ابراهیم پورفرزیب ( ۱۳۰۶–۱۳۹۳) معروف به مولایی؛ قاری، مؤذن، پیشکسوت و استاد اذان و پژوهشگر و مدرس ایرانی قرائت و تجوید بود. او از چهره‌های اثرگذار آموزش قرآنی در تهران به‌شمار می‌رفت، «اکبرالقراء» لقب گرفت و به استادی در قرائت‌های هفت‌گانه و روایت‌های چهارده‌گانه شهرت یافت.^[۱][۲]

زندگی‌نامه

پورفرزیب در سال ۱۳۰۶ در محلهٔ سنگلج تهران زاده شد و از جوانی قواعد تجوید و قرائت را نزد احمد نصرالله مازندرانی فراگرفت.^[۳] هم‌زمان با تحصیل در زبان و ادبیات عرب در دانشگاه تهران، به تدریس قرآن روی آورد.^[۴]

فعالیت‌ها

از دههٔ ۱۳۲۰ نشست‌های تلاوت و آموزش را در مسجد لاله‌زار و سپس مسجد گلوبندک برپا کرد و بعدها جلسات متعددی در منازل علاقه‌مندان داشت.^[۵] او بنیان‌گذار «مجمع قاریان قرآن کریم» (امتداد «هیئت سنگلج») بود؛ نشست هفتگی آن بامدادهای جمعه در مسجد الرضا، خیابان بهار تهران برگزار می‌شد و در دو بخش «تلاوت به روایت حفص» و «قرائت‌های هفت‌گانه» آموزش می‌داد.^[۶][۷] در ماه رمضان نیز سال‌ها دوره‌های آموزش روخوانی و قرائت را در مسجد شیخ فضل‌الله نوری تهران اداره کرد.^[۸]

از اواخر دههٔ ۱۳۷۰ با مرکز طبع و نشر قرآن همکاری داشت: در تدوین ضوابط نگارش و علامت‌گذاری مصحف جمهوری اسلامی ایران، عضویت در شورای پژوهش و کمیته وقف و ابتدا و تربیت نیروهای تخصصی مشارکت کرد.^[۹]

شاگردان

شاگردان شناخته‌شدهٔ او شامل محمدتقی مروت، شهریار پرهیزگار، حسن رضائیان، محمدحسین سبزعلی، عباس امام‌جمعه و کریم دولتی هستند.^[۱۰][۱۱]

سبک و دیدگاه

پورفرزیب در پیوند دادن روش‌های سنتی تلاوت ایرانی با دستگاه‌های مقامی عربی و انتقال نظام‌مند قرائات به هنرجویان نقش داشت. نشست‌های بلندمدت او در تهران، این جلسات را از معدود پایگاه‌های معتبر آشنایی با سبک قاریان مصری در ایران دانسته‌اند.^[۱۲][۱۳]

آثار

• تجویدالقرائه (۱۳۳۳؛ دوران دانشجویی)؛^[۱۴]
• تهذیب‌القرائه (۱۳۶۲؛ مبتنی بر قرائات سبعه)؛^[۱۵]
• تجوید جامع (منبع درسی در سازمان سمت)؛^[۱۶]
• بررسی علمی–تطبیقی رسم‌المصحف و ضبط‌المصحف؛^[۱۷]
• قرآن کریم؛ ده قرائت؛ شاطبیه؛ الدره.^[۱۸]

تقدیرها

در سال ۱۳۷۳ در نخستین دوره آیین «خادمان قرآن» در بخش آموزش برگزیده شد.^[۱۹] رهبر انقلاب در پیام‌هایی چند از او تقدیر کرد و لقب «اکبرالقراء» را به او داد.^[۲۰]

درگذشت

پس از دوره‌ای بیماری، پورفرزیب در ۲۲ مهر ۱۳۹۳ درگذشت. رسانه‌ها همان روز و روز بعد خبر را بازتاب دادند و پیام‌های تسلیت رسمی صادر شد.^{[۲۱][۲۲][۲۳]} برخی منابع درگذشت را در ۲۳ مهر نیز گزارش کرده‌اند.^[۲۴]

پانویس

منابع