (تندیس حافظ)[۱۳]
گفتاورد
متن دل نوشتهٔ سالار عقیلی در بارهٔ حضورش در شبکهٔ من و تو به نقل از خبرگزاری میزان در پی میآید:
«با خبر شدم که مصاحبه چند شب گذشتهام با شبکه ماهوارهای باعث برانگیختن احساسات وطنپرستانه برخی از افراد گردیده است. به اطلاع کلیه هموطنان عزیز میرسانم که تا جان در بدن دارم، هواداریِ میهن عزیز و مردم نازنین ایران را گرامی خواهم داشت.
تا آنجا که باور قلبیام میگوید در مصاحبهام بهشدت از کشور عزیز و برگزاری کنسرت در داخل مملکت، بهخصوص در شهرستانها دفاع نموده که به جرأت میتوانم بگویم اغراق نگفته و همه عین واقعیت بود.
از آنجائیکه فرد سیاسی نیستم و با گرایشهای سیاسی شبکههای ماهوارهای اصولاً آشنایی نداشته و ندارم و هدفم صرفاً ترویج و شناساندن هنرم بوده و هرگز غیر از راه هنر و تلمذ هنر موسیقی اصیل، راه دیگری نپیمودهام، سعیام بر این بود که همواره در کشورهای مختلف بهعنوان سفیر فرهنگی ایران، موسیقی کشور عزیزم را ترویج داده و نیتی به غیر از این نداشتم.
تصورم این است که هیچ نکتهای خلاف شأن ایران عزیز و ساحت هنر و هنرمند ابراز نکردم و همواره افتخارات کشورم را پاس داشته و جوانان ایران عزیز را چه در داخل و چه در خارج با موسیقی اصیل و فاخر، همراه با اشعار بزرگانی مانند مولانا، حافظ، سعدی، جامی و… بیش از پیش آشنا نمایم.
با در نظر گرفتن این نکته که اکثر هموطنان عزیز به این بنده حقیر لطف داشته و معمولاً انتظار دارند با گرفتن عکس، اینجانب را مورد عنایت خود قرار دهند، دور از انصاف و اخلاق هنری میبینم که از این کار ممانعت نمایم. از طرفی در مسافرتهای داخل و خارج از کشور با اغلب شبکههای تلویزیونی در مورد فعالیتهای هنریام گفتوگو نمودهام و تاکنون مورد خلافی مشاهده نشده، این بار هم فقط و فقط در ارتباط با تور کنسرت اروپای خود بهخصوص در لندن و منچستر، به مردم عزیز آگاهی دادم و سعیام بر این بود که جوانان را بیشتر با موسیقی فاخر کشورمان آشنا نمایم.
با توجه به توضیحات بیانشده، امیدوارم برای برخی از هموطنان عزیز سوءتفاهم بهوجودآمده، رفع گردد و سپاسگزار همه هممیهنان مهربانم میباشم و از آنجائیکه عاشق وطنم و مردم ایران میباشم و بارها و بارها گفتهام: «همه جان و تنم، وطنم، وطنم، وطنم» هیچ تصمیمی برای مهاجرت و ماندن در خارج از کشور را ندارم و بهزودی به آغوش میهن عزیزم ایران بازخواهم گشت و تا جان در بدن دارم برای وطنم این «شکوه پابرجا» میخوانم.»[۱۴]