همایون شهنواز
![]() | |
| کارگردان | داود میرباقری |
|---|---|
| تهیهکننده | منوچهر محمدی |
| نویسنده | داود میرباقری |
| بازیگران | داریوش ارجمند، جمشید هاشمپور، محمدرضا شریفینیا، ویشکا آسایش و پروانه معصومی |
| موسیقی | فرهاد فخرالدینی |
| تدوین | مهرزاد مینویی |
| کشور | ایران |
| زبان | فارسی |
مسافر رِی فیلمی به کارگردانی داوود میرباقری است که سفر عبدالعظیم حسنی(ع) از سامراء به ری و رویدادهای آن را روایت میکند. این فیلم ابتدا در نسخه سینمایی در سال ۱۳۷۹ش تولید و اکران شد و سپس به صورت مجموعه تلویزیونی در ۶ قسمت از سیمای جمهوری اسلامی پخش گردید. عدهای معتقدند مسافر ری شخصیت عبدالعظیم را به تصویر نکشیده و تنها به سفرنامه وی از عراق به ایران پرداخته است.
مسافر ری سومین فیلم بلند داود میرباقری پس از «آدم برفی» و «ساحره» است.[۱]این فیلم از آثار تاریخی است که با زمان طولانی نزدیک به دو ساعت[۲] در سال ۱۳۷۹ش اکران شد و پس از آن به صورت مجموعه در ۶ قسمت از شبکه اول تلویزیون ایران پخش شد.[۳]
نسخه سینمایی مسافر ری برخلاف نسخه سینمایی مریم مقدس که پرفروشترین فیلم سال شد، با فروش زیادی همراه نبود.[۴] انگیزه میرباقری برای ساخت مسافر ری پس از موفقیت مجموعه تلویزیونی امام علی(ع)، تلاش برای ساخت آثاری با داستانهای مذهبی دانسته شده است.[۵]
نسخه سینمایی مسافر ری در پنجمین جشن خانه سینما در هفت بخش نامزد دریافت جایزه شد و در طراحی لباس به عنوان بهترین اثر انتخاب شد.[۶] همچنین در نوزدهمین جشنواره فیلم فجر نیز سیمرغ بهترین چهرهپردازی را بدست آورده است.[۷]
مسافر ری، به سفر عبدالعظیم حسنی(ع) از شهر سامراء در عراق که در آن زمان پایگاه حکومت عباسیان بود، به ری در ایران میپردازد. پس از تخریب حرم امام حسین(ع) به دستور متوکل عباسی دهمین خلیفه عباسی، عبدالعظیم حسنی(ع) به توصیه امام هادی(ع) به سمت ایران و شهر ری مهاجرت میکند و پیامی را نیز از طرف امام هادی(ع) به علویان ایران به همراه دارد. عبدالعظیم(ع) در این سفر با رویدادهای گوناگونی مواجه میشود و فیلم درصدد است تا از نحوه رویارویی عبدالعظیم(ع) با پیشامدها، فرهنگ شیعه را به مخاطب منتقل نماید. در پایان فیلم، عبدالعظیم حسنی(ع) به ری میرسد.[۸]
فیلم مسافر ری به تهیهکنندگی بنیاد سینمایی فارابی، سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران و سازمان سینمایی سوره تولید شده است.[۹] مسافر ری بهصورت مجموعه تلویزیونی یا نسخه سینمایی آن بارها از شبکههای مختلف سیمای جمهوری اسلامی نظیر شبکه یک، دو، قرآن، آیفیلم، زاگرس، نور و برخی شبکههای دیگر پخش شده است.[۱۰]
مجموعه تلویزیونی مسافر ری به زبان عربی دوبله و در دو شبکه آیفیلم و الکوثر پخش شده است.[۱۱] همچنین این مجموعه بهصورت زیرنویس انگلیسی نیز ارائه شده است.[۱۲]
عوامل مسقیم مسافر ری ۱۸۱ نفر بودهاند.[۱۳] برخی از عوامل اصلی ساخت آن عبارتند از:
| داوود میرباقری | کارگردان |
| عزیز ساعتی | فیلمبردار |
| فرید سجادی حسینی | دستیار کارگردان |
| جمشید هاشمپور | بازیگر |
| داریوش ارجمند | بازیگر |
| محمدرضاشریفینیا | بازیگر |
| ویشکا آسایش | بازیگر |
| پروانه معصومی | بازیگر |
موسیقی متن این فیلم، اثر فرهاد فخرالدینی هنرمند ایرانی است.[۱۴]
پس از پخش مسافر ری برخی از رسانهها و خبرگزاریهای ایرانی از عنوان مسافر ری برای اشاره به عبدالعظیم حسنی(ع) استفاده کردند.[۱۵] برخی از تحلیلگران پرداختن به بازه زمانی زندگانی عبدالعظیم(ع) را یکی از صحنههای دشوار تاریخ اسلام دانستهاند.[۱۶] علی معلم معتقد است با آنکه داستان زندگی عبدالعظیم(ع) بهاندازه کافی دراماتیک نیست، میرباقری توانسته آن را به اثری دراماتیک(داستانی) تبدیل کند.[۱۷] میرباقری در خصوص مقایسه دو شخصیت مالک اشتر در سریال امام علی(ع) و عبدالعظیم(ع) در مسافر ری گفته است، هر دو آنها شخصیتی مقتدر داشتهاند، اما اقتدار شخصیت عبدالعظیم(ع) اقتداری روحی بوده است.[۱۸]
گفته شده این فیلم به جای پرداختن به مبارزات و زندگی عبدالعظیم(ع) و چرایی حرکت به سوی ری، تبدیل به سفرنامه عبدالعظیم(ع) از عراق به ری شده است[۱۹]و کارگردان پس از همراه کردن مخاطبان در سفر نقش اول فیلم به ایران، بیشتر به ارائه اقوام مختلف و جغرافیای ایران در قرن سوم قمری، اثری آشفته با حضور عبدالعظیم(ع)، خرمدینان، موبدان، ترکهای عثمانی، افسانهگویان سیاوش و مسلمانان عراق ارائه میدهد.[۲۰]
در نظرسنجی رسمی مرکز تحقیقات و مطالعات رسانهای بیشترین مخاطبان مسافر ری رده سنی ۱۶ تا ۳۵ سال(جوانان) با میزان ۷۳/۵ درصد بوده است.[۲۱]
1405/06/21
به روز رسانی : 1405/06/07